Γιατί η βλασφημία γίνεται ξανά επίκαιρη

Ο προπηλακισμός θεατών και συντελεστών της παράστασης «Jesus Christ Superstar» επαναφέρει τη συζήτηση για το νομό περί βλασφημίας. Ποιές είναι όμως οι νέες διαστάσεις της συζήτησης για τα όρια της ελευθερίας;

Γιατί η βλασφημία γίνεται ξανά επίκαιρη

Ο προπηλακισμός θεατών και συντελεστών της παράστασης "Jesus Christ Superstar", ο οποίος, όπως αναφέρουν στην ανακοίνωσή τους οι εργαζόμενοι του Θεάτρου Ακροπόλ, συνεχίζεται με προσωπικές απειλές κι επιθετικές αναρτήσεις επαναφέρει τη συζήτηση για το νομό περί βλασφημίας.

Γιατί η βλασφημία γίνεται ξανά επίκαιρη - εικόνα 1

Στο παρελθόν, ως μάρτυρας υπεράσπισης σε δικαστήριο όπου καλλιτέχνης κατηγορούνταν για βλασφημία, είδα για πρώτη φορά στη ζωή μου τόσο έντονο μίσος να καθρεφτίζεται στα μάτια οπαδών, έτσι δεν μπορώ παρά να συμμεριστώ την ανάγκη των εργαζομένων του θεάτρου να δηλώσουν ένα "Όχι στο φόβο" οργανώνοντας το απόγευμα της Πέμπτης 1/3 συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το θέατρο.

Σήμερα, σε ένα περιβάλλον αναζωπύρωσης του θρησκευτικού αισθήματος και της ρητορικής του μίσους, η συζήτηση για τη λογοκρισία διαπλέκεται όλο και περισσότερο με αυτήν γύρω από τα όρια της ελευθερίας έκφρασης και της πολιτικής ορθότητας.

Ξαναδιαβάζοντας το συλλογικό τόμο "Όψεις λογοκρισίας στην Ελλάδα" (εκδόσεις Νεφέλη), ο οποίος είχε κυκλοφορήσει πριν από δέκα χρόνια, στον απόηχο της αποκαθήλωσης του έργου του Βέλγου ζωγράφου Τιερί ντε Κορντιέ στην έκθεση "Outlook", που θεωρήθηκε ότι διασύρει τα σύμβολα της ορθοδοξίας, αντιλαμβάνεσαι τις διαστάσεις και την πολυπλοκότητα της συζήτησης για τη λογοκρισία και την ελευθερία της τέχνης. Σήμερα, σε ένα περιβάλλον αναζωπύρωσης του θρησκευτικού αισθήματος και της ρητορικής του μίσους, η συζήτηση για τη λογοκρισία διαπλέκεται όλο και περισσότερο με αυτήν γύρω από τα όρια της ελευθερίας έκφρασης και της πολιτικής ορθότητας.

Όπως επισημαίνει στο εν λόγω βιβλίο ο πολιτικός επιστήμονας Δημήτρης Χριστόπουλος, ξεκινώντας από την παραδοχή ότι "η ποινικοποίηση της βλασφημίας είναι μια αναχρονιστική επιβίωση που θίγει το σκληρό πυρήνα των ατομικών ελευθεριών ή και επιτείνει τον θρησκευόμενο χαρακτήρα της πολιτείας", σε μια εποχή που καταγράφονται τάσεις επαναφοράς των διατάξεων περί βλασφημίας σε ευρωπαϊκές χώρες, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι "τα περισσότερα θέματα περιορισμού της ελευθερίας της έκφρασης και της τέχνης είναι ζητήματα στάθμισης συμφερόντων και δικαιωμάτων" – και, κατ’ επέκτασιν, να διευρύνουμε τη συζήτηση "στη διαρκή προβληματοποίηση των οριοθετήσεων και των περιορισμών του πολιτισμικά δια­νοητού λόγου", όπως σημειώνει στο ίδιο βιβλίο η ανθρωπολόγος Αθήνα Αθανασίου, καλώντας μας να σκεφτούμε προσεκτικότερα τι διακρίνει μια πράξη λογοκρισίας από την απονομιμοποίηση ρατσιστικών, σεξιστικών ή ομοφοβικών εκφορών λόγου.

