Πάτροκλος Σκαφίδας©
Τι ήταν αυτό που σας τράβηξε στο έργο του Γκέοργκ Κάιζερ "Εκείνος που έκλεψε τη μέρα και πλήρωσε τη νύχτα";
Ευγενία Σαμαρά: Το έργο έχει μια εκρηκτική ενέργεια. Μιλά για έναν άνθρωπο που ξεφεύγει από τη "γραμμή" της κοινωνίας λόγω μιας βαθιάς εσωτερικής ανάγκης. Με τράβηξε επειδή θυμίζει ότι πίσω από κάθε άγχος και παράλογη πράξη υπάρχει μια φωνή που αναζητά νόημα.
Ορφέας Αυγουστίδης: Με τράβηξε η καθαρή αλληγορία του έργου, ότι δεν είναι συγκεκριμένο και αφήνει χώρο για ερμηνείες. Από τα σύγχρονα έργα λείπει αυτό: λένε ακριβώς αυτό που θέλουν να πουν. Ο Κάιζερ προσφέρει έδαφος για θεατρικότητα και παιχνίδι.
Πόσο επίκαιρο θεωρείτε το έργο;
Ευ.Σ.: Είναι εξαιρετικά επίκαιρο. Ζούμε σε μια εποχή όπου όλα περνούν μέσα από αριθμούς και εικόνες. Ο ήρωας "κλέβει τη μέρα", διεκδικώντας κάτι που νιώθει ότι του λείπει, και "πληρώνει τη νύχτα" γιατί κάθε αναζήτηση έχει τίμημα. Αυτό συμβαίνει παντού γύρω μας.
Ορ.Αυγ.: Είναι σχεδόν ανησυχητικά επίκαιρο. Το επίκαιρο δεν έγκειται στο τι λέει το έργο, αλλά στο πώς αντικατοπτρίζεται ο θεατής μέσα του. Σήμερα πολλοί δεν θέλουν να σκεφτούν• θέλουν να τους δοθεί το νόημα έτοιμο. Αυτό το έργο ζητά ενεργή συμμετοχή.
Πώς προσεγγίσατε το ρόλο σας;
Ευγ.Σ.: Παίζω τέσσερις γυναίκες που στην ουσία είναι μία: η "Γυναίκα". Ο συγγραφέας μάς το υπαινίσσεται ξεκάθαρα –υπάρχει και ο πίνακας Αδάμ-Εύα στο έργο– και όλες οι εκδοχές της παραπέμπουν στην Εύα ως αρχέτυπο. Η πρόκληση ήταν η ισορροπία ανάμεσά τους και η έκθεση: να κινηθώ πέρα από το λογικό, ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι.
Ορ.Αυγ.: Με αφορμή την παρουσία μιας γοητευτικής γυναίκας, της Εύας, ο Ταμίας αρχίζει να ονειρεύεται μια άλλη ζωή. Η Εύα, όμως, πολύ γρήγορα απομυθοποιείται. Τότε εκείνος αποφασίζει να αφήσει την οικογένεια, την τακτοποιημένη ζωή του, και να ψάξει αλλού το νόημα της ύπαρξής του – ακόμα κι αν πρέπει να το "αγοράσει". Αυτό το βάρος της φυγής, της εγκατάλειψης ελαφραίνει σταδιακά όσο πηγαίνει από προσπάθεια σε προσπάθεια, αναζητώντας μια νέα προοπτική. Δεν είναι δύσκολος ρόλος ψυχολογικά• η πρόκληση είναι ο τρόπος αφήγησης, πέρα από το νατουραλισμό.
Πώς προσεγγίζεται η γυναικεία παρουσία στο έργο;
Ευγ.Σ.: Το έργο μπορεί να διαβαστεί και φεμινιστικά και αντιφεμινιστικά. Παίζει με το μύθο του Αδάμ και της Εύας. Δείχνει πολλές γυναίκες και λέει πως "είτε είσαι αυτή είτε η άλλη, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο". Είναι προκλητικό επίτηδες. Δεν αφορά τα φύλα: ο Ταμίας θα έβρισκε μια αφορμή έτσι κι αλλιώς.
Ορ.Αυγ.: Οι γυναίκες είναι διαφορετικές προβολές του ίδιου πόθου και της ίδιας ματαίωσης. Σε κάθε σταθμό παίρνουν άλλη μορφή: σύζυγος, τραπεζική υπάλληλος, γυναίκα σε οίκο ανοχής, ένα κορίτσι. Δεν πρέπει να τους κολλήσουμε ταμπέλες.
