Arc For Dance Festival: Η Φρόσω-Μαρίνα Τρούσα και Έλληνες χορογράφοι μιλούν για τo φεστιβάλ

Στην 17η χρονιά του, το Arc For Dance Festival επιβεβαιώνει τη θέση του ως ο πιο ζωντανός και "ανήσυχος" θεσμός του σύγχρονου χορού στην Αθήνα. Η καλλιτεχνική διευθύντρια, Φρόσω-Μαρίνα Τρούσα, υπογραμμίζει τη σημασία αυτής της επετείου και μας μιλά για τον ξεχωριστό πυρήνα των ξένων συμμετεχόντων, σημειώνοντας πως οι διεθνείς συναντήσεις είναι η καρδιά που κρατά το φεστιβάλ ανοιχτό στον παγκόσμιο διάλογο. Όπως αναφέρει η ίδια:

" Φέτος το Arc φιλοξενεί έναν ξεχωριστό πυρήνα διεθνών δημιουργών, με διαφορετικές κινητικές προσεγγίσεις και καλλιτεχνικά ερεθίσματα. Από το "ALL’ARME" των Ιταλών Panzetti & Ticconi, ένα έργο που κοιτά τον πόλεμο μέσα από τον ρυθμό και τη συλλογική εγρήγορση μέχρι το "When the Bleeding Stops" της Ισλανδής Lovísa Ósk Gunnarsdóttir, που σπάει τη σιωπή γύρω από την εμμηνόπαυση μέσα από μια βαθιά ανθρώπινη ματιά, το "After All" της Solène Weinachter, μια ευαίσθητη και χιουμοριστική προσέγγιση στον θάνατο· και το "Black" του Oulouy, που φέρνει στο προσκήνιο τη Μαύρη εμπειρία μέσα από τις επιρροές της αφρικανικής διασποράς.

Ξεχωριστή στιγμή του φετινού προγράμματος είναι το έργο του Mufutau Yusuf, ενός Νιγηριανού καλλιτέχνη που ζει και εργάζεται στο Δουβλίνο. Στην Πλατεία Κοραή, με το "Processes on Neither Here nor There", δημιουργεί ένα σχεδόν διαλογιστικό περιβάλλον, όπου η παροδικότητα αποτυπώνεται μέσα από τα ίχνη που αφήνει το σώμα στο αστικό τοπίο. Οι διεθνείς συμμετοχές ήταν πάντα η καρδιά του Arc. Μέσα από αυτές η Αθήνα συναντά τον παγκόσμιο χορό στο τώρα. Δημιουργούν πεδία ανταλλαγής και διαλόγου, όπου καλλιτέχνες/ιδες από διαφορετικές κουλτούρες φέρνουν τις εμπειρίες, τις αγωνίες και τα ερωτήματα της εποχής τους. Αυτές οι συναντήσεις κρατούν το φεστιβάλ ζωντανό, ανοιχτό και ανήσυχο,  έναν χώρο όπου η τοπική κοινότητα συνυπάρχει με τη διεθνή κοινότητα του χορού".

Η #ρήξη μέσα από τη ματιά των Ελλήνων δημιουργών

Με κεντρικό θεματικό άξονα τη #ρήξη, θέσαμε ένα κοινό ερώτημα στους Έλληνες χορογράφους της φετινής διοργάνωσης: Πώς η δική σας παράσταση επιχειρεί να "σπάσει" τις παραδοσιακές κινησιολογικές φόρμες και ποιες εσωτερικές ή κοινωνικές ρωγμές έρχεται να αναδείξει;

 Άγγελος Αντωνάκος: "Almost Waltz"

