©Julian Mommert
Η Εθνική Λυρική Σκηνή έχει ετοιμάσει για την ερχόμενη καλλιτεχνική περίοδο ένα φιλόδοξο πρόγραμμα, έχοντας ως θεματικό άξονα "τη σύνδεση του ένδοξου παρελθόντος με το φιλόδοξο μέλλον". Ξεχωρίζει η πρώτη συνεργασία του Δημήτρη Παπαϊωάννου, με την performance-εγκατάσταση, "Ρέκβιεμ για το τέλος του έρωτα".
Το "Ρέκβιεμ για το τέλος του έρωτα" είναι ένα έργο που σημάδεψε την καλλιτεχνική δημιουργία της δεκαετίας του ’90 και τώρα σηματοδοτεί την πολυαναμενόμενη επανένωση των δύο εμβληματικών συνοδοιπόρων της θρυλικής Ομάδας Εδάφους, του Δημήτρη Παπαϊωάννου και του Γιώργου Κουμεντάκη, σε μια νέα ανάγνωση από τον διεθνή μαέστρο Θεόδωρο Κουρεντζή.
Η ιστορία
Το 1995 στο Παλαιό Εργοστάσιο της ΔΕΗ στο Νέο Φάληρο, η Ομάδα Εδάφους έκανε μια ρωγμή στον χρόνο με την παρουσίαση της παράστασης-εγκατάστασης "Ενός λεπτού σιγή", σε σύλληψη, σκηνοθεσία, χορογραφία του Δημήτρη Παπαϊωάννου και μουσική για το πρώτο κεφάλαιο του Γιώργου Κουμεντάκη και για το δεύτερο του Μάνου Χατζιδάκι.
Με το τραύμα να παραμένει διαρκές από τον θάνατο από AIDS αγαπημένων φίλων και με τον "φόβο να στοιχειώνει την ερωτική ζωή μιας ολόκληρης γενιάς", ο Δημήτρης Παπαϊωάννου ζήτησε από τον Γιώργο Κουμεντάκη να συνθέσει μια "καταιγίδα θανάτου" – ένα ρέκβιεμ για εκείνους που χάθηκαν από το AIDS. Στην ίδια παράσταση τη διστακτική ελπίδα για τη ζωή έφερναν τα "Τραγούδια της αμαρτίας" του Μάνου Χατζιδάκι, σε ποίηση Ντίνου Χριστιανόπουλου.
Η δυναμική συνεύρεση Παπαϊωάννου - Κουμεντάκη οδήγησε τη δεκαετία του 1990 στην πρώτη δημόσια, ανοιχτή καλλιτεχνική αναγνώριση της επιδημίας του AIDS στην Ελλάδα και των δικαιωμάτων μιας ολόκληρης κοινότητας.
Η νέα παραγωγή
Τριάντα ένα χρόνια μετά, ο Δημήτρης Παπαϊωάννου στήνει τη μεγάλη σκάλα της σκηνικής εγκατάστασης στην Εθνική Λυρική Σκηνή και δουλεύει από την αρχή πάνω στο "Ρέκβιεμ για το τέλος του έρωτα", ένα από τα εμβληματικά συμφωνικά έργα της πρώτης δημιουργικής περιόδου του Γιώργου Κουμεντάκη και "από τα δυνατότερα έργα του συνθέτη", όπως αναφέρει.
Η σύμπραξη των δύο δημιουργών που άνοιξαν τον δρόμο για μια νέα σκηνική γλώσσα στον χορό, το θέατρο, την όπερα, ακόμα και για τις Τελετές των Ολυμπιακών Αγώνων, συμπληρώνεται από έναν μεγαλοφυή μαέστρο, το όνομα του οποίου αναγνωρίζεται διεθνώς για τις ιδιοσυγκρασιακές αναγνώσεις σε μεγάλα συμφωνικά έργα και όπερες, τον Θεόδωρο Κουρεντζή.
Είκοσι τέσσερα χρόνια μετά τη διάλυση της Ομάδας Εδάφους, η οποία άφησε ανεξίτηλο στίγμα στην ελληνική καλλιτεχνική σκηνή στα δεκαεπτά χρόνια λειτουργίας της, το ελληνικό αλλά και το διεθνές κοινό θα έχει την ευκαιρία να ανακαλύψει εκ νέου ένα έργο του Δημήτρη Παπαϊωάννου που ισορροπεί ανάμεσα στο σωματικό θέατρο και την εικαστική εγκατάσταση, πάνω σε ένα μουσικό έργο που αποτελεί έναν πρώιμο δραματικό οπερατικό προάγγελο στη συνθετική διαδρομή του Γιώργου Κουμεντάκη.
Ο Γιώργος Κουμεντάκης σημειώνει: "Μια άλλη καταβύθιση στο πρόσφατο παρελθόν τόσο της προσωπικής συνθετικής μου δημιουργίας όσο και της Ομάδας Εδάφους, η οποία όρισε τις παραστατικές τέχνες στην Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες, είναι το καινούριο ανέβασμα του 'Ρέκβιεμ για το τέλος του έρωτα', το οποίο είχαμε παρουσιάσει το 1995 στο Παλιό Εργοστάσιο της ΔΕΗ στο Μοσχάτο. Με αυτή την παραγωγή έχω τη χαρά να καλωσορίζω για πρώτη φορά στην ΕΛΣ τον Δημήτρη Παπαϊωάννου, φίλο ζωής και συνοδοιπόρο για πολλά χρόνια, αλλά και τον Θεόδωρο Κουρεντζή, τον διαπρεπέστερο των Ελλήνων μαέστρων διεθνώς, τον οποίο σέβομαι και εκτιμώ απεριόριστα.
Η παράσταση θα κάνει πρεμιέρα στις 20 Ιανουαρίου 2026. Η μουσική είναι του Γιώργου Κουμεντάκη, η σύλληψη, η σκηνοθεσία, η χορογραφία και ο εικαστικός σχεδιασμός του Δημήτρη Παπαϊωάννου, η μουσική διεύθυνση του Θεόδωρου Κουρεντζή. Τα σκηνικά, βασισμένα στην αρχική σκηνογραφία της Λίλης Πεζανού, του Δημήτρη Παπαϊωάννου και του Λουκά Μπάκα, τα κοστούμια του Βασίλη Παπατσαρούχα, οι φωτισμοί του Δημήτρη Παπαϊωάννου και του Στέφανου Δρουσιώτη. Συμμετέχουν πενήντα ερμηνευτές, ορχήστρα, χορωδία και υψίφωνος.
