Όταν πέρυσι τον Μάρτιο διάβασα για πρώτη φόρα ότι στο Θέατρο Πόρτα η Ελένη Ευθυμίου και ο Δημήτρης Ζάχος ετοιμάζονταν να παρουσιάσουν μια πρωτότυπη σκηνική σύνθεση με τίτλο «Χορωδία Ανέργων», στην οποία οι ίδιοι μαζί με ανέργους, μη επαγγελματίες ηθοποιούς, θα τραγουδούσαν, υποστηρίζοντας ότι «Όσα δεν μπορούν να ειπωθούν, μπορούν να τραγουδηθούν», ομολογώ ότι η ιδέα τους μου φάνηκε μάλλον παρακινδυνευμένη.
Όταν όμως λίγες μέρες αργότερα συνάντησα τους δύο δημιουργούς και μίλησα μαζί τους, πείστηκα απόλυτα για την επιτυχία του εγχειρήματος. Οι ίδιοι μου είπαν πώς γεννήθηκε αυτή η ιδέα. Συγκεκριμένα, ο Δημήτρης Ζάχος ανέφερε: «Σίγουρα έχει να κάνει με ιστορίες και εμπειρίες που κουβαλάμε μέσα μας αλλά και ιστορίες φίλων και κοντινών συγγενών που έμειναν άνεργοι γιατί έκλεισαν δουλειές ή απολύθηκαν ή παραιτήθηκαν. Οπότε όλο αυτό το πλέγμα δημιουργεί μια σχέση με την εργασία που νιώσαμε ότι έπρεπε να το επικοινωνήσουμε και να εξετάσουμε πώς καθορίζει τη ζωή μας η εργασία. Να διερευνηθεί στο πλαίσιο ενός καλλιτεχνικού έργου. Η ιδέα για τη χορωδία γεννήθηκε επειδή ήξερα τη δουλειά της Ελένης και πώς το τραγούδι και η μουσική μπορούν να είναι πολύ άμεσα και πολύ ενδεικτικά στον τρόπο επικοινωνίας ενός τέτοιου προβλήματος».
Όταν τελικά παρακολούθησα τη «Χορωδία ανέργων», κατάλαβα ότι δεν πρόκειται για μια συνηθισμένη παράσταση. Διαπίστωσα ότι είναι μια σκηνική σύνθεση που σε φέρνει αντιμέτωπο με πτυχές του χαρακτήρα σου και κομμάτια της καθημερινότητάς σου, που η ανεργία δίνει την αφορμή για να φωτιστούν. Στη σκηνή του Πόρτα επιτυγχάνεται μια συνάντηση, μια αλληλεπίδραση ανθρώπων που τους ενώνει κάτι κοινό. Και αυτό δεν είναι απαραίτητα μόνο η ανεργία, αλλά και η ανάγκη τους για συν-δημιουργία και επικοινωνία.
Έτσι λοιπόν σήμερα, οκτώ μήνες μετά τον επιτυχημένο κύκλο των παραστάσεων, μιλήσαμε με την Ισμήνη Οικονόμου και τον Αλέξη Μανικάκη για όσα έχουν αποκομίσει από αυτή την καλλιτεχνική τους σύμπραξη.
Η Ισμήνη, όπως μας είπε, αρχικά ήταν επιφυλακτική: «Είχα κάποιες επιφυλάξεις στην αρχή, γιατί είχα να τραγουδήσω αρκετό καιρό, όμως πολύ σύντομα συνειδητοποίησα ότι το ζητούμενο δεν ήταν να τραγουδώ άρτια, αλλά να ακουστεί τόσο η δική μου ιστορία όσο και των υπόλοιπων χορωδών».
Και η συνέχεια τη δικαίωσε: «Μοναδική εμπειρία. Πραγματικά, ό,τι δυσκολεύεσαι να εκφράσεις με λόγια μπορείς πολύ πιο εύκολα να το τραγουδήσεις. Υπάρχουν εκεί έξω άπειρες ιστορίες που ταυτίζονται με τις δικές μας, όπως προέκυψε και από τα σχόλια του κοινού».
Ο Αλέξης πάλι βρέθηκε τυχαία στη Χορωδία: «Ήμουν στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Χαλκίδας, όπου γνώρισα τον σκηνοθέτη, τον Δημήτρη Ζάχο, και με ρώτησε αν θα με ενδιέφερε να λάβω μέρος στο πρότζεκτ που ετοίμαζαν με την Ελένη Ευθυμίου». Και οι δύο πάντως επισημαίνουν ότι το τραγούδι λειτούργησε λυτρωτικά για εκείνους. Μάλιστα, ο Αλέξης υπογραμμίζει: «Το τραγούδι μάς απελευθερώνει εκφραστικά και επιδρά ευεργετικά στους ανθρώπους, ελευθερώνει τη σκέψη τους». Η Ελένη επίσης θεωρεί πως υπάρχει μια πολιτική που μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία θέσεων εργασίας: «[…] μια πολιτική επικεντρωμένη στον άνθρωπο και όχι στο κεφάλαιο θα βόλευε καλύτερα […]»
Τέλος, και οι δύο πιστεύουν πως αυτή η αίσθηση του «όλοι μαζί» που υπάρχει στη Χορωδία είναι δυνατό να επιδράσει ευεργετικά γενικότερα στις δύσκολες καταστάσεις. «Με την αλληλεγγύη μπορούμε να καταφέρουμε πολλά όμορφα πράγματα. Να ανατρέψουμε καταστάσεις, να κινήσουμε διαδικασίες. Ναι, θεωρώ ότι, όταν λειτουργούμε ομαδικά, το αποτέλεσμα είναι δημιουργικό για όλους. Προσωπικά με βοήθησε να πάρω αποφάσεις για το μέλλον και το ίδιο συνέβη και σε πολλούς από τους υπόλοιπους χορωδούς», λέει η Ελένη χαμογελώντας αισιόδοξα.
Ο Αλέξης και η Ελένη είναι έτοιμοι να συναντήσουν τα υπόλοιπα παιδιά και να τραγουδήσουν μαζί για πέντε Κυριακές στη σκηνή του Θεάτρου Πόρτα. Ακούστε τους!
Περισσότερες πληροφορίες
Χορωδία ανέργων
Μουσική και θεατρική περφόρμανς για την εργασία με αφορμή αληθινές ιστορίες ανθρώπων που αυτοπροσδιορίζονται ως «άνεργοι».
