Η πανέμορφη όπερα του Γκουνό «Ρωμαίος και Ιουλιέττα» ανεβαίνει για πρώτη φορά στην Εθνική Λυρική Σκηνή και ο Ευτύχης Δ. Χωριατάκης μας εξηγεί γιατί αποτελεί μέχρι σήμερα τη δημοφιλέστερη μελοποίηση του σαιξπηρικού δράματος.
Σχεδόν έναν αιώνα –από το 1920– έχει να παρουσιαστεί στην Αθήνα η όπερα «Ρωμαίος και Ιουλιέττα» του Σαρλ Γκουνό. Με αφορμή τα 200 χρόνια από τη γέννηση του Γάλλου σπουδαίου συνθέτη, η Λυρική την ανεβάζει για πρώτη φορά σε σκηνοθεσία Νίκου Μαστοράκη, ο οποίος κάνει εν προκειμένω το οπερατικό του ντεμπούτο. Η κοσμαγάπητη υπόθεση και η σπάνιας ομορφιάς μουσική χάρισαν στην όπερα μεγάλη επιτυχία ήδη από την πρεμιέρα της το 1867 στο Παρίσι. Έκτοτε το έργο ανεβαίνει σταθερά στα σημαντικότερα λυρικά θέατρα του κόσμου και η απήχησή του παραμένει αμείωτη. Θεωρείται μάλιστα μέχρι σήμερα, μακράν, η δημοφιλέστερη μελοποίηση του πασίγνωστου σαιξπηρικού δράματος.
Οπερατικός Μαστοράκης
Είναι αλήθεια ότι οι λιμπρετίστες του έμειναν πιστοί στο έργο του Σαίξπηρ, από το οποίο συχνά δανείστηκαν αυτούσια κομμάτια. Μόνη εξαίρεση συνιστά το φινάλε: ο Γκουνό ακολουθεί μια νεότερη παραλλαγή του, σύμφωνα με την οποία όταν ξυπνά η Ιουλιέττα (από το βαθύ ύπνο στον οποίο έπεσε έχοντας πιει το φίλτρο), ο Ρωμαίος διατηρεί μέρος των αισθήσεών του, έτσι ώστε να είναι εφικτός ένας τελευταίος διάλογος ανάμεσα στους δύο τραγικούς εραστές της Βερόνας. Στη νέα παραγωγή της ΕΛΣ ο Μαστοράκης εστιάζει στο κεντρικό ζευγάρι και προτείνει, μέσα από μια σύγχρονη και αφαιρετική αισθητική, τη μεταφορά του σαιξπηρικού δράματος στο σήμερα. Τα σκηνικά υπογράφει ο Γερμανός διακεκριμένος σκηνογράφος Γιοχάνες Σιτς. Σε μουσικό επίπεδο, τώρα, το «Ρωμαίος και Ιουλιέττα» είναι μια πραγματικά συναρπαστική όπερα: ο αισθησιακός λυρισμός της μουσικής, ο μελωδικός της πλούτος, η ευρηματική ενορχήστρωση συνδυάζονται με αρκετές σκηνές πλήθους με εντυπωσιακά χορωδιακά καθώς επίσης και με σκηνές χορού, που προσδίδουν στο έργο λάμψη κι ένα στοιχείο φαντασμαγορίας, εξισορροπώντας τις πολλές οικείες, ιδιωτικές πτυχές του.
Πρωτοκλασάτο ντουέτο στην σκηνή
Το πρωταγωνιστικό ζεύγος μονοπωλεί το ενδιαφέρον από πλευράς τραγουδιού. Τα τέσσερα εκτενή ντουέτα και οι διάσημες άριές τους (από το ανάλαφρο «βαλς» στην «άρια του δηλητηρίου» της Ιουλιέττας και από το εκστατικό τραγούδι του Ρωμαίου στον απαρηγόρητο μονόλογό του πάνω από το μνήμα της αγαπημένης του) καθηλώνουν. Ταυτόχρονα συμβάλλουν καθοριστικά και στη δραματουργική εκτύλιξη της ιστορίας, από την αθώα αρχική συνάντηση των δύο νέων μέχρι το τραγικό τέλος τους.
Εύλογα η επιτυχία του έργου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη σκηνική χημεία μεταξύ των δύο πρωταγωνιστών και την ικανότητά τους να ανταποκριθούν στις απολύτως ειδικές υφολογικές απαιτήσεις –σε αισθητική, κομψότητα κι εκφορά/νοηματοδότηση λόγου– του γαλλικού τραγουδιού. Η Λυρική έχει επενδύσει πολλά σε τραγουδιστές διεθνούς ακτινοβολίας όπως η υψίφωνος Μυρτώ Παπαθανασίου (που ντεμπουτάρει στον ρόλο της Ιουλιέττας!) και ο Ισπανός τενόρος Ισμαέλ Τζόρντι. Υπό την έμπειρη μπαγκέτα του Λουκά Καρυτινού, τη διανομή συμπληρώνουν νεότεροι και καταξιωμένοι Έλληνες μονωδοί.
Περισσότερες πληροφορίες
«Ρωμαίος και Ιουλιέττα»
H όπερα του Σαρλ Γκουνό παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην ιστορία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, στο πλαίσιο της φετινής επετείου των 200 ετών από τη γέννηση του συνθέτη. Σε μουσική διεύθυνση Λουκά Καρυτινού και σκηνοθεσία Νίκου Μαστοράκη. Στον ρόλο της Ιουλιέττας η σπουδαία υψίφωνος Μυρτώ Παπαθανασίου
