Δημήτρης Γκουσγκούνης©
Με μια σταθερή τροχιά που επαναπροσδιορίζει τη σχέση του κλασικού κειμένου με τη σύγχρονη σκηνική γλώσσα, η Ιόλη Ανδρεάδη και ο Άρης Ασπρούλης έχουν διαμορφώσει τα τελευταία χρόνια μια διακριτή καλλιτεχνική ταυτότητα, βασισμένη στην έρευνα και την υψηλή αισθητική. Μετά τις εμβληματικές καταθέσεις τους στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά με το "Πόλεμος και Ειρήνη" (2019) και το "Όσα Παίρνει ο Άνεμος" (2025), καθώς και το ανατρεπτικό "Genica– ο πίδακας του αίματός μου" και το διεθνώς αναγνωρισμένο "Κόκκαλο", η δημιουργική τους σύμπραξη συνεχίζει με την πρωτότυπη έμμετρη διασκευή στον "Μισάνθρωπο" του Μολιέρου.
Δείτε εδώ το Video/Theater pick:
Στο επίκεντρο αυτής της διαδρομής βρίσκεται η οργανική συνεργασία της σκηνοθέτριας με τον Γεράσιμο Γεννατά, έναν ηθοποιό που διαθέτει το σπάνιο μείγμα πνευματικότητας και σωματικής έντασης που απαιτεί ο ρόλος του Άλκηστου. Αυτή η πέμπτη τους κοινή εργασία, που ξεκίνησε ως επετειακή παραγωγή για τα 50 χρόνια του Θεσσαλικού Θεάτρου σημειώνοντας θριαμβευτικά sold out, μεταφέρεται τώρα στην Αθήνα, στο νέο Θέατρο Φιλίπ στην Κυψέλη, έως τις 5 Απριλίου.
Ο "Μισάνθρωπος" (1666), ή αλλιώς ο "Μελαγχολικός ερωτευμένος", παραμένει το πιο αιχμηρό και προσωπικό κείμενο του Μολιέρου. Είναι μια κωμωδία ηθών, αλλά κυρίως μια σημαντική σπουδή πάνω στην κοινωνική υποκρισία και το κυνήγι των εντυπώσεων. Το έργο μας ταξιδεύει στο Παρίσι του 1666, όπου ο Άλκηστος είναι ένας άνδρας με παροιμιώδη εμμονή στην αλήθεια. Αρνείται κατηγορηματικά να υποταχθεί στην υποκρισία της υψηλής κοινωνίας.
Η τραγική του ειρωνεία; Είναι παράφορα ερωτευμένος με τη Σελιμέν, μια γυναίκα που ενσαρκώνει όλα όσα εκείνος μισεί: τη διπλωματία, το ψέμα και τη χειριστική γοητεία. Παρά τις συμβουλές του φίλου του, Φιλήντα, ο Άλκηστος παγιδεύεται ανάμεσα στις ακλόνητες αρχές του και το τυφλό του πάθος. Όταν οι κοινωνικές ίντριγκες τον οδηγούν στο αδιέξοδο και η προδοσία γίνεται αναπόφευκτη, επιλέγει την αυτοεξορία. Αποσύρεται μόνος στην επαρχία, παραμένοντας πιστός στον εαυτό του αλλά ηττημένος από την ίδια τη ζωή.
Στην εκδοχή της Ιόλης Ανδρεάδη, το έργο παρουσιάζεται σε μια νέα, έμμετρη διασκευή 1.600 στίχων, η οποία πατά πάνω στη μετάφραση του Γιάγκου Ανδρεάδη, διατηρώντας τη μουσικότητα και τη φαρμακερή ακρίβεια του πρωτοτύπου. Αντιμετωπίζει τη σκηνή ως έναν χώρο όπου τα φαντάσματα των εποχών επιστρέφουν για να συνομιλήσουν με το σήμερα. Εμπνευσμένη από τη θεωρία του Μάρβιν Κάρλσον για το "στοιχειωμένο" θέατρο, η παράσταση τοποθετεί τους ηθοποιούς σε έναν διάλογο με τους "προκατόχους" των ρόλων τους, συνδέοντας το Παρίσι του 17ου αιώνα με τη σύγχρονη ψηφιακή και κοινωνική υποκρισία. "Το θέατρο είχε πάντοτε εμμονή με τα πράγματα που επιστρέφουν", σημειώνει η σκηνοθέτις, αναδεικνύοντας τη μαγεία της μνήμης μέσα από μια αυστηρή αλλά και απόλυτα θεατρική φόρμα.
