Πέρσες: Το σόλο του Φαίδωνα Καστρή επιστρέφει στη σκηνή

Η τραγωδία "Πέρσες" του Αισχύλου αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση στην αρχαία ελληνική δραματουργία, καθώς εστιάζει όχι στη μυθολογία ή στους ήρωες της Ελλάδας, αλλά στον ηττημένο εχθρό, τους Πέρσες, μετά τη ναυμαχία της Σαλαμίνας το 480 π.Χ. Το έργο πραγματεύεται την τραγική μοίρα μιας υπερδύναμης που καταρρέει εξαιτίας της υπερβολής, της Άτης και της ανθρώπινης αλαζονείας. Μέσα από το πένθος της βασίλισσας Ατοσσάς και των αυλικών της αναδεικνύονται οι φόβοι και η αγωνία ενός λαού που έρχεται αντιμέτωπος με την ήττα, ενώ παράλληλα αναδεικνύεται η διαχρονική έννοια της ανθρώπινης ευθραυστότητας και της μοίρας.

Την περσινή σεζόν, η σκηνή του Θεάτρου Φούρνος μεταμορφώθηκε σε ένα "παρεκκλήσι", μια κρύπτη πλάι στον τάφο του Δαρείου, όπου ο πρωταγωνιστής γίνεται μια γέφυρα προς το βασίλειο των νεκρών, τους εφιάλτες των ζωντανών και τα πάθη των ανθρώπων μέσα στους αιώνες. Μετά την περσινή επιτυχία, η παράσταση επιστρέφει για δεύτερη χρονιά, από τις 14 Οκτωβρίου έως τις 2 Δεκεμβρίου, για οκτώ παραστάσεις, στο ίδιο θέατρο. Ο Φαίδων Καστρής συνεχίζει τη δική του σκηνική προσέγγιση στο έργο, που παρουσιάζεται ως μια "Λειτουργία, Δέηση κι Ακολουθία των Παθών των Περσών", μετατρέποντας την τραγωδία σε μια τελετουργία μνήμης, πένθους και αναμέτρησης με την ανθρώπινη απώλεια.

Στην παράσταση του Φαίδωνα Καστρή, ο ηθοποιός γίνεται ταυτόχρονα μύστης, ιερέας και "κοσμοναύτης" στον χρόνο, περνώντας από τις μορφές και τα επεισόδια της τραγωδίας. Η κρύπτη λειτουργεί σαν ένας "πανάγιος τάφος", ένας τόπος όπου το αρχαίο κείμενο συναντά τη μνήμη και το προσωπικό πένθος.

Λίγα λόγια για τον δημιουργό

Η φετινή παρουσίαση συνδέεται άμεσα με την προσωπική διαδρομή του Φαίδωνα Καστρή. Το 2006 συμμετείχε στην παράσταση των "Περσών" του Εθνικού Θεάτρου σε σκηνοθεσία Λυδίας Κονιόρδου, η οποία παρουσιάστηκε στους Δελφούς, την Επίδαυρο και στη συνέχεια στη Νέα Υόρκη. Εκείνη την περίοδο, μέσα στις πρόβες, έχασε ξαφνικά τη μητέρα του. Σχεδόν δύο δεκαετίες αργότερα, επιστρέφει στους "Πέρσες", αφιερώνοντας τη σημερινή παράσταση στη μνήμη του φίλου και συναδέλφου του Γιάννη Κρανά, ο οποίος είχε ερμηνεύσει τον Δαρείο στην παράσταση του 2006.

Όπως σημειώνει ο ίδιος, οι "Πέρσες" παραμένουν διαρκώς παρόντες στη ζωή και στο θέατρό του. Η νέα παράσταση αποτελεί έτσι όχι μόνο μια επιστροφή στο έργο του Αισχύλου, αλλά και μια προσωπική συνομιλία με τη μνήμη, την απώλεια και όσα αφήνει πίσω της μια ήττα.

Μια τραγωδία για τους ηττημένους

Η ήττα των Περσών γίνεται αφορμή για μια ευρύτερη σκέψη γύρω από τις καταστροφές που προκαλεί η ανθρώπινη αλαζονεία και την αδυναμία μας να αποφύγουμε τα ίδια λάθη. Ο αρχαίος Ξέρξης συναντά έτσι τον σύγχρονο κόσμο, την τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη, σε έναν πολιτισμό που εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπος με τις συνέπειες των επιλογών του.

Η παράσταση επιστρέφει στον Θέατρο Φούρνος σαν μια σκηνική "δέηση": μια προσπάθεια να ξαναδούμε την τραγωδία όχι από την απόσταση της ιστορίας, αλλά ως κάτι που εξακολουθεί να αφορά το παρόν.

Συντελεστές

Η παράσταση βασίζεται στη μετάφραση της Νικολέττας Φριντζήλα. Τη μουσική σύνθεση υπογράφει ο Στέφανος Κοζάνης, το video art ο Στέφανος Κοσμίδης και τους φωτισμούς ο Αποστόλης Τσατσάκος. Τα σκηνικά επιμελήθηκε ο Νίκος Δεντάκης, τα κοστούμια η Δόμνα Ζαφειροπούλου, ενώ τις χειροποίητες ενδυματολογικές εξαρτήσεις δημιούργησε η Στέλλα Ζαφειροπούλου.