Επικαλούμενη ζητήματα εκδίκησης και αγώνων εξουσίας, η θεατρική παράσταση "Ατρείδες: Η επιστροφή" σε σκηνοθεσία του καλλιτεχνικού διευθυντή του Δημοτικού Περιφερειακού Θεάτρου Καλαμάτας Γιάννη Μαργαρίτη έρχεται να φωτίσει τη διαχρονική διάσταση του μύθου των Ατρειδών, μέσω της σύνθεσης αρχαίων τραγωδιών και μιας αξιομνημόνευτης ποιητικής συλλογής του Γιάννη Ρίτσου. Η παράσταση ξεκίνησε την πορεία της από την Καλαμάτα τον Ιούλιο, ενώ επόμενος σταθμός αποτελεί το ανοικτό θέατρο "Μάνος Κατράκης" στη Θεσσαλονίκη την Κυριακή 27 Αυγούστου, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Νεάπολης-Συκεών "Μερκούρεια 2023". Ωστόσο, δεν πρόκειται για την τελευταία της παρουσίαση, καθώς αναμένονται οι ημερομηνίες που θα πραγματοποιηθούν παραστάσεις σε ανοικτά θέατρα στην Πελοπόννησο αλλά και στην Αττική.
Ο μύθος
Τρεις αρχαίες τραγωδίες, στη σκιά ενός αιματοβαμμένου πολέμου, συνθέτουν τη βαριά κατάρα της οικογένειας των Ατρειδών. Στην "Ιφιγένεια εν Αυλίδι" του Ευριπίδη ο Αγαμέμνονας καλείται να θυσιάσει την κόρη του, Ιφιγένεια, για να κατευνάσει τη θεά Άρτεμη και να μπορέσει ν’ αποπλεύσει ο στόλος των Αχαιών από την Αυλίδα για την Τροία. Με το τέλος του Τρωικού Πολέμου, ο βασιλιάς Αγαμέμνονας επιστρέφει νικητής στο Άργος, αλλά δολοφονείται από τη σύζυγό του Κλυταιμνήστρα και τον εραστή της-ένα οργανωμένο σχέδιο εκδίκησης για τον φόνο της κόρης της, Ιφιγένειας, όπως μας αφηγείται το έργο "Αγαμέμνων" του Αισχύλου. Τα παιδιά της Κλυταιμνήστρας με τη σειρά τους, η Ηλέκτρα και ο Ορέστης, εκδικούνται για τον φόνο του πατέρα τους Αγαμέμνονα, δολοφονώντας τη μητέρα τους στην ομώνυμη αρχαία τραγωδία ("Ηλέκτρα" του Σοφοκλή). Αυτή η ατέρμονη σύγκρουση δημιουργεί τεράστια ερωτήματα, εμπνέοντας ακόμη και τη σύγχρονη ψυχανάλυση. Πρόκειται για ιστορία με πολλές αναλογίες και συμβολισμούς στο σήμερα.
Η παράσταση
Η παράσταση "Ατρείδες - Η επιστροφή" περιέχει μια τριμερή αφήγηση, που προκύπτει από τον διαχωρισμό και τα νοήματα των επιμέρους έργων που εμπεριέχει: "Η θυσία", "Η επιστροφή", "Η πτώση". Ο Γιάννης Μαργαρίτης, στο έργο του χρησιμοποιεί ως μέσο την ποίηση των αρχαίων τραγικών, την ποίηση του Γιάννη Ρίτσου αλλά και τη σοφία της παραδοσιακής ποίησης, αφού πολλά χορικά έχουν αντικατασταθεί, για να αφηγηθεί με ενιαίο και σύγχρονο τρόπο αυτόν τον εμβληματικό μύθο από τον οποίο προκύπτουν διαχρονικά ζητήματα: Επιβολή, θυσία, ευθύνη, εκδίκηση, απελπισία, ενοχές, δικαίωση, λύτρωση, πάθος, πτώση, ο αέναος αγώνας ανάμεσα στην θηλυκή και αρσενική δύναμη, η συνεχής διεκδίκηση της εξουσίας. Μια σύγχρονη φιλοσοφική διάσταση στον μύθο δίνουν και τα σχετικά με τα πρόσωπα του οίκου των Ατρειδών αποσπάσματα από την "Τέταρτη Διάσταση" του Γιάννη Ρίτσου.
Σκηνοθετικό σημείωμα
"Τέσσερα πρόσωπα έρχονται σε έναν τόπο μνήμης. Έναν τόπο στον οποίο θα επαναπροσδιοριστούν σε σχέση με τη μοίρα - μύθο. Έναν τόπο όπου θα αφηγηθούν με διαφορετικό τρόπο την εμβληματική ιστορία των Ατρειδών. Τι ζητάνε; Τι επιδιώκουν; Η θεατρική τελετουργία - μύηση θα τους οδηγήσει μέσα από την αναπαράσταση του αρχετυπικού μύθου, όπου καμιά παρηγοριά δεν φαίνεται να υπάρχει, να παρηγορήσουν και να παρηγορηθούν".
Στο έργο δίνουν μια σύγχρονη χροιά με την ερμηνεία τους οι ηθοποιοί Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος, Χρυσάνθη Δούζη, Ιοκάστη Αγαύη Παπανικολάου και Γιάννης Χαρκοφτάκης. Η πρωτότυπη μουσική του Δημήτρη Οικονομάκη, η νέα μετάφραση του Κ.Χ Μύρη και τα σκηνικά και τα κοστούμια της Αλεξάνδρα Καψάλα ενισχύουν την ατμόσφαιρα και τον διαχρονικό χαρακτήρα της παράστασης.
