Photograph 51

Έργο με ενδιαφέρουσα θεματική, η οποία δικαίως έχει μεταφερθεί τα τελευταία χρόνια στον δημόσιο διάλογο, είναι το βραβευμένο σε Μεγάλη Βρετανία και ΗΠΑ "Photograph 51" (2008), ένα από τα πρώτα που έγραψε η σαραντατριάχρονη σήμερα Αμερικανίδα συγγραφέας. Η ιστορία βασίζεται στην περίπτωση της Ρόζαλιντ Φράνκλιν, της Βρετανίδας επιστήμονα που συνέβαλε αποφασιστικά στην έρευνα γύρω από το ανθρώπινο DNA, αποτυπώνοντας την ελικοειδή μορφή του σε φωτογραφία (για την ακρίβεια, στην 51η που τράβηξε, γεγονός που δίνει τον τίτλο στο έργο). Γι’ αυτή την έρευνα, ο συνεργάτης της, Μόρις Ουίλκινς, και δύο ακόμη ερευνητές (οι Ουότσον και Κρικ) έλαβαν το βραβείο Νόμπελ το 1962, ενώ η ίδια δεν συμπεριλήφθηκε στη βραβευμένη επιστημονική ομάδα.

Από δραματουργικής άποψης, το έργο έχει να συναγωνιστεί μια δυνατή αληθινή ιστορία και να ανταποκριθεί στο στοίχημα να την κάνει (εξίσου δυνατό) θέατρο. Δεν είναι σίγουρο αν το τελευταίο έχει επιτευχθεί σε ικανοποιητικό βαθμό, μιας και η δυναμική του κειμένου δείχνει να προκύπτει κυρίως από το θέμα παρά από τη διαχείρισή του. Η επεισοδιακή δομή, που εξελίσσεται μέσω σύντομων σκηνών όπου παρακολουθούμε την πορεία της επιστημονικής έρευνας και κυρίως τις συγκρούσεις της Φράνκλιν με τους άνδρες συναδέλφους της, δεν εξυπηρετεί πάντα την ανάγκη για ευρυθμία ή για την ανάπτυξη της δράσης με τρόπους που να πηγαίνουν και πέρα από την καταγραφή των γεγονότων. Πάντως, το έργο καταφέρνει να αποδώσει το εχθρικό, πατροναριστικό περιβάλλον του ανδροκρατούμενου King’s College, μέσα στο οποίο εργάστηκε –αν και αναγνωρισμένη επιστήμονας– η Φράνκλιν· και ακόμη περισσότερο η συγγραφέας καταφέρνει να δημιουργήσει ενδιαφέροντες χαρακτήρες, κυρίως της Ρόζαλιντ και του Ουίλκινς, και μέσω αυτών όχι μόνο να τροφοδοτήσει τη βασική προβληματική της, αλλά κυρίως να μας συστήσει τη γυναίκα και επιστήμονα Φράνκλιν, αποκαθιστώντας έστω με συμβολικό τρόπο την αδικία που υπέστη.

Ο τρόπος που αναπτύσσεται το έργο δεν δίνει ίσως πολλές ευκαιρίες στη σκηνοθεσία για κάτι περισσότερο απ’ αυτό που πετυχαίνει ο Τάκης Τζαμαργιάς: δηλαδή την παρατήρηση και αποτύπωση, με επιστημονική σχεδόν απόσταση και αντικειμενικότητα, της πορείας των γεγονότων που καταγράφει το έργο. Όπως όμως η συγγραφέας, έτσι και ο σκηνοθέτης εστιάζει στα πρόσωπα και αποζημιώνει τον θεατή με το ανθρώπινο δυναμικό της παράστασης. Ειδικά η Λένα Δροσάκη και ο Αλέξανδρος Μπουρδούμης ξεχωρίζουν, καθώς ξανασυστήνουν ήρωες που, παρά το ειδικό τους βάρος, δεν αποτελούν σε καμία περίπτωση τυποποιημένες περιπτώσεις – ενώ και μεταξύ τους έχουν εξαιρετική χημεία. Ιδιαίτερα με την ερμηνεία της Δροσάκη συντελείται ένα γοητευτικό παράδοξο, καθώς αποδίδει "διάφανα" μια γυναίκα που είχε χτίσει γύρω της μια απροσπέλαστη πανοπλία. Αλλά και οι υπόλοιποι, ο Μάνος Στεφανάκης (Γκόσλινγκ), ο Δημήτρης Πασσάς και ο Δημήτρης Μαγγίνας (Φράνσις Κρικ, Τζέιμς Ουότσον) συμπληρώνουν επάξια το σύνολο.