Νίκος Ζιαγάκης©
Στο διήγημα του Άντον Τσέχωφ "Ο θάνατος ενός δημοσίου υπαλλήλου", ένα φαινομενικά ασήμαντο περιστατικό, ένα φτέρνισμα μέσα σε μια θεατρική αίθουσα, αρκεί για να οδηγήσει τον Ιβάν Ντμίτριτς Τσερβιακόφ σε μια αλυσιδωτή κατάρρευση. Από εκεί και πέρα, όλα παίρνουν μια δυσανάλογη τροπή.
Από αυτή την αφετηρία εμπνέεται η ομάδα Dulcinea, που επιστρέφει με τη νέα της παράσταση "Ο θάνατος ενός ηθοποιού", σε σκηνοθεσία της Άννας-Μαρίας Ιακώβου, η οποία κάνει πρεμιέρα στις 16 Απριλίου στο ΠΛΥΦΑ.

Η παράσταση μεταφέρει τον πυρήνα της τσεχοφικής ειρωνείας και τραγικότητας στον σύγχρονο κόσμο. Εκεί όπου η κοινωνική απαξίωση δεν επιβάλλεται απλώς απ’ έξω, αλλά έχει πλέον εσωτερικευτεί, μετατρέποντας την ανασφάλεια και την ενοχή σε μόνιμους συνοδοιπόρους του καλλιτέχνη.
Όλα ξεκινούν από ένα γελοίο περιστατικό: ένα φτέρνισμα. Όμως αυτό το μικρό "ατόπημα" διογκώνεται σταδιακά σε κρίση ταυτότητας. Ο ηθοποιός, όπως και ο δημόσιος υπάλληλος, δεν πεθαίνει κυριολεκτικά — πεθαίνει όταν η αξία του εξαρτάται ολοκληρωτικά από το βλέμμα του άλλου. Και τότε το ερώτημα γίνεται αναπόφευκτο: γιατί ο ηθοποιός που αναζητά τον τάφο ενός συναδέλφου του μοιάζει τόσο με έναν δημόσιο υπάλληλο;
Το δραματουργικό υλικό αντλεί επίσης από τα διηγήματα "Ο Πιανίστας" και "Στο Νεκροταφείο", συνθέτοντας ένα πολυεπίπεδο σκηνικό σύμπαν. Δύο ηθοποιοί, ένας μουσικός και μια δημόσια υπάλληλος συγκροτούν έναν κόσμο που σταδιακά αποδομείται μπροστά στα μάτια του θεατή, ένα θέατρο που καταρρέει μαζί με τις βεβαιότητές του.

Η παράσταση συνομιλεί με τη σκέψη του Theodor W. Adorno, προσεγγίζοντας την τέχνη ως πεδίο κοινωνικής ενοχής: το "λαμπερό θέαμα" συχνά οικοδομείται πάνω στη ματαιότητα, την έκθεση και την ευαλωτότητα εκείνων που το παράγουν.
Επί σκηνής, η Άννα-Μαρία Ιακώβου, ο Αλέξανδρος Καλτζίδης και ο Αλέξανδρος Νικολαΐδης, μαζί με τον μουσικό Χάρη Αναστασιάδη, συνθέτουν ένα υβριδικό σκηνικό σύμπαν όπου η θεατρική δράση συναντά τη μουσική και τη σωματικότητα.
Η σκηνοθεσία της Ιακώβου, σε συνεργασία με τον Κώστα Χατζηγεωργίου, συνομιλεί με τη δραματουργία της ομάδας και τη σύνθεση της Ελένης Σιταρά, ενώ η εικαστική ταυτότητα της παράστασης διαμορφώνεται μέσα από τα σκηνικά και τα κοστούμια της Ζενεβιέβ Αθανασοπούλου και τους φωτισμούς του Σωτήρη Ρουμελιώτη.

Η σκηνοθέτρια ανοίγει ευθέως το ερώτημα της θέσης του ηθοποιού σήμερα. Όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά: "Το σημερινό παράδοξο είναι η κανονικοποίηση της ελάχιστης αξίας που έχει κοινωνικά το θέατρο και οι ηθοποιοί, σε βαθμό που κι αυτοί οι τελευταίοι νιώθουν πια εντελώς ματαιωμένοι". Σε έναν κόσμο κρίσεων, φόβου και αβεβαιότητας, η τέχνη μοιάζει συχνά περιττή και μαζί της, οι άνθρωποι που την υπηρετούν.
Κι όμως, η παράσταση επιμένει σε μια μορφή αντίστασης: "Με τον "Θάνατο ενός ηθοποιού” επιχειρούμε μια μικρή αντίσταση απέναντι στη ματαίωση". Μια επιμονή στη συλλογική εμπειρία, στο φαντασιακό, στην ανάγκη να συνεχίσει κανείς, ακόμη και μέσα από την αποτυχία. Όπως υπενθυμίζεται: "Προσπάθησε ξανά. Απότυχε ξανά. Απότυχε καλύτερα".

Η ομάδα Dulcinea, με συνεχή παρουσία τα τελευταία χρόνια σε φεστιβάλ και σκηνές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, συνεχίζει τη δημιουργική της πορεία με ένα έργο που ισορροπεί ανάμεσα στο χιούμορ και την υπαρξιακή αγωνία, φωτίζοντας εκείνο το λεπτό σημείο όπου το γελοίο συναντά το τραγικό.
Η παράσταση "Ο θάνατος ενός ηθοποιού" πραγματοποιείται υπό την αιγίδα και με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού με συνεργασία και στήρηξη από τα μέλη του Κινηματογραφικού Τομέα Π.Ο.Φ.Π.Α
Προπώληση εισιτηρίων: more.com
Περισσότερες πληροφορίες
O θάνατος ενός ηθοποιού
Αντλώντας από το διήγημα του Άντον Τσέχοφ «Ο θάνατος ενός δημοσίου υπαλλήλου», η ομάδα μεταφέρει τον πυρήνα του στον σύγχρονο κόσμο, μιλώντας για την κοινωνική απαξίωση και την ενοχή του καλλιτέχνη. Τι συμβαίνει όταν ο δημόσιος υπάλληλος Ιβάν Ντμίτριτς Τσερβιακόφ φτερνίζεται κατά τη διάρκεια μιας παράστασης πάνω στον υψηλόβαθμο κρατικό υπάλληλο Μπριζάλοφ; Γιατί ο ηθοποιός που αναζητά τον τάφο του ηθοποιού Μούσκιν μοιάζει τόσο με έναν δημόσιο υπάλληλο; Και ποιο «σουξέ» παίζει σε κάθε γάμο ο Πιοτρ Ρουμπλιόφ — ο «πιανίστας» του Τσέχοφ; Ο ηθοποιός δεν πεθαίνει αντικειμενικά. Πεθαίνει όταν η αξία του εξαρτάται ολοκληρωτικά από την έγκριση του Άλλου. Ενσωματώνονται επίσης θεατρικές διασκευές των διηγημάτων του Τσέχοφ «Ο πιανίστας» και «Στο νεκροταφείο».

