Η "Κόμισσα της φάμπρικας" ολοκληρώνει τον κύκλο της

Με έναν εξαιρετικό θίασο πρωταγωνιστών, όπου η Δήμητρα Ματσούκα ενσαρκώνει τη δυναμική "Κόμισσα" και ο Γιώργος Πυρπασόπουλος τον αστυφύλακα που πέφτει στα δίχτυα του έρωτά της, η παράσταση ολοκληρώνει τον επιτυχημένο κύκλο της την Κυριακή 5 Απριλίου στο Empassy Theater. Μαζί τους επί σκηνής, οι Σάρα Γανωτή, Αντιγόνη Δρακουλάκη, Νίκος Σταυρακούδης, Γιώργος Μπινιάρης, Ιάσων Παπαματθαίου, Κυριάκος Σαλής, Κοραλία Τσόγκα, Βαγγέλης Σαλευρής, Μαργαρίτα Λουμάκη και Μαρία Ελευθεριάδη, δίνουν πνοή στην εμβληματική κωμωδία των Ασημάκη Γιαλαμά και Κώστα Πρετεντέρη, υπό τη σκηνοθετική καθοδήγηση του Σταμάτη Φασουλή.

Η υπόθεση μας μεταφέρει στην Αθήνα του 1966, μια ανάσα πριν τη δικτατορία, όπου μια γοητευτική μεγαλοαστή μπλέκεται σε μια σειρά παρεξηγήσεων που τη φέρνουν αντιμέτωπη με τον νόμο και την κοινωνική πραγματικότητα της εποχής. Μέσα από το ειδύλλιο μιας "κόμισσας" και ενός λαϊκού αστυφύλακα, το έργο ξεδιπλώνει με καυστικό χιούμορ τις ταξικές αντιθέσεις, τους πολιτικούς αγώνες και τα ρουσφέτια μιας Ελλάδας που παλεύει να βρει τη θέση της. Από τα ζαχαροπλαστεία των αστών μέχρι τα εργοστάσια σε επαναστατική διάθεση, η παράσταση αποτυπώνει την προδικτατορική εποχή με τρόπο που παραμένει επίκαιρος μέχρι σήμερα.

Η παράσταση  ανέβηκε φέτος με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Κώστα Πρετεντέρη. Να θυμίσουμε πως η πρώτη θεατρική παρουσίαση της παράστασης έγινε τον Οκτώβριο του 1966, στο θέατρο Φλορίντα από τον θίασο Στέφανου Ληναίου, Μάρως Κοντού και Νίκου Ρίζου. Η επιτυχία ήταν τόσο μεγάλη που ακολούθησε και η κινηματογραφική μεταφορά του έργου, με την Άννα Φόνσου στο ρόλο της Κόμισσας, το 1969. Τα σκηνικά της παράστασης στο Empassy Theater υπογράφει ο Πάρις Μέξης, τα κοστούμια η Ντένη Βαχλιώτη, την χορογραφίες - κίνηση ο Δημήτρης Παπάζογλου. Ο σχεδιασμός φωτισμών είναι του Σάκη Μπιρμπίλη.

Διαβάστε όσα μοιράζεται ο Σταμάτης Φασουλής για την παράσταση

Τα εορταστικά του καθημερινού

Πριν μπει η τηλεόραση στο σπίτι για χάζεμα, είχαμε το ραδιόφωνο για συντροφιά. Εκεί τον πρωτοάκουσα σαν όνομα. Κώστας Πρετεντέρης. Ήμουν σε μία ηλικία αλλά και σε μία εποχή που μου αρκούσε ο ήχος για να πλάσω την εικόνα. Κι όσο για το "Κώστας", είχα πολλά πρόσωπα γνωστά που από τη σύνοψή τους ζωγράφισα το πρόσωπο. Αλλά ο ήχος του επωνύμου "Πρετεντέρης" έβαλε σε λειτουργία το εικονοπλαστικό τμήμα της παιδικής φαντασ(ιοπληξ)ίας μου και αμέσως, πριν καλά-καλά τελειώσει το "Πρετεντέρης", ήταν σαν άκουγα να κυλάνε βότσαλα σε σκάλα από άσπρο μάρμαρο. 

Όταν ύστερα από μερικά χρόνια άρχισα να καταλαβαίνω (;) περισσότερα, ο Πρετεντέρης έγινε η ραδιοφωνική μου συντροφιά. "Σας χαιρέτησα; Δεν σας χαιρέτησα;" Δεν ρωτάω εγώ. Ο Μικές του Γιάννη Βογιατζή στο Ημερολόγιο ενός θυρωρού κάνει την ερώτηση, και μαζί μ’ αυτόν όλη η Ελλάδα το κάνει καθημερινό της σύνθημα κι αστείο. Είναι η εποχή που τα μίνι ραδιοφωνικά σίριαλ όχι μόνο χαρίζουν γέλιο, αλλά και καθορίζουν χιούμορ, τρόπο ομιλίας και συμπεριφορές. Του Πρετεντέρη άφησαν εποχή…. Κορωνίδα τους, βέβαια, τα Καθημερινά του καθημερινού, με έναν Δημήτρη Χορν τόσο καθημερινό και τόσο ξεχωριστό, τόσο δίπλα σου και τόσο μοναδικό. Νομίζω ότι εδώ ο Πρετεντέρης κέρδισε το μεγάλο στοίχημα: να μετατρέψει την "πλάκα" σε χιούμορ. 

