Κι από Σμύρνη... Σαλονίκη

3

Υπογράφοντας το δεύτερο μέρος του έργου «Σμύρνη μου, αγαπημένη», η Μιμή Ντενίση συνεχίζει το φιλόδοξο εγχείρημα να κοιτάξει την ελληνική Ιστορία μέσα από το βλέμμα του θεάτρου. Το αποτέλεσμα είναι συνεπές, έντιμο προθέσεων και ολοκληρωμένο στη σκηνή μέσα από μια θεαματική υπερπαραγωγή.

Κι από Σμύρνη... Σαλονίκη

Πιάνοντας το νήμα σχεδόν από εκεί που είχε μείνει στο φινάλε του «Σμύρνη μου, αγαπημένη», το νέο έργο της Μιμής Ντενίση διακρίνεται καταρχήν από μια αυτονομία, που επιτρέπει την παρακολούθηση της παράστασης και σε όσους δεν γνωρίζουν το πρώτο μέρος. Η ιστορία ξεκινάει το 1924, όταν –με την ανταλλαγή των πληθυσμών– η Φιλιώ Μπαλτατζή με την κόρη, τον γιο και τη νύφη της καταφθάνουν στη Θεσσαλονίκη από τον Πειραιά, όπου είχαν μείνει μετά το διωγ­μό τους από τη Σμύρνη, και σταματάει το 1940, με τους άντρες του έργου να φεύγουν για το μέτωπο.

Το κείμενο, αναγκαστικά μεγάλο σε έκταση, αλλά με αξιοσημείωτη ευρυθμία, μπλέκει τις προσωπικές ιστορίες των ηρώων με την Ιστορία, επιχειρώντας και καταφέρνοντας να πετύχει μια ψύχραιμη αφήγησή της, διάσπαρτη με χιούμορ κι αίσθημα ελπίδας. Δεν μπορεί να μην παρατηρήσει κάποιος την ανάγκη της συγγραφέα να δηλώσει, σχεδόν με πείσμα, το ουμανιστικό πνεύμα της. Η ηρωίδα της, η Φιλιώ Μπαλτατζή, η αρχόντισσα της Σμύρνης με την αμέτρητη περιουσία, που έφτασε απένταρη στην Ελλάδα, γίνεται μια οικουμενική φωνή των ανθρώπων εκείνων που δεν το βάζουν κάτω, που δεν μεμψιμοιρούν. Το έργο δεν αποφεύγει τη συναισθηματολογία, ούτε το διδακτισμό, αλλά έρχονται ο στοχασμός, η συγκίνηση και το χιούμορ προς εξισορρόπησή τους.

Κι από Σμύρνη... Σαλονίκη - εικόνα 1

Τα πολιτικά και κοινωνικά γεγονότα που σφράγισαν την εικοσιπενταετία που διατρέχει το έργο στηρίζουν ως κεντρικοί άξονες τη δράση. Η πολιτική αστάθεια, η σύγκρουση βενιζελικών και βασιλικών, το ρεύμα του αντισημιτισμού και η άνοδος του ναζισμού, η αμφίθυμη αντιμετώπιση των προσφύγων από τους ντόπιους, τα πολιτικά παιχνίδια εις βάρος τους φιλτράρονται στις ιστορίες των προσώπων – της οικογένειας Μπαλτατζή, των νέων φίλων και γειτόνων τους, των αφεντικών και των συναδέλφων τους. Ο πλούτος του γλωσσικού ιδιώματος, τα «δια­φορετικά» ελληνικά που μιλούσαν οι Πόντιοι, οι Σμυρνιοί και οι (λίγοι) ντόπιοι Θεσσαλονικείς, δίνει πνοή στο κείμενο, όπως κάνει και το πολύχρωμο μωσαϊκό που έχει χτιστεί επί σκηνής, αναδεικνύοντας την πολυπολιτισμική Θεσσαλονίκη των εβραίων, των μουσουλμάνων και των χριστιανών.

Η παράσταση, αναγκαστικά, ορίζεται από το χαρακτήρα του κειμένου και η σκηνοθεσία της Ντενίση επικεντρώνεται κυρίως στη διευθέτηση των αμέτρητων σκηνών, στην ευρυθμία των οποίων στοχεύει και η σκηνογραφία του Μανόλη Παντελιδάκη, που έχει ως μέλημα την ευελιξία, ώστε να εξυπηρετηθούν οι πολυάριθμοι χώροι δράσης. Οι φωτο­ρεαλιστικές προβολές στο φόντο, αν κι επιτελούν το σκοπό τους, δεν μπορούν να χαρακτηριστούν εμπνευσμένες, όμως τα κοστούμια που υπογράφει η Ηλένια Δουλαδίρη είναι άξια επαίνου. Η μουσική του Ανδρέα Κατσιγιάννη συμβάλλει στη σκηνική ατμόσφαιρα· θα ήταν ωραίο να είχε πιο πρωταγωνιστικό ρόλο.