Σε κάθε παράσταση η Ανδρεάδη επιβεβαιώνει την ικανότητά της να χτίζει στιβαρές ομάδες, να καθοδηγεί με όραμα και να ενώνει τους συνεργάτες της γύρω από έναν κοινό καλλιτεχνικό στόχο. Στο πρόσωπο του Γεννατά βρίσκει τον ιδανικό συνοδοιπόρο: έναν ηθοποιό με τεράστια γκάμα, που μπορεί να αποδώσει την πνευματικότητα αλλά και την εκρηκτική φύση του ήρωα. Πλαισιώνοντας τον πρωταγωνιστή, ένας εξαιρετικός θίασος πρωταγωνιστών —οι Νάντια Μαργαρίτη, Στεφανία Καραγιάννη, Στάθης Κόκκορης, Αστέρης Κρικώνης και Μαρσέλα Λένα— υπηρετεί μια ιδιαίτερη σκηνική φόρμα.
Η ιδιαίτερη ατμόσφαιρα της παράστασης, που ακροβατεί ανάμεσα στο ιστορικό παρελθόν και έναν εφιαλτικό, σύγχρονο καθρέφτη, φέρει τη σφραγίδα μιας ομάδας σπουδαίων συντελεστών που συνδιαλέγονται μοναδικά με το σκηνοθετικό όραμα της Ανδρεάδη. Η Δήμητρα Λιάκουρα υπογράφει μια σκηνογραφία που λειτουργεί ως ένα "στοιχειωμένο" μουσείο ή ένα σαλόνι-παγίδα, όπου τα εμβληματικά κάδρα και τα βάθρα απομονώνουν τους ήρωες στην ίδια τους την έκθεση.
Τα κοστούμια του Νίκου Χαρλαύτη έχουν τη απαραίτητη δόση υψηλής αισθητικής και κοινωνικού "περιτυλίγματος", υπογραμμίζοντας την αντίθεση ανάμεσα στην εξωτερική λάμψη και την εσωτερική σήψη. Την υποβλητική αυτή αίσθηση ολοκληρώνουν η μουσική σύνθεση του Γιώργου Παλαμιώτη, που ντύνει την παράσταση με έναν ήχο πότε μελαγχολικό και πότε αιχμηρό, και οι φωτισμοί της Στέλλας Κάλτσου, που αναδεικνύουν τις σκιές των ηρώων, μετατρέποντας τη σκηνή σε ένα τοπίο μνήμης και ψυχικής αυτοεξορίας.
"Τα μάτια μου έχουν πληγωθεί γιατί πόλη και αυλή προσφέρουν θέαμα νοσηρό που βλάπτει την ψυχή - Μελαγχολία με τυραννεί, αγωνία σκοτεινή, ο άνθρωπος με τον άνθρωπο όταν βλέπω το πώς ζει -”. Ο "Μισάνθρωπος" του Μολιέρου κυκλοφορεί σε μετάφραση Γιάγκου Ανδρεάδη και επίμετρο της Ιόλης Ανδρεάδη από τις εκδόσεις Κάππα.
Προπώληση εισιτηρίων: more.com
Περισσότερες πληροφορίες
Ο μισάνθρωπος
Η πιο πικρή κωμωδία του Μολιέρου για την υποκρισία, τον έρωτα, το συμφέρον και την αγωνία των ανθρώπων για το φαίνεσθαι ανεβαίνει στο πλαίσιο της επετείου για τα 50 χρόνια λειτουργίας του Θεσσαλικού Θεάτρου.