Αλλά και στην τηλεόραση, αργότερα, οι επιτυχίες του ήταν όχι μόνο τεράστιες αλλά και καθοριστικές για την πορεία αυτού που λέγεται "κωμική σειρά": Ο κύριος συνήγορος με τον Γιάννη Μιχαλόπουλο, Η κοκορόμυαλη με την Κατερίνα Γιουλάκη, Η γειτονιά μας, Ο ονειροπαρμένος με τον Κώστα Βουτσά, Εκείνες κι εγώ με τον Λάμπρο Κωνσταντάρα, που το επανέλαβε πριν από λίγα χρόνια ο Γιάννης Μπέζος, και τόσα άλλα. Είχε ένα μεγάλο χάρισμα ο Κώστας Πρετεντέρης: δεν ακολουθούσε την εποχή, πήγαινε μαζί της χέρι χέρι. Όταν η επιθεώρηση και η κωμωδία θριάμβευε στην ελληνική σκηνή, ο Πρετεντέρης ήταν απ΄ τους πρώτους που τις υπηρέτησαν. Μόλις έσκασε μύτη το ραδιόφωνο, μετά το σινεμά και τέλος η τηλεόραση, δεν περίμενε να διαμορφωθεί μια κατάσταση και μετά να ακολουθήσει. Ήταν αυτός ο ίδιος που έμπαινε απ’ τους πρώτους και τη διαμόρφωνε. 

Αλλά και στο θέατρο ήταν ο πρώτος που σε κωμωδία, μέσα στο τρομοκρατικό κλίμα της εποχής, άγγιξε με την Κόμισσα της φάμπρικας το μετεμφυλιακό ζήτημα: με ένα εύρημα που η σκούφια του κρατάει από τα γεννοφάσκια της κωμωδίας (με το ίδιο όνομα τρεις άνθρωποι), κάνει την Αθήνα (αλλά και την Ελλάδα ολόκληρη μετά την κινηματογραφική μεταφορά) να σκάσει επιτέλους το χειλάκι της με το μεγάλο της το βάσανο. Γιατί αυτό κάνει η κωμωδία, αυτό κάνει ο Πρετεντέρης: παίρνει τη συμφορά και την βλέπει από μια άλλη μεριά - τη μεριά της σάτιρας - και την κάνει διπλανή, βιώσιμη και αντιμετωπίσιμη. Στο θέατρο βέβαια οι επιτυχίες είναι απανωτές. Και μόνο οι τίτλοι των έργων φέρνουν στη μνήμη ηθοποιούς, ατάκες, γέλια.

Θεατρικά έργα όπως Τα παιδιά μας οι κέρβεροι με την κυρία Κατερίνα κι έναν εκπληκτικό Γιώργο Δάνη, Ο εμίρης και ο κακομοίρης με το δίδυμο τότε Φωτοπούλου – Ηλιοπούλου, Δεσποινίς διευθυντής, κωμωδία, στο θέατρο Κοτοπούλη, από τον θίασο Τζένης Καρέζη (ακόμα θυμάμαι τον Παπαγιαννόπουλο να λέει όταν βλέπει την κόρη του Καρέζη να αγκαλιάζεται με τον Αλεξανδράκη: "Τι έγινε, ρε παιδιά, γιατί πιανόσαστε;"· κι είναι σαν να ακούω την Τζένη στο "Κύριε Σαμιωτάκη… γυρίιιιιιισατεεεεε;"), Μιας πεντάρας νιάτα, κωμωδία στο θέατρο Μινώα με τον Στέφανο Ληναίο, Η κόμισσα της φάμπρικας, Κάτι κουρασμένα παλικάρια, Ένας ιππότης για την Βασούλα, πάλι με την Καρέζη, και, και, και… Πέρασαν τα χρόνια και τώρα πια όταν ακούω "Πρετεντέρης" είναι σαν κατρακυλάνε βότσαλα τα γέλια, στις άσπρες σκάλες του Θεάτρου. 

Σας χαιρέτησα. Δεν σας χαιρέτησα;

Χαιρετώ σας, κύριε Πρετεντέρη.

Πηγή: Κώστας Πρετεντέρης, Θεατρικά Β΄,
Βιβλιοπωλείον της ΕΣΤΙΑΣ, Αθήνα 2016.

Προπώληση εισιτηρίων: more.com