"Οι στρατηγικές του έρωτα": Μια κωμωδία παρεξηγήσεων και ηδονής που θα λατρέψετε

Οι "Στρατηγικές του έρωτα" παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά το 1959 στην κεντρική σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, σε σκηνοθεσία Αλέξη Σολωμού, με τους Χριστόφορο Νέζερ και Αλέκο Αλεξανδράκη. Και ίσως σήμερα να τις έχουμε μεγαλύτερη ανάγκη από ποτέ — κάτι που οι θεατρόφιλοι συζητάμε μεταξύ μας με κάθε ευκαιρία. Σε μια εποχή που η καθημερινότητα συχνά μοιάζει με κακογραμμένο δράμα, η αναζήτηση της "καλής κωμωδίας" γίνεται όχι μόνο η απόλυτη επιλογή ψυχαγωγίας, αλλά και μια μικρή πράξη πνευματικής επιβίωσης. Όχι όμως της κωμωδίας της ευκολίας, αλλά εκείνης που διαθέτει νεύρο, ευφυΐα και μια γερή δόση σκανδαλιάρικης διάθεσης. Γι’ αυτό και η είδηση πως ο Τάσος Πυργιέρης ανεβάζει στο Θησείον – Ένα Θέατρο για τις Τέχνες τις "Στρατηγικές του έρωτα" του Τζορτζ Φάρκιουαρ, μοιάζει με το ιδανικό αντίδοτο στο γκρίζο της πόλης.

Ο Τάσος Πυργιέρης έχει διαμορφώσει ένα πολύ συγκεκριμένο σκηνοθετικό ύφος: μια ωραία ισορροπία ανάμεσα στην εικαστική κομψότητα και την εσωτερική ελευθερία των ηθοποιών του. Δεν φοβάται το "στυλιζάρισμα", αλλά δεν το αφήνει ποτέ να πνίξει το συναίσθημα. Στις "Στρατηγικές" με συνεργάτες την Ελίνα Δράκου σε σκηνικά και κοστούμια, τον Νίκο Παναγιωτόπουλο στη μουσική και τη φωνητική διδασκαλία και την Στέβη Κουτσοθανάση στον σχεδιασμό φωτισμών, φαίνεται πως βρήκε το ιδανικό γήπεδο για να στήσει ένα θεατρικό σκάκι, όπου τα πιόνια δεν κινούνται με κανόνες ηθικής, αλλά με τους νόμους της επιθυμίας. Η πρότασή του είναι τολμηρή, ακριβώς γιατί καταπιάνεται με ένα είδος —την Κωμωδία της Παλινόρθωσης— που στην Ελλάδα παραμένει σχεδόν ανεξερεύνητο, σαν ένας κρυμμένος θησαυρός που περίμενε κάποιον να τον ξεσκονίσει με σύγχρονη ματιά.

Γραμμένο το 1707, το "Beaux' Stratagem" (όπως είναι ο πρωτότυπος τίτλος) είναι ένα κείμενο που θα έκανε ακόμα και τους σημερινούς "προοδευτικούς" να κοκκινίσουν. Ενώ στη Γαλλία του 18ου αιώνα ο έρωτας κρυβόταν πίσω από βαριές κουρτίνες και αριστοκρατικά γαλλικά, ο Φάρκιουαρ βγάζει την ίντριγκα στους δρόμους, στα πανδοχεία και στα υπνοδωμάτια της αγγλικής επαρχίας.

Δύο φίλοι, ξεπαραδιασμένοι αλλά γοητευτικοί, αποφασίζουν να "αλώσουν" ένα χωριό υποδυόμενοι ο ένας τον αφέντη και ο άλλος τον υπηρέτη, με μοναδικό στόχο να βρουν πλούσιες νύφες. Όμως, η ζωή —και ο έρωτας— έχουν άλλη γνώμη. Το έργο είναι ένα εκρηκτικό κοκτέιλ μεταμφιέσεων και ψεύτικων ταυτοτήτων, όπου η ευφυής εξαπάτηση δεν τιμωρείται, αλλά επιβραβεύεται. Είναι ένας κόσμος όπου το σώμα δεν ντρέπεται και το χιούμορ γίνεται το πιο κοφτερό εργαλείο κοινωνικής κριτικής.

Φάρκιουαρ: Ο ρομαντικός ρεαλιστής που "έφυγε" νωρίς

Ο Ιρλανδός δραματουργός Τζορτζ Φάρκιουαρ (1677-1707) ήταν ένας επαναστάτης της εποχής του. Πέθανε μόλις 30 ετών, πάνω στην ακμή του, αφήνοντας πίσω του ένα έργο που γεφυρώνει τη στυγνή σάτιρα με την ανθρώπινη ζεστασιά. Δεν είναι τυχαίο που ο Μπρεχτ τον θαύμαζε και διασκεύασε έργο του. Ο Φάρκιουαρ πίστευε στη λογική, αλλά λάτρευε το ένστικτο. Κατάφερε να μιλήσει για το διαζύγιο, τη γυναικεία χειραφέτηση και τη διαφθορά της εξουσίας, την ίδια στιγμή που έκανε το κοινό του να λύνεται στα γέλια.

Ένας θίασος σε ερωτικό παραλήρημα που μας αφορά

Για να λειτουργήσει μια τέτοια κωμωδία, χρειάζεται χημεία και ρυθμό — και ο θίασος που συγκέντρωσε ο Πυργιέρης στο Θησείον φαίνεται να τα διαθέτει στον μέγιστο βαθμό. Η Τζίνη Παπαδοπούλου και ο Ιάσονας Παπαματθαίου ηγούνται μιας ομάδας ταλαντούχων ηθοποιών (Τζωρτζίνα Λιώση, Θωμάς Βούλγαρης, Χριστίνα Ροκαδάκη, Τέλης Ζαχαράκης, Πάνος Μαλικούρτης) που καλούνται να ισορροπήσουν πάνω στη λεπτή γραμμή της φάρσας και του ρεαλισμού. Τι μπορεί να πει στον σημερινό θεατή αυτό το έργο;

Ο Τάσος Πυργιέρης στο σημείωμα του υπογραμμίζει: "Oι "Στρατηγικές του έρωτα" είναι ένα βαθιά ηδονιστικό κείμενο που αναδεικνύει την ελευθερία της σεξουαλικής έκφρασης, την απόλυτη απόρριψη των ρομαντικών ιδεωδών και τη ρήξη με κάθε πουριτανική ηθική της θρησκευτικής υποκρισίας. Είναι ένα κείμενο ιδανικό για μια σύγχρονη ελληνική σκηνική ανάγνωση, καθώς θίγει ζητήματα εξαιρετικά σημερινά: τις κοινωνικές ανισότητες, τη διαφθορά, τη θεατρικότητα της δημόσιας ζωής, την ανάγκη κάθε νέας γενιάς να ορίσει την προσωπική πορεία της, πέρα από κάθε περιορισμό που της επιβάλλεται".

Σε μια παράσταση που διαρκεί μόλις για 17 βραδιές, "Οι στρατηγικές του έρωτα" μας υπενθυμίζουν πως το θέατρο είναι, πάνω απ’ όλα, μια γιορτή. Μια γιορτή της ελευθερίας, της σεξουαλικής έκφρασης και της ρήξης με κάθε πουριτανική υποκρισία. Αν αναρωτιέστε πώς οι άνθρωποι του 1707 κατάφερναν να είναι πιο "ανοιχτόμυαλοι" από εμάς σήμερα, η απάντηση κρύβεται στις απαγορευμένες συναντήσεις και τις μικρές απάτες που θα ζωντανέψουν στη σκηνή.

Προπώληση εισιτηρίων: more.com