Μήνυμα Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου 2015 από τον Κριστόφ Βαρλικόφσκι

Ο 53χρονος Πολωνός σκηνοθέτης επιλέχθηκε φέτος από το Εκτελεστικό Συμβούλιο του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου (Δ.Ι.Θ.) για να γράψει το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου.

Μήνυμα Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου 2015 από τον Κριστόφ Βαρλικόφσκι

Το μήνυμα μεταφράζεται σε περισσότερες από 20 γλώσσες, δημοσιοποιείται μέσα από το δίκτυο του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου και τα Εθνικά του Κέντρα (περισσότερα από 90 Εθνικά Κέντρα και πολλά Συνεργαζόμενα Μέλη) αλλά και θεατρικούς οργανισμούς σε όλο τον κόσμο και είναι το ακόλουθο:

«Τους καλύτερους καλλιτέχνες του θεάτρου πιο εύκολα τους βρίσκεις μακριά από τη σκηνή. Και οι πλείστοι από αυτούς γενικά δεν ενδιαφέρονται για το θέατρο, ως μια μηχανή αντιγραφής δραματικών συμβάσεων και αναπαραγωγής κοινοτυπιών. Αναζητούν την πάλλουσα πηγή, τα ζώντα ρεύματα που έχουν την τάση να παρακάμπτουν τις θεατρικές αίθουσες και τα πλήθη των ανθρώπων, που τείνουν να μιμούνται τον έναν κόσμο ή τον άλλο. Μιμούμαστε αντί να δημιουργούμε κόσμους, οι οποίοι να εστιάζονται ή έστω να βασίζονται στον διάλογο με ένα κοινό και σε αισθήματα που διογκώνονται κάτω από την επιφάνεια. Και πράγματι, δεν υπάρχει τίποτα που να μπορεί να αποκαλύπτει τα κρυμμένα πάθη καλύτερα από το θέατρο.

Τις περισσότερες φορές στρέφομαι προς την πεζογραφία για καθοδήγηση. Καθημερινά φέρνω στο μυαλό μου συγγραφείς οι οποίοι σχεδόν εκατόν χρόνια πριν αφηγήθηκαν προφητικά μα και διακριτικά την παρακμή των Ευρωπαϊκών θεών, εκείνο το λυκόφως που βύθισε τον πολιτισμό μας στο σκοτάδι, ένα σκοτάδι που δεν έχει ακόμη φωτιστεί. Φέρνω στο μυαλό μου τον Φραντς Κάφκα, τον Τόμας Μαν, τον Μαρσέλ Προυστ. Σήμερα θα λογάριαζα ανάμεσα στους προφήτες και τον Τζον Μάξγουελ Κούτσι. Η κοινή αίσθηση που είχαν του αναπόφευκτου τέλους του κόσμου – όχι του πλανήτη, αλλά του προτύπου των ανθρωπίνων σχέσεων – και της κοινωνικής τάξης πραγμάτων και αναταραχής, είναι δριμύτατα επίκαιρη για μας, εδώ και τώρα. Για μας που ζούμε μετά το τέλος του κόσμου.

Για μας που ζούμε απέναντι στα εγκλήματα και τις συγκρούσεις που εκρήγνυνται καθημερινά σε νέους τόπους και σε ρυθμούς τόσο γοργούς που ούτε τα πανταχού παρόντα ΜΜΕ δεν προλαβαίνουν να καταγράφουν. Αυτές οι πυρκαγιές γρήγορα καταντούν πληκτικές και εξαφανίζονται από τα δελτία τύπου, για να μην επιστρέψουν ποτέ. Και εμείς αισθανόμαστε ανήμποροι, τρομοκρατημένοι, και εγκλωβισμένοι. Δεν μπορούμε πια να κτίζουμε πύργους, και τα τείχη που πεισματικά κατασκευάζουμε δεν μας προστατεύουν από τίποτα, αντιθέτως, αυτά τα ίδια έχουν ανάγκη από προστασία και φροντίδα, απομυζώντας ένα μεγάλο μέρος της ζωτικής μας ενέργειας.

Δεν έχουμε πια το κουράγιο για να προσπαθούμε να δούμε πέρα από την πύλη, πίσω από το τείχος. Και είναι γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο που θα πρέπει να υπάρχει το θέατρο και εδώ θα πρέπει να αναζητήσει τη δύναμή του. Στο να κρυφοκοιτάζει μέσα εκεί, όπου απαγορεύεται. ’Ο μύθος αναζητεί να εξηγήσει ό,τι δεν δύναται να εξηγηθεί. Επειδή είναι ριζωμένος στην αλήθεια, θα πρέπει να περατωθεί στο ανεξήγητο’ - έτσι περιέγραψε ο Κάφκα τη μεταμόρφωση του μύθου του Προμηθέα. Πιστεύω ακράδαντα ότι με τα ίδια λόγια θα πρέπει να περιγράψουμε το θέατρο. Και είναι αυτό το είδος θεάτρου, το ριζωμένο στην αλήθεια και το οποίο περατώνεται στο ανεξήγητο που εύχομαι σε όλους τους εργάτες του, εκείνους επάνω στη σκηνή και εκείνους κάτω στην πλατεία, και το εύχομαι από τα βάθη της καρδιάς μου».

Ποιος είναι ο Κριστόφ Βαρλικόφσκι

Στο μεταμοντέρνο κυκεώνα του σύγχρονου θεάτρου το ακραίο σκηνοθετικό ιδίωμα του Βαρλικόφσκι τον έκανε να ξεχωρίσει και το όνομα του από το 1992 και μετά βρίσκεται στη λίστα των μεγάλων ονομάτων του παγκόσμιου θεάτρου, ενώ οι παραστάσεις του φιγουράρουν ως Νο 1 στα διεθνή φεστιβάλ. Έχει συνεργαστεί με τον Πίτερ Μπρουκ, τον Ίνγκμαρ Μπέργκμαν, τον Τζόρτζιο Στρέλερ και τον Κρίστιαν Λούπα, όχι μόνο στην Πολωνία, αλλά και στην Γαλλία, την Ιταλία και τη Γερμανία.

Το τρομερό παιδί της πολωνικής σκηνής, με σπουδές στην Κρακοβία και στη Σορβόννη, ήρθε για πρώτη φορά στην Ελλάδα, το 2008, με την πρωτοποριακή ομάδα του TR Warszawa, για να παρουσιάσει το έργο «Κρουμ» του Ισραηλινού Χανόχ Λεβίν, ένα μετα-τσεχοφικό έπος για το θαυμάσιο «τίποτε» της ύπαρξης, και το 2010, με το αμφιλεγόμενο «Ένα λεωφορείο» και πρωταγωνίστρια την Ιζαμπέλ Ιπέρ, πάντα στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών. Το 2011, είδαμε στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, το «(Α )polonia», ένα στοχασμό πάνω στο ολοκαύτωμα και στην έννοια της θυσίας, μέσω ενός κολάζ κειμένων, εικόνων, σκηνικών τεχνικών.

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Θέατρο

Aνοίγει σήμερα η προπώληση για τη "Μήδεια" στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου

Μια νέα παραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, θα ανασυνθέτει τη θρυλική παραγωγή του 196, σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
02/02/2026

"Σταθμός Ω": το Εθνικό Θέατρο ταξιδεύει την Ιλιάδα στη ελληνική περιφέρεια

Το θεατρικό έργο του Γιώργου Χριστοδούλου, σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Τσικούρα (Τσικ), διασχίζει πόλεις και νησιά φωτίζοντας την απώλεια, τη συνενοχή, τη μνήμη και τη συγχώρεση.

Στάθης Λιβαθινός: Αυτές είναι οι αγαπημένες μας παραστάσεις του

Με αφορμή το "Τρίτο στεφάνι" και την "Ντάμα Πίκα", που παίζονται σε δική του σκηνοθεσία, θυμόμαστε τις αγαπημένες μας παραστάσεις με τη σκηνοθετική σφραγίδα του Στάθη Λιβαθινού.

"Το Παράλογο διεγείρει το μυαλό σχεδόν ‘λαθραία’", λένε ο Πάνος Παπαδόπουλος και η Μαρία Διακοπαναγιώτου

Ο Πάνος Παπαδόπουλος και η Μαρία Διακοπαναγιώτου μιλούν για τη μοναξιά, τη λαχτάρα για αγάπη και τη μαγεία του Παράλογου στις "Καρέκλες" του Ιονέσκο που ανεβάζουν στο Θέατρο του Νέου Κόσμου.

Οι θεατρικές πρεμιέρες του Σαββατοκύριακου (31/01-01/02)

Συγκεντρώσαμε τις παραστάσεις που σηκώνουν αυλαία το Σαββατοκύριακο (31/1-1/2) και ξεχωρίζουν.

"Χάσαμε τη θεία στοπ": Ο Χρήστος Τριπόδης μπαίνει στο θίασο

Στην ανανεωμένη παράσταση σε σκηνοθεσία Χρήστου Τριπόδη στο θέατρο Φιλίπ, ζωντανεύει το αιχμηρό και βαθιά ανθρώπινο ελληνικό σύμπαν του Διαλεγμένου.

Feelgood παραστάσεις που μας θυμίζουν γιατί αγαπάμε το θέατρο

Ψάχνετε για παραστάσεις που φέρνουν μια ανάσα χαράς, μια αίσθηση συναισθηματικής αποφόρτισης, ένα χαμόγελο που μένει και μετά το χειροκρότημα; Πέντε feelgood παραστάσεις από εκρηκτικά μιούζικαλ και σκοτεινά παραμύθια με καρδιά, μέχρι σύγχρονες αφηγήσεις που αγκαλιάζουν τη διαφορετικότητα λειτουργούν ως στην καθημερινότητα και ανεβάζουν την διάθεση.