Θυμάμαι ακόμα εκείνη τη σκηνή με τον χαμηλό, υποβλητικό φωτισμό και τις μαυροφορεμένες γυναικείες φιγούρες να αιχμαλωτίζουν το βλέμμα του θεατή. Στο Θέατρο Πολιτεία στην οδό Σαρρή, ο Σωτήρη Χατζάκης δημιούργησε το 1998 μια παράσταση που δεν έλειπε από καμία ατζέντα· μια ιεροτελεστία που μας έκανε να "παραμιλάμε" και να αναζητούμε την αλήθεια του Παπαδιαμάντη μέσα από τις ρωγμές της ψυχής μας.
Αναφέρομαι στη "Φόνισσα" του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, μια θεατρική στιγμή που χαράχθηκε ανεξίτηλα στο βιωματικό μας κύτταρο, μας έκανε να "παραμιλάμε" με τη δωρική της αλήθεια. Η συγκλονιστική εικόνα εκείνου του θιάσου παραμένει ανεξίτηλη. Δίπλα στην κορυφαία Λυδία Κονιόρδου, οι Αδριανή Τουντοπούλου, Μάρθα Φριντζήλα, Μίνα Λουίζου και Μαρία Καντιφέ συνέθεσαν έναν χορό γυναικών που έμοιαζε να έρχεται από τα βάθη των αιώνων. Ακόμα αντηχεί στα αυτιά μου το μοιρολόι τους, μια μουσική μυσταγωγία υπό τη διδασκαλία του Τάκη Φαραζή, ενώ οι φωτισμοί του Αντώνη Παναγιωτόπουλου χάραζαν στο σκοτάδι το δράμα της Φραγκογιαννούς. Ο ίδιος ο Χατζάκης, στον ρόλο του αφηγητή, αποφόρτιζε την ένταση, οδηγώντας μας με απλότητα στο κρεσέντο της τραγωδίας.
Σήμερα, η είδηση της αναβίωσης αυτής της θρυλικής παράστασης τον Οκτώβριο του 2026 μας γεμίζει χαρά και προσμονή. Το γεγονός ότι η παραγωγή ανήκει στις "Αττικές Παραγωγές" του Γιώργου Βάλαρη, ο οποίος θα στεγάσει το όραμα αυτό σε έναν δικό του, νέο χώρο αφιερωμένο στη σύγχρονη δημιουργία, δίνει μια νέα, δυναμική στην είδηση. Ο Βάλαρης έχει αποδείξει πως αναζητά την ουσία σε ό,τι καταπιάνεται, και η απόφασή του να "αναστήσει" αυτή την ιστορική στιγμή αποτελεί φόρο τιμής στο ποιοτικό θέατρο.
Η Κονιόρδου επιστρέφει στον πιο ακραίο ρόλο της καριέρας της, για τον οποίο κάποτε ομολόγησε: "Επί τρία χρόνια δεν έζησα για να παίξω αυτόν τον ρόλο". Η Φραγκογιαννού της, μια Μήδεια της διπλανής πόρτας, βαδίζει ξανά προς την κάθαρση, αποδεικνύοντας πως το αληθινό θέατρο, όπως και το μυστήριο της ζωής, "λύει, δεν λύεται", όπως έχει πει ο Σωτήρης Χατζάκης. Ανυπομονούμε να βρεθούμε ξανά μπροστά σε αυτή την κορυφαία θεατρική στιγμή.