Πώς βιώνετε τη συνεργασία με τον Θωμά Μοσχόπουλο και την ομάδα;
Ευγ.Σ: Είναι μια συλλογική διαδικασία με τον σκηνοθέτη Θωμά Μοσχόπουλο και τους συμπρωταγωνιστές μου Ορφέα Αυγουστίδη, Βαλεντίνο Κόκκινο, Άλκη Μπακογιάννη, Κωνσταντίνο Πλεμμένο, Γιάννη Σαμψαλάκη. Υπάρχει δομή αλλά και ελευθερία. Νιώθω ότι όλοι επιδιώκουμε την αλήθεια του έργου χωρίς φόβο. Η ισορροπία σκηνοθετικής καθοδήγησης και προσωπικής έκφρασης είναι σπάνια.
Ορ.Αυγ.: Ο Θωμάς είναι συγκεκριμένος, αλλά αφήνει χώρο. Έχει τεράστια εργαλειοθήκη, που είναι δώρο όταν τη συναντάς. Πιστεύω πως οι μεγάλοι σκηνοθέτες δεν λένε στους ηθοποιούς πώς να παίξουν – και ο Θωμάς ανήκει σε αυτούς.
Με τη συνεργασία του Βασίλη Παπατσαρούχα που υπογράφει την καλλιτεχνική επιμέλεια, τα σκηνικά, τα κοστούμια και τα βίντεο, η παράσταση χρησιμοποιεί στοιχεία εξπρεσιονισμού και μάσκες. Πώς λειτουργούν αυτά αισθητικά;
Ευγ.Σ.: Έχει τη χροιά του γερμανικού εξπρεσιονισμού και του βωβού κινηματογράφου, αλλά με ρεαλισμό. Οι "παράξενες" μορφές μιλούν ρεαλιστικά. Με εκφράζει απόλυτα αυτό το πάντρεμα, και ο Παπατσαρούχας έχει κάνει εξαιρετική δουλειά.
Ορ.Αυγ.: Υπάρχουν μάσκες, αλλά δεν χρειάζεται να εξηγηθεί ο συμβολισμός τους. Προτιμώ το κοινό να κάνει τη δική του προβολή. Η αισθητική βασίζεται στις αντιθέσεις του εξπρεσιονισμού: φως-σκοτάδι, πάθος-αποστασιοποίηση, μελόδραμα-ψυχρότητα. Αυτό δίνει επιπλέον μια γκροτέσκα διάσταση.
Τι κρατάτε προσωπικά από αυτήν τη δουλειά;
Ευγ.Σ.: Τη συνεργασία με τον Θωμά. Ο τρόπος του μου έχει ανοίξει σκέψεις για το τι σημαίνει "γυναίκα" κοινωνικά, προσωπικά, πολιτισμικά. Το έργο φωτίζει την παγίδα του πώς αντιλαμβανόμαστε τις γυναίκες μέσα από εικόνες.
Ορ.Αυγ.: Το ταξίδι του ήρωα και η συνειδητοποίηση πως το "τίποτα" μπορεί να αλλάξει έναν άνθρωπο. Με συγκινεί ότι ξεκινά από το μηδέν, χωρίς πραγματική αφορμή, και αλλάζει όλη του τη ζωή.
Αν το έργο έπρεπε να χωρέσει σε μία φράση, ποια θα διαλέγατε;
Ευγ.Σ.: "Όλα σε διαρκή φυγή".
Ορ.Αυγ.: "Όλα σε διαρκή φυγή". Όλοι οι άνθρωποι φεύγουν από κάτι, από κάπου.
Τι θα θέλατε να πάρει το κοινό φεύγοντας από την παράσταση;
Ευγ.Σ.: Ότι η αναζήτηση νοήματος δεν είναι αδυναμία, αλλά δύναμη. Η ανάγκη για κάτι αληθινό μάς κρατά ζωντανούς.
Ορφ.Αυγ.: Να νιώσει την προσωπική του εμπλοκή. Το έργο δεν "δίδει" νόημα· ζητά σκέψη. Κάθε θεατής καθρεφτίζεται μέσα του διαφορετικά.
Προπώληση εισιτηρίων: more.com
Διαβάστε Επίσης
