Σωσμένος

Το 1965, τριάντα χρόνια πριν το "Shopping and Fucking" (και το "Trainspotting" στο σινεμά) ο ΄Εντουαρντ Μποντ έγραψε τον "Σωσμένο" ("Saved"): μία σκληρή αποτύπωση της αγγλικής εργατικής τάξης. Οι ήρωες είναι άνθρωποι χωρίς προοπτική, εθισμένοι στο αλκοόλ, το εύκολο χρήμα και το φτηνό σεξ· κυρίως όμως στη βία, που δεν λειτουργεί απλώς ως αυτοεπιβεβαίωση αλλά ως αυτοπροσδιορισμός, ως μια συνειδητή επιλογή απέναντι σε έναν κόσμο που τους αποκλείει. Μέσα σε αυτό το τοπίο εκτυλίσσεται το υποτυπώδες ερωτικό τρίγωνο της ιστορίας: το σεξ μίας βραδιάς ανάμεσα στην Παμ και στον Λεν οδηγεί σε συγκατοίκηση αλλά όχι σε σχέση, ενώ η Παμ γρήγορα γνωρίζει και ερωτεύεται τον Φρεντ, με τον οποίο αποκτάει ένα ανεπιθύμητο μωρό.

Ο Βασίλης Μπισμπίκης βρίσκει και εδώ πρόσφορο έδαφος για το θέατρο της "ωμής αλήθειας" που υπηρετεί. Βέβαια, οι εντάσεις, οι φωνές και η "βρώμικη" γλώσσα δεν λειτουργούν πάντα υπέρ της παράστασης, καθώς συχνά ισοπεδώνουν τις αποχρώσεις. Αντίθετα, οι στιγμές όπου η βία αναδύεται υπόγεια και κλιμακωτά αποδεικνύονται πολύ ισχυρότερες, με αποκορύφωμα τη δολοφονία του βρέφους, μια σκηνή που αποδίδεται με κλιμακούμενη αγριότητα που καθηλώνει και δεν εξαντλείται σε εύκολους εντυπωσιασμούς. Ωστόσο, η παράσταση δεν μένει στο γνώριμο αυτό ύφος, αλλά διαρρηγνύει τα όρια του ρεαλισμού, αγγίζοντας τον σαρκασμό, το γκροτέσκο, ακόμη και την παρωδία και στο δεύτερο μέρος "εκτροχιάζεται" συνειδητά.

Η παρουσία της Λένας Κιτσοπούλου, και σε επίπεδο δραματουργίας, καθορίζει αυτή τη μετατόπιση. Τώρα, το κείμενο απομακρύνεται από τον Μποντ και βυθίζεται σε ένα παραληρηματικό ύφος ελεγχόμενου χάους. Ριψοκίνδυνη και αμφιλεγόμενη στροφή, αλλά δύσκολα μπορεί κανείς να μη θαυμάσει τη σαρωτική της ενέργεια, καθώς οι συνειρμοί ξεπηδούν αδιάκοπα, χαρίζοντας στην παράσταση την αίσθηση ενός ανεξέλεγκτου αυτοσχεδιασμού. Πρόκειται για μια επιλογή που δοκιμάζει τα όρια και τις αντοχές του θεατή, αλλά ταυτόχρονα ανοίγει νέες προοπτικές ανάγνωσης. Σαν να υπονοείται ότι η βία που γεννιέται στην οικογένεια και διαχέεται στην κοινωνία, τροφοδοτώντας κάθε λογής "φασισμούς", έχει βαθιές ρίζες στα προσωπικά απωθημένα, στις φαντασιώσεις ισχύος και σε έναν διογκωμένο ατομικισμό που ακυρώνει κάθε έννοια συλλογικότητας ή ενσυναίσθησης.

Ωραίες οι ερμηνείες των νέων και παλαιότερων ηθοποιών της ομάδας: Στέλιος Τυριακίδης, Αλέξανδρος Κουκιάς (Λεν), Αναστασία Δέλτα (Παμ), Γιάννης Κατσιμίχας (Φρεντ), Λευτέρης Αγουρίδας, Ελένη Γεωργακοπούλου. Στους ρόλους των γονιών της Παμ, η Λένα Κιτσοπούλου ισορροπεί στο απολύτως προσωπικό της γνώρισμα μεταξύ ρόλου και εαυτού, παρωδίας και σοβαρότητας, ενώ ο Βασίλης Μπισμπίκης αποτολμάει να βουτήξει σε καινούργια νερά, ενσαρκώνοντας την καρικατούρα ενός παροξυσμικού άνδρα που τρέφεται με μιλιταριστικές αυταπάτες. Ο Κένι ΜακΛέλαν ξέρει πώς να εκμεταλλευτεί τον ωραίο αλλά δύσκολο χώρο του Cartel (μάλλον κραυγαλέα τα κοστούμια του, αν και εξυπηρετούν κάποιο στόχο), ενώ το τραγούδι και η μουσική της παράστασης (Μπάμπης Παπαδόπουλος) ενισχύουν τη μετατόπιση προς την παρωδία, συντελώντας σε ένα αποτέλεσμα που πυρπολεί τα όρια του "σοβαρού" θεάματος.