© Κέντρα Επισκεπτών Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών
"Στον λόφο των Νυμφών, εκεί όπου επί δύο αιώνες οι άνθρωποι παρατηρούν τον ουρανό, η Υπατία επιστρέφει για να μας θυμίσει ότι κάθε μεγάλη ανακάλυψη αρχίζει με μια απλή παρατήρηση", σημειώνει ο σκηνοθέτης Δημήτρης Κομνηνός για τον θεατρικό μονόλογο "Υπατία: Ουρανογραφία μνήμης". Το έργο έγραψε και ερμηνεύει η Μαριάννα Λαμπίρη, από 8 έως 13 Ιουλίου 2026, στον ιστορικό περίβολο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, στον λόφο των Νυμφών. Μια εμπειρία κάτω από τα αστέρια του αττικού ουρανού όπου το θέατρο συναντά μία από τις σημαντικότερες μορφές του ελληνικού πνεύματος στην Αλεξάνδρεια, σε μια εποχή που η δημόσια γνώση και η φιλοσοφία ανήκαν σχεδόν αποκλειστικά στους άνδρες. Μετά το τέλος της παράστασης, η βραδιά συμπληρώνεται με αστρονομική παρατήρηση με το τηλεσκόπιο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Η Υπατία
"'Ήμουν στον κόσμο τούτο, αλλά δεν ήμουν του κόσμου τούτου"
Αστρονόμος, φιλόσοφος, μαθηματικός και δασκάλα, η Υπατία της Αλεξάνδρειας υπήρξε μία από τις σημαντικότερες πνευματικές μορφές της ύστερης αρχαιότητας και μία από τις τελευταίες μεγάλες εκπροσώπους του ελληνικού πνεύματος στην Αλεξάνδρεια. Κόρη του μαθηματικού και αστρονόμου Θέωνα, διετέλεσε διευθύντρια της περίφημης Νεοπλατωνικής Σχολής της Αλεξάνδρειας, στην οποία είχε διδάξει ο φιλόσοφος Πλωτίνος. Δίδαξε φιλοσοφία, μαθηματικά και αστρονομία σε μαθητές διαφορετικών θρησκειών και κοινωνικών τάξεων, ενώ η φήμη της ξεπέρασε τα όρια της πόλης και έφτασε σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Η άγρια δολοφονία της το 415 μ.Χ. από φανατισμένα πλήθη μιας εποχής που άλλαζε βίαια, έμελλε να καταστήσει το όνομά της σύμβολο της σύγκρουσης ανάμεσα στη γνώση και τον σκοταδισμό.

Μαριάννα Λαμπίρη: "Όσο πλησίαζα την Υπατία, τόσο περισσότερο ένιωθα μια γυναίκα που δεν αναζητούσε απλώς τη γνώση, αλλά τη σοφία που διέπει τα πάντα".
Η παράσταση
Το έργο είναι δομημένο σε δεκατέσσερις εικόνες / μνήμες της Υπατίας. Δάσκαλοι και μαθητές, μαθηματικά και άστρα, φιλοσοφικές αναζητήσεις, πολιτικές συγκρούσεις και ανθρώπινα πάθη αναδύονται διαδοχικά σαν φωτεινοί αστερισμοί στον νυχτερινό ουρανό της μνήμης. Ο ποιητικός λόγος της Μαριάννας Λαμπίρη, τα μουσικά ηχοτοπία του Τηλέμαχου Μούσα και ο ίδιος ο ουρανός του Αστεροσκοπείου συνθέτουν μια θεατρική εμπειρία όπου η επιστήμη συναντά την ποίηση και η ιστορία μετατρέπεται σε ζωντανό βίωμα. Έτσι, η μορφή της Υπατίας αναδύεται όχι ως ιστορικό μνημείο, αλλά ως ζωντανή ανθρώπινη παρουσία που συνομιλεί ευθέως με το σήμερα.
Οι συντελεστές
Τη μουσική σύνθεση υπογράφει ο Τηλέμαχος Μούσας, ενώ τον σκηνικό σχεδιασμό έχει αναλάβει ο Δημήτρης Πολυχρονιάδης. Τα κοστούμια σχεδίασε η Ιωάννα Τιμοθεάδου και τον σχεδιασμό των φωτισμών επιμελήθηκε η Ιφιγένεια Γιαννιού.
Επιστημονικοί σύμβουλοι της παραγωγής είναι η Δρ. Φιόρη-Αναστασία Μεταλληνού, Αστροφυσικός στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, και ο Δρ. Μάρκος Δενδρινός, καθηγητής Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής.
Προπώληση εισιτηρίων: more.com
Περισσότερες πληροφορίες
Υπατία: Ουρανογραφία μνήμης
Μία από τις σημαντικότερες μορφές της ύστερης αρχαιότητας και του ελληνικού πνεύματος στην Αλεξάνδρεια, ζωντανεύει σε μία παράσταση στον ιστορικό περίβολο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, στον λόφο των Νυμφών. Αστρονόμος, φιλόσοφος, μαθηματικός και δασκάλα, η Υπατία, διετέλεσε διευθύντρια της περίφημης Νεοπλατωνικής Σχολής. Η φήμη της ξεπέρασε τα όρια της πόλης και έφτασε σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Η άγρια δολοφονία της το 415 μ.Χ. από φανατισμένα πλήθη μιας εποχής που άλλαζε βίαια, έμελλε να καταστήσει το όνομά της σύμβολο της σύγκρουσης ανάμεσα στη γνώση και τον σκοταδισμό.