 Δεν ξέρω αν το "Almost Waltz" προσπαθεί να σπάσει τα όρια του σύγχρονου χορού. Αυτό που μας ενδιέφερε περισσότερο ήταν να δημιουργήσουμε μια πολύ συγκεκριμένη σωματική συνθήκη: δύο σώματα που δεν μπορούν εύκολα να αποκολληθούν και που είναι συνεχώς αναγκασμένα να συνυπάρχουν, να προσαρμόζονται και να ξαναβρίσκουν κάθε φορά τον τρόπο που υπάρχουν μαζί. Δεν θέλαμε να προτείνουμε μια καινούρια γλώσσα. Περισσότερο μας ενδιέφερε να μείνουμε μέσα σε αυτή τη δέσμευση και να δούμε τι αρχίζει να αποκαλύπτεται από εκεί. Αν υπάρχει κάτι σαν υπέρβαση για εμάς, ίσως είναι αυτό, ότι η σχέση δεν μένει σε επίπεδο ιδέας, αλλά γίνεται μια πραγματική, σωματική κατάσταση που επηρεάζει τα πάντα. Αν υπάρχει τελικά κάποια ρήξη με τα όρια του σύγχρονου χορού, είναι στο ότι το ενδιαφέρον μεταφέρεται από τη χορογραφική γλώσσα σε μια σταθερή σωματική συνθήκη, που γίνεται ουσιαστικά το ίδιο το υλικό του έργου.

Αναστασία Βαλσαμάκη: "feed me peace"

Η παράσταση "feed me peace" θα έλεγα ότι μετατοπίζει τα δικά μου όρια ως δημιουργού, φέρνοντάς με αντιμέτωπη με συνθήκες που δεν έχω ξαναδουλέψει. Ηχητικοί πειραματισμοί, σκηνικά αντικείμενα και μια κινητική γλώσσα ως μια μετεγγραφή της αυτοφροντίδας. Η σκηνική δράση γίνεται μια διαδικασία διερεύνησης και επανανοηματοδότησης της φροντίδας στο παρόν, που μετατοπίζεται ανάμεσα στο προσωπικό βίωμα και τη συλλογική εμπειρία.

Σοφία Μαυραγάνη: "SUPER A"

 

Αν με τον όρο "σύγχρονος χορός" εννοούμε την τεχνική που έχει καθιερωθεί να φέρει αυτόν τον τίτλο, τότε δεν πιστεύω ότι η παράσταση επιχειρεί να σπάσει κάποιο όριο — γιατί ουσιαστικά παίζεται σε άλλο γήπεδο. Αν, επίσης, μιλάμε για την προσπάθεια διαμόρφωσης μιας σύγχρονης κινητικής και κυρίως παραστασιακής γλώσσας, μιας γλώσσας που παλεύει να συνδιαμορφώσει τη στιγμή μέσα στην οποία δημιουργείται, τότε η έννοια της ρήξης γίνεται πιο σύνθετη. Είναι δύσκολο να μιλήσουμε για ρήξη με κάτι που δεν έχει ακόμη σταθεροποιηθεί ή εδραιωθεί. Το "SUPER A" βέβαια διεκδικεί μια ρήξη — μια ρήξη με το δεδομένο, το κυρίαρχο και το προκαθορισμένο. Όχι όμως με το "σύγχρονο" — και σίγουρα όχι με τον "χορό".

Βασιλική Παπαποστόλου: "Lucid Absurdities"

Ίσως η ρήξη να μην είναι κάτι που συμβαίνει γύρω μας, αλλά κάτι που συμβαίνει μέσα μας, τη στιγμή που το σώμα παύει να βιώνεται πραγματικά και η εμπειρία μετατρέπεται μόνο σε σκέψη. Κάποιες φορές έχω την αίσθηση πως όσο πιο απομακρυσμένο γίνεται κάτι από το σώμα και το βίωμα, και όσο πιο "conceptual” γίνεται, τόσο πιο εύκολα αντιμετωπίζεται ως "σοβαρό”, "έξυπνο” ή "high art”. Όμως το embodiment δεν είναι έλλειψη σκέψης. Το σώμα δεν είναι το αντίθετο της νοημοσύνης. Το σώμα σκέφτεται, παράγει νοήματα. Και ίσως η πραγματική ρήξη να γεννιέται ακριβώς τη στιγμή που διαχωρίζουμε τεχνητά αυτά τα δύο. Το "Lucid Absurdities" γεννήθηκε μέσα από αυτή την ανάγκη υπέρβασης της ρήξης. Δύο άγνωστοι, εγκλωβισμένοι σε ένα αεροδρόμιο κατά τη διάρκεια μιας καθυστέρησης πτήσης, αποκοιμιούνται και εισέρχονται σε τρία κοινά lucid dreams, όπου τα υποσυνείδητά τους συγχωνεύονται, ενώ φόβοι, επιθυμίες και τραύματα εμφανίζονται σε παραμορφωμένες μορφές.

