@Μαρία Λαμπριάδου
Ο Δημήτρης Τάρλοου ανεβάζει στο θέατρο Πορεία τις "Ευτυχισμένες μέρες" του Σάμουελ Μπέκετ (από 1/10), αποτίνοντας φόρο τιμής στη Χριστίνα Τσίγκου, με την Αγλαΐα Παππά στον πρωταγωνιστικό ρόλο της Γουίνι. Η παράσταση βασίζεται στην ιστορική μετάφραση της Τσίγκου —της σπουδαίας δημιουργού που πρώτη σύστησε το έργο στο ελληνικό κοινό τη δεκαετία του '60.
Αυτή η νέα θεατρική συνάντηση μας δίνει την αφορμή να ανατρέξουμε στο παρελθόν και να ανακαλύψουμε ξανά την ιστορία ενός έργου που παραμένει αφοπλιστικά διαχρονικό, επιστρέφοντας στη σκηνή κάθε φορά που η ανθρώπινη ύπαρξη αναζητά απαντήσεις στα σκοτάδια της.
Η Τσίγκου και η προσωπική σχέση με τον Μπέκετ
Η Χριστίνα Τσίγκου έζησε και σπούδασε στο Παρίσι, όπου γνωρίστηκε με τον Μπέκετ και συνδέθηκαν με μακροχρόνια φιλία. Ο Μπέκετ της εμπιστεύθηκε το ρόλο της Νελ στην πρώτη παράσταση του έργου του, "Το Τέλος του Παιχνιδιού". Η φιλία τους και η συναναστροφή τους ώθησαν την Τσίγκου να ανεβάσει στην Ελλάδα το επόμενο έργο του, τις "Ευτυχισμένες Μέρες", που είχε ήδη παρουσιαστεί στο Royal Court του Λονδίνου το 1961. Η παράσταση ανέβηκε στην Αθήνα το 1966, στο θέατρο "Βεργή". Η Τσίγκου πρωταγωνιστούσε και έφερε την ευθύνη για τη σκηνοθεσία και τη μετάφραση. Τα κοστούμια και τα σκηνικά ήταν του Γιάννη Τσαρούχη, ενώ ο Σταύρος Χριστοφίδης ήταν στο ρόλο του Γουίλι.
Η μετάφραση και η φιλοσοφία πίσω από το έργο
Η μετάφραση της Τσίγκου δεν προσπαθεί να είναι λογοτεχνικά πιστή, αλλά να αποδίδει το ρυθμό και τη φιλοσοφία του συγγραφέα. Παράλληλα, φωτίζει την ιλαροτραγωδία της ανθρώπινης ύπαρξης, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η Γουίνι στο έργο, "Αυτό είναι που βρίσκω τόσο υπέροχο … Τον τρόπο που ο άνθρωπος προσαρμόζεται…. Στις συνθήκες που μεταβάλλονται".
Η αγωνία και η πάλη του ανθρώπου να κρατηθεί στη ζωή, παρά τις δυσκολίες και τα προβλήματα ενδιέφεραν και την Τσίγκου, όπως φαίνεται και από σημείωσή της στη μετάφραση. Της είχε φανεί ενδιαφέρον και είχε κρατήσει απόκομμα εφημερίδας το οποίο έγραφε ότι γιατροί στην Αμερική είχαν "κόψει στη μέση" ασθενή που είχε καρκίνο προκειμένου να καταφέρει να επιβιώσει (Τσίγκου, Χριστίνα. Το Πρόσωπο, ο Λόγος και η Σκηνή. Εκδόσεις Καστανιώτη, 2001: 55).
Οι "Ευτυχισμένες μέρες" στην Ελλάδα: τότε και τώρα
Το κοινό υποδέχθηκε πολύ θερμά την παράσταση, η οποία επαναλήφθηκε τον Ιανουάριο του 1967 στη Θεσσαλονίκη, ενώ ανέβηκε ξανά το 1972 στην Αθήνα.
Το έργο του Μπέκετ γράφτηκε με αφορμή τη ζοφερή πραγματικότητα της Ευρώπης μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Έδειχνε τη λυσσαλέα μάχη του ανθρώπου για επιβίωση ακόμα και μέσα στα συντρίμμια.
Η παράσταση της Τσίγκου κέρδισε το κοινό, όταν ανέβηκε για πρώτη φορά στη χώρα μας, σύμφωνα και με τις κριτικές της εποχής. Ο πρόωρος θάνατός της το 1973 σταμάτησε τη δημιουργική της πορεία, στερώντας από το θέατρο το ταλέντο της. Στο 2026, ο Δημήτρης Τάρλοου αποτίνει φόρο τιμής στην Τσίγκου ανεβάζοντας τις "Ευτυχισμένες Μέρες" σε νέα μετάφραση από τον ίδιο τον Δημήτρη Τάρλοου και την Αγλαΐα Παππα. Η Τσίγκου, λίγο προτού πεθάνει, είχε εμπιστευθεί τη δική της μετάφραση στην Μαρίνα Καραγάτση.
Σε μια πραγματικότητα που μοιάζει πιο εχθρική και απέλπιδη από ποτέ, το έργο του Μπέκετ ανεβαίνει στο θέατρο "Πορεία" για να μας θυμίσει ότι ο άνθρωπος, ό,τι και αν συμβεί, πασχίζει και συνεχίζει και ζει.
Διαβάστε Επίσης
Περισσότερες πληροφορίες
Ευτυχισμένες μέρες
Ένα από τα εμβληματικότερα έργα του θεάτρου του παραλόγου για τη δύναμη της ανθρώπινης θέλησης σκηνοθετεί ο Δ. Τάρλοου, που αναμετριέται για πρώτη φορά με τον Μπέκετ. Σε αυτή την ηρωίδα επικεντρώνεται το έργο, η οποία βρίσκεται θαμμένη μέχρι τη μέση της σε ένα έδαφος άνυδρο και ερημικό. Παρά ταύτα, η Γουίνι παραμένει αισιόδοξη, προσκολλημένη στις καθημερινές της συνήθειες και στα αγαπημένα της αντικείμενα, υποδεικνύοντας τη ρουτίνα ως μέσο επιβίωσης. Στη συνέχεια, τη συναντούμε θαμμένη μέχρι τον λαιμό πλέον, άρα ανίκανη να κινηθεί, αλλά χωρίς να παύει να μιλά, χωρίς να παύει να ελπίζει. Ακριβώς σε αυτό εστιάζει η παράσταση, στην ικανότητα με την οποία ο μεγάλος ιρλανδός οπλίζει την ηρωίδα του, ώστε να ανταπεξέρχεται στην αποξένωση, τη ματαιότητα της ύπαρξης, την έλλειψη ή τη δυσκολία επικοινωνίας. Ο λιτός χώρος γεμίζει από υπαρξιακή ένταση, η ακινησία και ο χρόνος που φτάνει στο τέλος του αποκαλύπτουν τη βαθιά φιλοσοφική διάσταση της ζωής.
