Γίνεται ένα κορίτσι να πάρει μια παράτολμη απόφαση και να αλλάξει τον ρου της ελληνικής ιστορίας; Κάτι τέτοιο συμβαίνει στο νέο βιβλίο της συγγραφέα Ειρήνης Δερμιτζάκη "Το κορίτσι που σκότωσε τον πρωθυπουργό” που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Εύμαρος. Με την αφορμή αυτή, μιλήσαμε με τη λογοτέχνιδα που μας αποκάλυψε ποια συγγραφέας την έκανε να αγαπήσει την ανάγνωση, ενώ σχολίασε και το εκδοτικό τοπίο στη σημερινή Ελλάδα.

Γιατί επιλέξατε να γράψετε ως φόρο τιμής στην Καταλονία (όπου παραμείνατε στο International Writing Residency της Vil.la Joana) ένα θρίλερ πολιτικής υφής;
Γοητεύτηκα από τη σύγχρονη ιστορία της Καταλονίας. Τον Ισπανικό Εμφύλιο, τους εθελοντές που ταξίδεψαν από όλα τα μέρη του κόσμου και την Ελλάδα για να πολεμήσουν ενάντια στο φασισμό, τα 36 χρόνια δικτατορίας του Φράνκο, τους μαζικούς τάφους. Έμεινα ένα μήνα στη Βαρκελώνη πέρσι το καλοκαίρι, βυθίστηκα στην ιστορική έρευνα και άρχισαν να γεννιούνται δεκάδες ερωτήματα. Γιατί να φύγει κάποιος από τον Καναδά και τη Λατινική Αμερική και να πάει να δώσει τη ζωή του για την ελευθερία μιας ξένης χώρας; Θα το κάναμε αυτό άραγε σήμερα;
Γιατί επιλέξατε να διανθίσετε τα γεγονότα ενός πολιτικού θρίλερ με σαρκασμό αλλά και μαγικό ρεαλισμό;
Ο σαρκασμός είναι μέθοδος δικής μου αυτοσυντήρησης. Το μαύρο χιούμορ είναι ίσως ένας τρόπος να πεις πιο ανώδυνα την αλήθεια. Ο μαγικός ρεαλισμός προέκυψε. Είναι ο τρόπος που βλέπει η ηρωίδα του βιβλίου την πραγματικότητα. Όλα αυτά είναι εργαλεία αφήγησης, ο τρόπος να λέω τις δικές μου ιστορίες.
Η κεντρική ηρωίδα, με μια απερίσκεπτη πράξη, αλλάζει τον ρου της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Μπορούμε κι εμείς, έξω από τον κόσμο των σελίδων, να κάνουμε το ίδιο;
"Το κορίτσι που σκότωσε τον πρωθυπουργό”, που είναι και ο τίτλος του βιβλίο, κάνει μια σχεδόν απερίσκεπτη πολιτική πράξη. Από απελπισία κι από ένστικτο, χωρίς να προβλέψει τις συνέπειες. Είναι μια μαθήτρια λυκείου, λόγω ηλικίας, έχει άγνοια κινδύνου. Κοινωνικοπολιτικά όμως αλλά και μέσα από τους νόμους της φυσικής, ξέρουμε πως όταν κάτι ελαστικό το τραβήξεις στα άκρα, θα σπάσει. Κάπως έτσι ξεσπούν οι εξεγέρσεις.
"Δεν υπάρχει οργανωμένη πολιτική για την προώθηση και ανάδειξη του βιβλίου"
Δεν ξέρω αν μπορούμε σήμερα να κάνουμε το ίδιο. Τουλάχιστον όχι ακόμα. Φοβάμαι πως τα μικροσυμφέροντά μάς κι ο εγωισμός μας μάς απομακρύνουν ολοένα και πιο πολύ από το συλλογικό καλό.
Πείτε μας ένα βιβλίο που διαβάσατε τελευταία και το προτείνετε σε κάθε αναγνώστη.