Η παράσταση χρησιμοποιεί physical theatre και urban κινησιολογία για να δημιουργήσει μια εμπειρία που δεν λειτουργεί μόνο σε επίπεδο ιδέας αλλά κυρίως σε επίπεδο βιώματος. Με ενδιαφέρει ένας χορός που επιτρέπει στο σώμα να υπάρχει ολοκληρωτικά, με ένταση, υπερβολή, ευαλωτότητα, χιούμορ, εξάντληση και μεταμόρφωση, χωρίς να φοβάται τη συναισθηματική του δύναμη. Ίσως τελικά η πραγματική ρήξη να βρίσκεται ακριβώς σε αυτόν τον τεχνητό διαχωρισμό ανάμεσα στη σκέψη και το σώμα. Και ίσως το να χρησιμοποιούμε το σώμα πλήρως και χωρίς απολογία να είναι ήδη μια πράξη αντίστασης, γιατί μας θυμίζει πως αυτά τα δύο δεν ήταν ποτέ πραγματικά χωρισμένα.

Δέσποινα Σανιδά-Κρεζία: " Off, Off,"

Μέσω του "Off, off" που θα παρουσιάσω στο φετινό ARC επιχειρώ να κάνω ένα σχολιασμό της νοοτροπίας του εξαιρετισμού, η οποία αναδεικνύει τη δεξιοτεχνία ως μέτρο της αξίας τ@ καλλιτέχν@ ενώ ταυτόχρονα τ@ διαχωρίζει από την υπόλοιπη κοινότητα καλλιτεχνών και την κοινωνία. Μέσα από την ανάμειξη ετερόκλιτων αισθητικών μορφών – με έμπνευση από το μουσικό sampling και mixing, καθώς και την κουλτούρα του ίντερνετ – φτιάχνω επί σκηνής ένα αμάλγαμα από ύφη που συγκρούονται μεταξύ τους, απαξιώνοντας της ιεραρχοποίησή τους.

Οικειοποιούμεν@ επιτελεστικά το χαρακτήρα του loser, αντιτίθεμαι στο διακύβευμα της αυθεντικότητας και της επιτυχίας στην καλλιτεχνική δημιουργία, προτείνοντας πως το καλλιτεχνικό έργο δεν είναι μοναδικό και ξεχωριστό γεγονός, αλλά μέρος των κοινωνικοπολιτικών συνθηκών μέσα στις οποίες δημιουργείται. Η ένταξη των αισθητικών μορφών στο κοινωνικοπολιτικό τους πλαίσιο παρατηρώ πω δεν αποτελούν προτεραιότητες του σύγχρονου χορού. Παρόλα αυτά η σύνδεση αυτή είναι αναγκαία, ειδικά σε μια εποχή στην οποία είμαστε μάρτυρες ή άμεσοι αποδέκτες γενοκτονικής βίας και πολιτικής σύγχυσης. 

Ηλίας Χατζηγεωργίου: "SCARED"

Αν φοβάσαι, πρέπει να έρθεις σε ρήξη. Όχι ρήξη, και θα φοβάσαι για πάντα. Ρήξη — και γίνε ένα τέρας ευθύνης και εμπειρίας· τέρας που τρομάζει και τον ίδιο του τον εαυτό, για όλους τους σωστούς  λόγους. Οχι ρήξη- και θα παραμείνεις η αφελής εκδοχή του δικού σου μύθου περί αγνότητας και ήθους. Και τότε πια αν υπάρχει ακόμα αντοχή για περισσότερη ρήξη, τόλμησε να παραμείνεις αυτό που ήσουν τότε, που η ρήξη δεν ήταν καν επιλογή. Τα όρια του σύγχρονου χορού δεν νομίζω ότι τα σπάμε καθόλου. Αντιθέτως επιλέγουμε συνειδητά να ερχόμαστε σε ρήξη με τη γνώση της ύπαρξης τους και τρέφουμε ξανά συνειδητά μια αυταπάτη ότι τα σπάσαμε. Η συνειδητότητα δύο τάσεων που μηδενίζουν στο κέντρο τους είναι ο διχασμός μας κι ο διχασμός προϋποθέτει σίγουρα ρήξη. Από το μηδενικό μας, μαγικά ,πάντα  περισσεύει χορός, σύγχρονος -ξεσύγχρονος…Αυτό για μας ως ομάδα.