Κι από Σμύρνη... Σαλονίκη - εικόνα 2

Ο πολυπρόσωπος θίασος παίζει με πίστη και κέφι, χωρίς όμως να απαγκιστρώνεται από τις ευκολίες του (χαρακτηριστική π.χ. η τυποποιημένη λαϊκή φιγούρα της Νικολέτας Βλαβιανού ή ο καλοκάγαθος μπακάλης του Λευτέρη Ελευθερίου). Οι εμπειρότεροι ηθοποιοί αποζημιώνουν περισσότερο: Αλέξανδρος Αντωνόπουλος, Γιώργος Αρμένης, Κωνσταντίνα Μιχαήλ, Νίκη Παλληκαράκη, Όλγα Πολίτου, Μιχάλης Μητρούσης, ενώ η ίδια η Ντενίση στον ρόλο της Φιλιώς χαρακτηρίζεται κυρίως από την άνεση πως υποδύεται μια ηρωίδα που είναι πια κομμάτι της.

ΘΕΑΤΡΟΝ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ Πειραιώς 254, Ταύρος, 2122540300, 2122540314. Διάρκεια: 170΄.

Περισσότερες πληροφορίες

Κι από Σμύρνη… Σαλονίκη

  • Κοινωνικό
  • Διάρκεια: 170 '

Η παράσταση αποτελεί τη συνέχεια του έργου «Σμύρνη μου αγαπημένη» και ακολουθεί την πορεία της ζωής των ηρώων που επέζησαν της Μικρασιατικής Καταστροφής στη νέα τους πατρίδα, τη Θεσσαλονίκη.

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Θέατρο

Αντιγόνη

Ο Λιθουανός σκηνοθέτης δίνει την προσωπική ερμηνεία του στο πιο δημοφιλές από τα αρχαία δραματικά κείμενα, διαβάζοντάς το μέσα από ένα λαϊκότροπο πρίσμα, που όμως αδικεί τη δυναμική και το ήθος του πρωτότυπου κειμένου.

ΓΡΑΦΕΙ: ΤΩΝΙΑ ΚΑΡΑΟΓΛΟΥ
11/08/2022

Η μοντέρνα "Ελένη" του ΚΘΒΕ κατεβαίνει στην Επίδαυρο

Ήρθε η στιγμή να δούμε την "Ελένη"-Έμιλυ Κολιανδρή στην Επίδαυρο. Η τραγωδία του Ευριπίδη είναι παραγωγή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου και την σκηνοθετεί ο Βασίλης Παπαβασιλείου.

Θέατρο με πανσέληνο σε τρία ατμοσφαιρικά ανοιχτά θέατρα

Είναι εμπειρία να παρακολουθείς παράσταση κάτω από το αυγουστιάτικο φεγγάρι στην Επίδαυρο, το Λαύριο ή τη Σαλαμίνα. Η περίσταση είναι ιδανική για εκδρομή, οργανωθείτε….

Νέος Πρόεδρος στο Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών

Η Πρύτανις κυρία Ελένη Αρβελέρ αποχώρησε από την θέση της ως Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών και την διαδέχθηκε ο Παναγιώτης Ροϊλός.

Ο μύθος του Περσέα έγινε παράσταση

Ένα θεατρικό έργο βασισμένο στο μύθο του Περσέα παρουσιάζεται στο Υπαίθριο Δημοτικό Θέατρο Αγίων Θεοδώρων "Νότης Περγιάλης" με ελεύθερη είσοδο.

Σε ποιο έργο θα δούμε τον Liam Ireland;

Τον ηθοποιό της νέας γενιάς, Liam Ireland, που έγινε γνωστός από την τηλεοπτική "Γη της ελιάς", θα σκηνοθετήσει ο Θοδωρής Βουρνάς σε έργο του Ντένις Κέλι.

Ο Δημήτρης Λάλος στο ρόλο του Σοπέν

Η Συμφωνική Ορχήστρα της Όπερας της Βαρσοβίας με σολίστ την πιανίστα Τατιάνα Παπαγεωργίου συντροφεύουν τον ηθοποιό Δημήτρη Λάλο στην παράσταση-συναυλία που θα δούμε στο Ηρώδειο.