Το πώς διεκδικείς τη δημοκρατία ως συλλογικό πεδίο πολιτικού α(ντα)γωνισμού και πού βάζεις τα όρια είναι ένα από τα βασικά ερωτήματα που διατυπώνονται αυτήν τη στιγμή διεθνώς – με αιχμή το ποιος δημόσιος λόγος προκαλεί σε σημείο να δικαιολογεί τη λογοκρισία ή ακόμη και την προσφυγή στη δικαιοσύνη.

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Θέατρο

Ο Ζήσης Ρούμπος σερβίρει "Τηγανητές Πατάτες" με μπόλικο γέλιο στο Loft των TGI Fridays

Μια γενναία δόση νοσταλγίας, αυτοσαρκασμός και ατάκες που πέφτουν βροχή: ο Ζήσης Ρούμπος επιστρέφει κάθε Δευτέρα στο Loft της Καπνικαρέας.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
17/11/2026

Η "Πάπισσα Ιωάννα" του Εμμανουήλ Ροΐδη ανεβαίνει στο Θέατρο Αργώ

Η ιστορία της γυναίκας που μεταμφιέστηκε σε άνδρα και έφτασε μέχρι τον θρόνο του Αγίου Πέτρου ζωντανεύει στη σκηνή μέσα από το μυθιστόρημα του Εμμανουήλ Ροΐδη.

"Σαρώ": Μια ιλαροτραγωδία με ελεύθερη συνεισφορά στο θέατρο Εμπρός

Η Ευτυχία Δρακοπούλου και η θεατρική ομάδα "Κούκου" παρουσιάζουν μια παράσταση σε τρεις πράξεις, γραμμένη σε δεκαπεντασύλλαβο, που ακροβατεί ανάμεσα στο πραγματικό και το φανταστικό, το χιούμορ και την ανθρώπινη αγωνία.

Στο MIR festival 2026 η τέχνη γίνεται "Η δύναμη των αδυνάτων"

Δεκαέξι πρότζεκτ, δεκατέσσερις χώροι και μια Αθήνα που μετατρέπεται σε ανοιχτό πεδίο σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας. Το αθηναϊκό φεστιβάλ σύγχρονης τέχνης επιστρέφει με ένα πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα που φέρνει σε διάλογο το θέατρο, τον χορό και την περφόρμανς.

Οι "Χήνες" της Στέλλας Ζαφειροπούλου συνεχίζονται για δεύτερη χρονιά στο Πλύφα

Η βραβευμένη ιστορία της Στέλλας Ζαφειροπούλου για την υιοθεσία, την οικογένεια και τις προκαταλήψεις παρουσιάζεται από τις 18 Νοεμβρίου, με τη Μαρία Αντουλινάκη.

Αποκλειστικό: Τι ετοιμάζει ανήμερα τα Χριστούγεννα ο Γιάννης Σκουρλέτης;

Ανοίγει η αυλαία ανήμερα τα Χριστούγεννα (Παρασκευή 25 Δεκεμβρίου) με μια αναπάντεχη καλλιτεχνική συνάντηση στο "Θέλετε να μιλήσουμε για τον Χριστό;" της Γλυκερίας Μπασδέκη, σε σκηνοθεσία Γιάννη Σκουρλέτη. Η ηλεκτρονική προπώληση ξεκινά την Τετάρτη 18/11.

Ο Τορκουάτο Τάσσο του Γκαίτε από τον Γιάννο Περλέγκα στο Θέατρο Ροές

Ο σκηνοθέτης και ηθοποιός Γιάννος Περλέγκας μαζί με τους συμπρωταγωνιστές του Κωστή Γλύκαντζη, Γιώργο Κατσή, Ερμή Μαλκότση, Γιάννη Μπαριτάκη και Χριστίνα Σουγιουλτζή παρουσιάζει το εμβληματικό έργο του Γκαίτε στο Θέατρο Ροές (από 4/12), μια συναρπαστική τραγικωμωδία για τη σχέση τέχνης, ιδιοφυΐας και εξουσίας.