Ο Γιώργος Γούσης μιλά για "Το μπλουζ του Μικρού Πρίγκιπα" με τον Γιάννη Αγγελάκα

Ο κορυφαίος δημιουργός της ελληνικής ροκ σκηνής, Γιάννης Αγγελάκας, επιστρέφει μετά τη "Νέκυια" το 2023 στην Κεντρική Σκηνή της Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση με μια νέα παράσταση-εμπειρία: "Το Μπλουζ του Μικρού Πρίγκιπα: Όταν πατήσεις στη γη, έχεις πια μεγαλώσει". Ένα έργο που τον στοιχειώνει από την εφηβεία του, όταν πρωτοανακάλυψε τον Μικρός Πρίγκιπας του Antoine de Saint-Exupéry και κράτησε το βιβλίο στη βιβλιοθήκη του με το εξώφυλλο στραμμένο προς τα έξω — για να θυμάται πως "όλοι οι μεγάλοι ήταν κάποτε παιδιά".

 

Σαν ένα μπλουζ, ένας μακρύς παλμός μελαγχολικός και δοξαστικός μαζί, η παράσταση λειτουργεί ως ηλεκτρισμένη ωδή και ταυτόχρονα φόρος τιμής στον Παύλος Σιδηρόπουλος και στο άλμπουμ "Τα Μπλουζ του Πρίγκηπα". Με σύλληψη, μουσική και καλλιτεχνική επιμέλεια του Αγγελάκα και τη σκηνοθετική ματιά του βραβευμένου δημιουργού των "Μαγνητικών Πεδίων", Γιώργος Γούσης, η σκηνή μετατρέπεται σε σύμπαν: ένας αστερισμός από λόγια, ήχους, εικόνες και σώματα, όπου ο Πιλότος και ο Πρίγκιπας, οι μουσικοί και το κοινό συναντιούνται σε μια παράσταση-κατάφαση στη ζωή, την αγάπη και τη φιλία.

 

Ο "Μικρός Πρίγκιπας" ήταν αγαπημένο σας ανάγνωσμα από παλιά; Αλλάξατε γνώμη μεγαλώνοντας;

 Όχι, δεν ήταν αγαπημένο. Το είχα διαβάσει μικρός αλλά μάλλον δεν είχα καταλάβει πολλά. Το ήξερα ως έργο, χωρίς να το έχω εμβαθύνει. Η πρώτη σοβαρή ανάγνωση έγινε τώρα, όταν μου πρότειναν να το σκηνοθετήσω. Μου είπαν: "Θέλουμε να ενώσουμε τον Μικρό Πρίγκιπα με τον Γιάννη Αγγελάκα". Το πιο παράξενο ήταν ότι δεν μου φάνηκε καθόλου παράξενο· μου φάνηκε ταιριαστό. Διαβάζοντάς το, βρήκα σκηνές και στοιχεία που μοιάζουν να αντλούν από τον κόσμο του Γιάννη. Και ομολογώ πως εξεπλάγην· ένιωσα βαθιά συγκίνηση.

Πώς ήταν η γνωριμία σας με τον Γιάννης Αγγελάκας;

Δεν γνωριζόμασταν προσωπικά. Ήθελα να δω αν μπορούμε να συναντηθούμε ως άνθρωποι, πέρα από το έργο. Όταν γνωριστήκαμε, υπήρξε αμέσως οικειότητα, μια επικοινωνία χωρίς πολλά λόγια — κάτι πολύ σπάνιο σήμερα. Θαύμαζα τη μουσική του, αλλά δεν ταυτίζω ποτέ το έργο με τον άνθρωπο. Η έκπληξή μου ήταν η παιδικότητά του. