Θανάσης Τριαρίδης: ένας συγγραφέας που φτάνει στα άκρα

Τα έργα του κυκλοφορούν ελεύθερα δικαιωμάτων στο διαδίκτυο, αλλά δεν είναι αυτός ο λόγος που διεκδικεί περίοπτη θέση στη λίστα με τους πλέον πολυπαιγμένους σύγχρονους Έλληνες δραματουργούς. Δύο έργα του που παρουσιάζονται φέτος μας καλούν να βυθιστούμε στο ιδιαίτερο δραματουργικό του σύμπαν.

Δικηγόρος και πολυγραφότατος συγγραφέας, με μεγάλο όγκο κειμένων του να εκτείνεται από την πεζογραφία και το δοκίμιο στην ποικίλου περιεχομένου αρθρογραφία, ο Θεσσαλονικιός Θανάσης Τριαρίδης ξεκίνησε να γράφει θέατρο σχετικά πρόσφατα, το 2010, και μέχρι σήμερα έχει υπογράψει ήδη 18 έργα.

Είναι, μάλιστα, από τους λίγους σύγχρονούς μας συγγραφείς που προσέλκυσαν τόσο γρήγορα το σκηνικό ενδιαφέρον, καθώς η αρχή έγινε μόλις το 2013 με παραστάσεις των πρώτων δύο έργων του "La ultima nοche ή οι καρχαρίες", που σκηνοθέτησε ο Δημήτρης Γιαμ­λόγλου, και "Historia de un amor ή τα μυρμήγκια", σε σκηνοθεσία των Κώστα Φιλίππογλου και Πέμης Ζούνη, ενώ τον επόμενο χρόνο ο "Μένγκελε" (πάλι σε σκηνοθεσία του Φιλίππογλου) εκτόξευσε τη δημοτικότητά του στα ύψη.

Έκτοτε δεν έχει περάσει θεατρική σεζόν χωρίς να δούμε κάποιο έργο του στη σκηνή είτε­ από αναγνωρισμένους καλλιτέχνες (το 2016, π.χ., είχαν την τιμητική τους ο "Οιδίνους", μια ευφυής δραματουργική συνένωση του σοφόκλειου "Οιδίποδα" και του έργου του Άλμπι "Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ", σε σκηνοθεσία Λάζαρου Γεωργακόπουλου και το "Lebensraum" σε σκηνοθεσία Πηγής Δημητρακοπούλου) είτε από εκπρόσωπους της νέας δημιουργικής γενιάς που γοητεύονται από τη "δαιμονική" γραφή του.

Ο ίδιος ονομάζει τα θεατρικά του έργα "αφηγήσεις προορισμένες να διαβαστούν", διερωτώμενος για τη θεατρικότητά τους, ίσως όχι άδικα, καθώς θέτουν καταιγιστικά ερωτήματα χωρίς να δίνουν απαντήσεις και απαιτούν τη συνεχή δια­νοητική εγρήγορση κι εμπλοκή του θεατή. Παρ’ όλα αυτά, πρόκειται για άκρως γοητευτικά κείμενα, τα οποία διαμορφώνουν μια ομάδα με αναγνωρίσιμα δραματουργικά χαρακτηριστικά και θεματικές που δικαίως προκαλούν το σκηνοθετικό ενδιαφέρον.

Πίσω από τους ιδιότυπους τίτλους θα βρούμε έργα που βρίσκονται στο μεταίχμιο του ηθικά αποδεκτού κι επιζητούν μια συνεχή υπέρβαση ορίων, ενώ συχνά στις υποθέσεις κυριαρχούν η απιθανότητα, η αδια­φορία για το αληθοφανές και οι αφύσικες, ακόμη και στα όρια της φαντασίας, συνθήκες. Θίγουν θέματα όπως η αγάπη στις ακραίες τις μορφές (βλ. αιμομικτικές σχέσεις και σχέση εξουσιαστή κι εξουσιαζόμενου), ο συχνά αμοιβαίος θάνατος ως μέσο ένωσης, η πρόκληση των ορίων του ατόμου και, βέβαια, ο ναζισμός που κατέχει περίοπτη θέση σε μια σειρά έργων – ανάμεσά τους και τα δύο που παρουσιάζονται φέτος.

Το "Ζyclon ή το πεπρωμένο" εμπνέεται τον τίτλο του από το αέριο Zyclon B, το οποίο χρησιμοποιούσαν οι ναζί για να εξολοθρεύουν τους Εβραίους στους θαλάμους των στρατοπέδων συγκέντρωσης. Πρόκειται για ένα "σκηνικό παιχνίδι" για δύο ηθοποιούς που ερμηνεύουν έναν άντρα και μία γυναίκα, αγνώστους μεταξύ τους, που για τις ανάγκες ενός ιδιότυπου reality show βρίσκονται κλεισμένοι σε μια κάψουλα. Απομονωμένοι από τον έξω κόσμο, θα έρθουν αντιμέτωποι με βασανιστικά ερωτήματα για την ύπαρξή τους και θα δοκιμάσουν τα όρια των αντοχών τους, σε ένα έργο που, πέραν της σαφώς υπαρξιακής προβληματικής και της αλληγορικής αντιμετώπισης της ναζιστικής απειλής ως αενάως παρούσα, θέτει πολύ επιτακτικά και το εξαιρετικά επίκαιρο θέμα της επιρροής των ΜΜΕ στη δια­μόρφωση της κοινής γνώμης (παίζεται στο Faust, σε σκηνοθεσία Μαριάννας Κοντούλη).

Το "Ζόοτ" φέρνει δύο μεσήλικες­ γυναίκες αντιμέτωπες με την επινοημένη προσωπικότητα του δρα Ζόοτ, ο οποίος γεννήθηκε στα εργαστήρια πειραμάτων του ναζιστή γενετιστή γιατρού Γιόζεφ Μένγκελε. Η συνάντησή τους αποτελεί μια ιδιότυπη σκηνική απόπειρα απάντησης στο προαιώνιο ερώτημα των απαρχών της ανθρώπινης ύπαρξης, ένα εγκεφαλικό παιχνίδι που διαρκώς αλλάζει ισορροπίες και όπου οι ανατροπές διαδέχονται η μία την άλλη (παίζεται στο Θέατρο Αλκμήνη, σε σκηνοθεσία Μαρίνας Νατιώτη).

Αυτό που σίγουρα καταφέρνει η δραματουργία του Τριαρίδη είναι να προκαλεί έντονες αντιδράσεις, από την παραδοχή μέχρι την ενστικτώδη δυσαρέσκεια, αλλά σίγουρα όχι την αδιαφορία, καθώς με την απολύτως δια­κριτή και ιδιάζουσα σφραγίδα­ της, που έχει κατακτηθεί παρά τα δάνεια και τις πολλές δια­κειμενικές αναφορές (στη Σάρα Κέιν, στον Στρίντμπεργκ, τον Πίντερ, τον Σαίξπηρ, στο παράλογο, στον υπαρξισμό, στην ψυχανάλυση, την αρχαία τραγωδία κ.ά.), λειτουργεί ως ένας καθρέφτης των πιο κρυφών και ανομολόγητων πτυχών κι ενοχών μας, συνθέτοντας έτσι μια άμεσα βιωματική εμπειρία.