Σκηνοθέτιδες διαφορετικών γενεών ανανεώνουν ένα χώρο στον οποίο οι γυναίκες δημιουργοί προσπαθούν από πάντα να διαρρήξουν τα ανδροκρατούμενα σκηνοθετικά κατεστημένα. Προσανατολισμένες στην ουσία και με την καινοτομία στο επίκεντρο, εκφράζουν τα αισθητικά ιδεώδη της εποχής μας, αποτελώντας τον δημιουργικό πυρήνα του Εθνικού Θεάτρου για τη θεατρική σεζόν που διανύουμε.
Ελένη Ευθυμίου
Υπέρμαχος ενός ερευνητικού θεάτρου με κοινωνικό προσανατολισμό, η Ελένη Ευθυμίου σπούδασε στο Τμήμα Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ υποκριτική, σκηνοθεσία και κλασικό τραγούδι. Άρχισε να χτίζει όνειρα, να ασκεί τα εκφραστικά της μέσα και να δίνει αξία στο νόημα της επικοινωνίας, δουλεύοντας ομαδικά. Με τους Εν δυνάμει, την κολεκτίβα καλλιτεχνών με και χωρίς αναπηρία, πραγμάτωσε την επιθυμία της για συμπερίληψη του διαφορετικού στο χώρο των τεχνών και στην κοινωνία. Στην παράστασή της "Φουέντε Οβεχούνα" (έως 23/1), συμμετέχει για πρώτη φορά στην ιστορία του Εθνικού Θεάτρου, ηθοποιός με σύνδρομο Down, η Λωξάντρα Λούκας. Το έργο του Λόπε δε Βέγα εμπνέεται από ένα πραγματικό γεγονός, που συνέβη σε ένα χωριό της Ισπανίας το 1470, όταν οι κάτοικοι ξεσηκώθηκαν εναντίον του διοικητή τους, προκαλώντας το θάνατό του. Η σύγχρονη σκηνοθεσία της Ευθυμίου αναδεικνύει την κοινή συνείδηση και την αλληλεγγύη, σε μια κοινωνία που τη χαρακτηρίζει η ατομικότητα.
Μαρία Μαγκανάρη
Εδώ και δέκα χρόνια, η Μαρία Μαγκανάρη προάγει μέσα από τη δουλειά της ένα θέατρο κοινωνικοπολιτικού στοχασμού. Ξεκίνησε ως ηθοποιός από το Εθνικό θέατρο κι εκεί επιστρέφει ως σκηνοθέτρια με τον "Ματωμένο γάμο" του Λόρκα (από 20/1) και πρωταγωνιστές τους Βαγγέλη Αμπαζή, Δήμητρα Βλαγκοπούλου, Νόνη Ιωαννίδου, Ευσταθία Λαγιόκαπα, Πέτρο Μαλάκη, Νικόλα Παπαγιάννη και τις Μαρία Κεχαγιόγου και Σύρμω Κεκέ, με τις οποίες τη συνδέει η κοινή τους πορεία στην ομάδα ερευνητικού θεάτρου Κανιγκούντα. Η Μαγκανάρη συμμετείχε στην ομάδα ως ηθοποιός και το 2012 επιχείρησε την πρώτη της σκηνοθεσία με το "Μεσοπόλεμος: εικασίες για τη μελαγχολία του σήμερα", στο οποίο ανίχνευε τις διαδρομές που οδήγησαν στη μεγάλη κοινωνικοπολιτική και οικονομική κρίση των αρχών του 21ου αιώνα στην Ελλάδα. Κοινός παρονομαστής των επιλογών της είναι ο άνθρωπος μέσα στο στρόβιλο της ιστορίας και της κοινωνίας. Πρόσφατα μας χάρισε μια στρωτή σκηνοθεσία στη "Νύχτα της Ιγκουάνα" του Τενεσί Ουίλιαμς στο Πορεία, ενώ το επόμενο πρότζεκτ της είναι ο "Μισάνθρωπος" του Μολιέρου.
Μαρία Πανουργιά
Σκηνοθέτρια, ηθοποιός, ζωγράφος και σκηνογράφος, η Μαρία Πανουργιά, μετά την αποφοίτησή της από τη Σχολή Καλών Τεχνών, συνεργάστηκε με σκηνοθέτες που την ενέπνευσαν, όπως οι Άκης Δαβής, Έλενα Πέγκα, Δημήτρης Μαυρίκιος, Γιώργος Λάνθιμος, Μιχαήλ Μαρμαρινός, Έλλη Παπακωνσταντίνου κ.ά. Έχει σχεδιάσει σκηνικά και κοστούμια για πάμπολλες παραστάσεις, ήταν μια από τις πρωταγωνίστριες στην παράσταση "Δαιμονισμένοι" του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι που παρουσίασε σε παγκόσμια πρώτη στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών ο Κονσταντίν Μπογκομόλοφ (2017). Ως σκηνοθέτις εμποτίζει με σύγχρονες ιδέες και ιδιαίτερη αισθητική τις παραστάσεις της. Πέντε χρόνια μετά τη σκηνοθεσία της στο "Μαιτρ και Μαργαρίτα: Ένα πικνίκ με τον διάβολο" (Πειραματική Σκηνή) επιστρέφει στο Εθνικό, αυτήν τη φορά, στο Rex-Σκηνή "Ελένη Παπαδάκη" (από 17/2), για να δώσει μια πιο σύγχρονη ματιά στο διαχρονικό λόγο του Σαίξπηρ. Σκηνοθετεί το "Τρωίλος και Χρυσηίδα" με πρωταγωνιστές τους Ευδοξία Ανδρουλιδάκη, Στέλλα Βογιατζάκη, Μπάμπη Γαλιάτσο, Γιάννη Κλίνη κ.ά.
Γεωργία Μαυραγάνη
Η μετωπική της Γεωργίας Μαυραγάνη με το θέατρο ντοκουμέντο έβγαλε και τους δύο κερδισμένους. Η ανήσυχη σκηνοθέτις βρήκε ένα πρόσφορο θεατρικό εργαλείο για να δημιουργεί τη μεγάλη "ιστορία", ρίχνοντας φως σε μικρές ανθρώπινες ιστορίες, ενώ το αγαπημένο στην Ελλάδα θεατρικό είδος βρήκε μια από τις σοβαρότερες εκπροσώπους του. Ιδρυτικό μέλος της περίφημης Κίνησης Μαβίλη, βλέπει το θέατρο ως πεδίο έρευνας και προβληματισμού και αυτό φαίνεται στον τρόπο με τον οποίο έχει σκηνοθετήσει τον "Εχθρό της τάξης" στην Εφηβική Σκηνή - "Κατίνα Παξινού" του Εθνικού με δώδεκα νέους ηθοποιούς (έως 23/1). Η Μαυραγάνη χρησιμοποιεί το έργο του Νάιτζελ Ουίλιαμς, που αφηγείται τις ιστορίες έξι μαθητών σε ένα σχολείο του Νότιου Λονδίνου στα τέλη της δεκαετίας του 1970, ως δραματουργικό καμβά πάνω στον οποίο ζωντανεύουν οι ιστορίες εφήβων του 2021 σε μια μητρόπολη κάπου στον αναπτυγμένο κόσμο ή σε μια μικρή πόλη στον Νότο του ημισφαίριού μας.
Σοφία Βγενοπούλου
Δεν αποτέλεσε έκπληξη ότι ο τότε καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου Στάθης Λιβαθινός της εμπιστεύτηκε την καλλιτεχνική διεύθυνση του Μικρού Εθνικού το 2017, αφού η σκηνοθέτις-παιδοψυχίατρος Σοφία Βγενοπούλου έχει παλέψει για να αναπτυχθεί στον τόπο μας η επιδραστική, γόνιμη και ουσιαστική πλευρά του σύγχρονου θεάτρου για ανήλικους θεατές, ήδη από το 2005 και την ομάδα εφηβικού θεάτρου Grasshopper. Η Βγενοπούλου ποντάρει στην καλλιέργεια μιας κοινότητας καλλιτεχνών, εκπαιδευτικών και εφήβων που συνεργάζονται και συνδημιουργούν στο πλαίσιο του προγράμματος "Το Θέατρο στο νέο σχολείο", οργανώνει δράσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα και επιλέγει έργα που ερευνούν ζητήματα των καιρών μας με γλώσσα που αφορά τους εφήβους. Στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού προσκάλεσε τη Σοφία Μαραθάκη να σκηνοθετήσει "Το αγόρι στο θεωρείο" της Αγγελικής Δαρλάση και μεταμορφώνει τη Σκηνή "Κατίνα Παξινού" σε στέκι εφηβικού θεάτρου με τον "Εχθρό της τάξης" σε σκηνοθεσία Γεωργίας Μαυραγάνη, αλλά και το "Ο Μπίντερμαν και οι εμπρηστές" του Μαξ Φρις που υπογράφει η ίδια (από 3/2).
Σοφία Μαραθάκη
Από το 2014 δεν έχει σταματήσει να τραβά την προσοχή μας η Σοφία Μαραθάκη για τις ιδέες της αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο ενορχηστρώνει σκηνοθετικά την ομάδα της ΑΤΟΝΑλ, χρησιμοποιώντας μια ιδιαίτερη σωματικότητα. Δημιουργεί παραστάσεις με ιδιαίτερη ευαισθησία και πιστεύει στη συλλογικότητα. Στο Εθνικό Θέατρο μετέφερε για πρώτη φορά στο Θέατρο "Το αγόρι στο θεωρείο" της Αγγελικής Δαρλάση, ένα από τα πιο αγαπημένα βιβλία της σύγχρονης λογοτεχνίας για παιδιά. Η παράσταση, με όχημα όλα τα πρωτογενή υλικά του θεάτρου, το ανθρώπινο σώμα και τη φωνή, τη δράση και την αφήγηση, το τραγούδι, τον χορό, την κίνηση και τη μουσικότητα και κυρίως το παιχνίδι και τη δύναμη της μεταμόρφωσης, ζωντανεύει έναν κόσμο μαγικό και αληθινό.
