Το Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τραπέζης παρουσιάζει την έκδοση Δημοκρατία – Ιστορική αναδρομή του John Dunn, ενός από τους σημαντικότερους πολιτικούς στοχαστές της σύγχρονης αγγλικής σκέψης (μετάφραση: Νίκος Λίγγρης). Σε μια εποχή όπου η δημοκρατία αμφισβητείται, επανανοηματοδοτείται και δοκιμάζεται, το βιβλίο του Dunn έρχεται να φωτίσει θεμελιώδη ερωτήματα: Γιατί είναι τόσο σημαντική η δημοκρατία σήμερα; Τι σημαίνει η επικράτησή της στον σύγχρονο κόσμο; Με ποιον τρόπο διαμορφώνει το πολιτικό φαντασιακό του ανθρώπου;
Κατά τον 20ό αιώνα η δημοκρατία αναδείχθηκε στο κατεξοχήν πολιτικό υπόβαθρο του δυτικού πολιτισμού, ο οποίος τη μετέφερε ως πρότυπο στον υπόλοιπο κόσμο. Σήμερα, καθώς νέες δημοκρατίες εμφανίζονται και αρχίζουν να ανθίζουν στη Μέση Ανατολή και αλλού, γίνεται επιτακτική η ανάγκη βαθύτερης κατανόησης αυτού του πολιτεύματος που θεωρείται –ίσως άκριτα– αυτονόητο. Ο Dunn, μέσα από μια προσεκτική ιστορική αναδρομή, εξετάζει τους δύο μεγάλους σταθμούς της δημοκρατικής ιδέας: τη γέννηση της στην αρχαία Αθήνα και την αναβίωσή της σχεδόν δύο χιλιετίες αργότερα με την Αμερικανική και τη Γαλλική Επανάσταση. Σε αυτό το ιστορικό πλαίσιο αναδεικνύει τη διαχρονική αντιπαλότητα ανάμεσα στο "σύστημα του εγωισμού" και στο "σύστημα της ισότητας", μια διάκριση που είχε επισημάνει ο Μπουοναρότι.
Κατά τον συγγραφέα, η δημοκρατία –ενώ θεμελιώνεται στην αρχή της ισότητας– συμμαχεί με το αριστοκρατικής καταγωγής "σύστημα του εγωισμού". Από αυτή τη συνύπαρξη προέκυψε ένας συμβιβασμός που επέτρεψε στη δημοκρατία να επικρατήσει: συνάπτοντας "ειρήνη" με τον πλούτο και την ισχύ, αξιοποίησε τις δικές τους δυνάμεις, ενώ ταυτόχρονα οι ίδιοι αυτοί παράγοντες ωφελήθηκαν από τη νομική ισότητα των πολιτών. Η ικανότητα αυτής της ισορροπίας, υποστηρίζει ο Dunn, ανέδειξε τη δημοκρατία στην αποτελεσματικότερη μορφή διακυβέρνησης της νεωτερικής εποχής. Κι αν σήμερα οι δυτικές δημοκρατίες φαίνεται να αντιμετωπίζουν ποικίλα προβλήματα, ο συγγραφέας τονίζει ότι δεν πρέπει να τα αποδίδουμε στο ίδιο το πολίτευμα. Η δημοκρατία δεν αποτελεί πανάκεια — και δεν ευθύνεται για τις κοινωνικές και πολιτικές δυσλειτουργίες. Αν υπάρχει ευθύνη, αυτή βρίσκεται πρωτίστως στους ίδιους τους πολίτες, όχι στους επαγγελματίες ή ερασιτέχνες πολιτικούς στους οποίους αναθέτουμε την εξουσία. Αυτό είναι και το ουσιώδες μήνυμα του Dunn: η δημοκρατία μάς υπόσχεται την ευθύνη και τη συμμετοχή, και ακόμη και στη σημερινή εξασθενημένη μορφή της, αυτό παραμένει το βασικό της προσόν.
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
Ο John Dunn (γ. 1940) είναι ομότιμος καθηγητής πολιτικής θεωρίας στο King’s College του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ. Το έργο του έχει επηρεάσει βαθιά τις σύγχρονες πολιτικές επιστήμες, με βιβλία όπως The Political Thought of John Locke, Western Political Theory in the Face of the Future, Rethinking Modern Political Theory και Breaking Democracy’s Spell.
Το νέο αυτό βιβλίο του, αποδοσμένο στα ελληνικά από τον Νίκο Λίγγρη, αποτελεί συμβολή στη δημόσια συζήτηση γύρω από το μέλλον της δημοκρατίας — μιας συζήτησης που σήμερα είναι πιο αναγκαία από ποτέ.
Διαβάστε Επίσης