Στα σπλάχνα της Σερίφου της Αλεξάνδρας Χριστακάκη, εκδόσεις Πυξίδα της Πόλης. Είναι ένα βιβλίο-μαρτυρία για τη ζωή στα ορυχεία της Σερίφου. Με συγκίνησε πολύ.
Υπάρχει κάποιο βιβλίο που μπορείτε να πείτε ότι ήταν σταθμός στη ζωή σας;
Όλα τα βιβλία της Λιλής Ζωγράφου που με έκαναν να αγαπήσω τη λογοτεχνία.

Αν μπορούσατε να μπείτε στο μυαλό ενός άλλου λογοτέχνη κατά τη διάρκεια της συγγραφής ενός βιβλίου του, ποιος/α θα ήταν;
Στου Φραντς Κάφκα, αλλά όχι για πολύ. Θεωρώ πως ήταν ένας πολύ βασανισμένος άνθρωπος και δεν ξέρω αν θα άντεχα το σκοτάδι του.
Έχετε μεγάλη πείρα στη διδασκαλία δημιουργικής γραφής. Πιστεύετε ότι δίνεται αρκετή στήριξη στην ανάδειξη νέων φωνών;
Οι νέοι Έλληνες και Ελληνίδες συγγραφείς μαζεύουμε τα ψυχούλα κάτω από το τραπέζι ενός συγκεκριμένου κατεστημένου. Οι πιο πολλοί εκδότες δεν απαντούν ποτέ ή σου λένε ότι έχουν κλείσει το εκδοτικό τους πρόγραμμα για τα επόμενα χρόνια. Από την άλλη, έχουμε το φαινόμενο της αυτοέκδοσης που τις περισσότερες φορές οι εκδότες λειτουργούν με τη λογική του σουπερμάρκετ. Δεν θέλω να αποθαρρύνω τους μαθητές μου που συχνά με ρωτούν με αγωνία τι να κάνουν με τα χειρόγραφά τους. Αλλά τα πράγματα είναι δύσκολα. Δεν υπάρχει οργανωμένη πολιτική για την προώθηση και ανάδειξη του βιβλίου. Ευτυχώς, έχω μια σχέση πια εμπιστοσύνης με τον εκδότη μου Πέτρο Κακολύρη από τις εκδόσεις Εύμαρος και είμαι τυχερή που βρέθηκε στον δρόμο μου. Δύσκολα βρίσκεις τίμιους εκδότες στις μέρες μας. Τυχερή ήμουν επίσης που με επέλεξαν οι Καταλανοί ανάμεσα από εκατοντάδες αιτήσεις. Στην Ελλάδα σε αντίστοιχα προγράμματα υπάρχει ελάχιστη αξιοκρατία.
Υπάρχει χώρος για αυτές τις νέες φωνές ή υπάρχει ένας κορεσμός που δυσκολεύει το έργο να φτάσει στη σκηνή;
Υπάρχει κορεσμός από μια παράφωνη οχλαγωγία. Γιατί γράφει πάρα πολύς κόσμος και θέλει να εκδοθεί χωρίς να μπαίνει στη διαδικασία να αναρωτηθεί αν αξίζει το γραπτό του από άποψη τεχνικής τουλάχιστον. Το άλλο ζήτημα είναι ότι οι περισσότεροι εκδότες δεν έχουν σωστή οργάνωση και προσωπικό ώστε να μπορούν να διαβάζουν όντως τα χειρόγραφα και να τα αξιολογούν, για να δώσουν μια ευκαιρία σε νέους και νέες συγγραφείς. Προτιμούν να εκδίδουν ξανά και ξανά όσους έχουν κάνει ήδη μια σχετική επιτυχία παρά να ρισκάρουν δίνοντας ευκαιρία σε μια νέα δημιουργό.
Έχετε στα σχέδιά σας το επόμενο βιβλίο;
Όχι. Δεν είμαι από τους συγγραφείς που αγχώνονται να βγάλουν το επόμενο βιβλίο. Περιμένω την έμπνευση να έρθει να με βρει.
