Τρίτο Στεφάνι: Η ατμόσφαιρα της παράστασης μέσα από νέες φωτογραφίες

Ο Στάθης Λιβαθινός, με τη σταθερή δημιουργική ομάδα που τον ακολουθεί εδώ και χρόνια, ανέβασε το "Τρίτο στεφάνι" του Κώστα Ταχτσή, μυθιστόρημα–ορόσημο της νεοελληνικής λογοτεχνίας, σε μια τολμηρή θεατρική πρόταση σε διασκευή Στρατή Πασχάλη. Οι νέες φωτογραφίες από την παράσταση στο Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν αποκαλύπτουν την ατμόσφαιρα που κυριαρχεί.

Η υπόθεση του "Τρίτου Στεφανιού" περιστρέφεται γύρω από τις ζωές δύο γυναικών, της Νίνας και της Εκάβης, που αφηγούνται –με χιούμορ, πίκρα, θυμό και τρυφερότητα– τις διαδρομές τους μέσα στον 20ό αιώνα. Μέσα από συνεχείς εξομολογήσεις, αναδρομές και συγκρούσεις, οι δύο γυναίκες ξετυλίγουν μια ολόκληρη Ελλάδα: από τις αρχές του αιώνα και τους Βαλκανικούς Πολέμους, ως την Κατοχή, τον Εμφύλιο και τα Δεκεμβριανά. Οι προσωπικές τους ιστορίες –γάμοι, φιλίες, απώλειες, οικογενειακές εντάσεις, κοινωνικές πιέσεις– εκτίθενται με ωμότητα αλλά και βαθιά ανθρωπιά, αποκαλύπτοντας τον τρόπο που η Ιστορία διαπερνά και αναμορφώνει την καθημερινότητα.

Το έργο παρακολουθεί τη φιλία, την αντιζηλία και την υπαρξιακή πάλη των δύο ηρωίδων, που ζουν και επιβιώνουν μέσα σε μια ανδροκρατούμενη κοινωνία. Οι μνήμες τους γίνονται καθρέφτης ενός ολόκληρου έθνους σε διαρκή μετάβαση. Στον πυρήνα του βρίσκεται η ακάματη δύναμη των ανθρώπων να αντέχουν, να θυμούνται και να ξαναρχίζουν — ακόμη και όταν όλα μοιάζουν χαμένα. Το "Τρίτο Στεφάνι" είναι τελικά το χρονικό μιας εποχής, η ακτινογραφία μιας κοινωνίας και ένα αξεπέραστο πορτρέτο δύο γυναικών που, παρά τις αντιφάσεις τους, κουβαλούν την ελληνική ψυχή σε όλη της την ομορφιά και τη σκληρότητα.

Η σκηνοθετική ματιά και οι συντελστές

Ο Λιβαθινός, με τη γνωστή του ευαισθησία και ακρίβεια, αντιμετωπίζει το κείμενο του Ταχτσή όχι σαν μνημείο, αλλά σαν ζωντανό υλικό που πάλλεται, που αναπνέει, που πονά. Το βλέμμα του σκηνοθέτη διαπερνά τις δεκαετίες: την Ελλάδα του Παύλου Μελά, των Βαλκανικών, του Μεσοπολέμου, της Κατοχής, του Εμφυλίου. Βλέπουμε τη μνήμη να γίνεται σκηνικό, τη φθορά να μεταμορφώνεται σε ποίηση, την καθημερινότητα να αποκτά μια σχεδόν επικίνδυνη οικειότητα. Το "επικίνδυνα καθημερινό" σύμπαν του Ταχτσή φωτίζεται με έναν τρόπο που αγγίζει βαθιά – σαν να μας επιστρέφει στις ρίζες μας, αλλά και στις ρωγμές μας.

Οι δεκαπέντε ερμηνευτές: Βασίλης Ανδρέου, Αντώνης Γιαννακός, Γιώργος Δάμπασης, Βασίλης Ζαφειρόπουλος, Νίκος Καρδώνης, Στάθης Κόικας, Ανδρέας Λαμπρόπουλος, Πάρης Λεόντιος, Άννα Μάγκου, Λίλλυ Μελεμέ, Πολυξένη Παπακωνσταντίνου, Ερατώ Πίσση, Μαρία Σαββίδου, Βιργινία Ταμπαροπούλου, Άρης Τρουπάκης βρίσκονται στο κέντρο αυτής της διαδρομής. Κινήσεις, βλέμματα, σιωπές: όλα λειτουργούν σαν πολλαπλά πρόσωπα της ίδιας ιστορίας. Ο καθένας τους γίνεται ένα θραύσμα της μνήμης που χάνεται και ταυτόχρονα επιμένει να θυμάται. Νίνα και Εκάβη, μέσα από αυτή τη συλλογική ανάσα, παίρνουν μορφή όχι μόνο ως χαρακτήρες αλλά ως το ίδιο το πρόσωπο της Ελλάδας – μιας χώρας που αλλάζει συνεχώς και ωστόσο μένει αναπάντεχα ίδια.

Η διασκευή του Στρατή Πασχάλη προσφέρει ένα στέρεο, ποιητικό έδαφος πάνω στο οποίο ο Λιβαθινός υφαίνει αυτή τη μεγάλη αφήγηση. Σκηνικά, φωτισμοί, μουσική και κοστούμια λειτουργούν σαν αόρατοι συνομιλητές με το κείμενο, ενισχύοντας την αίσθηση ότι το "Τρίτο Στεφάνι" είνα μια πρόσκληση να κοιτάξουμε τον εαυτό μας λίγο πιο θαρρετά.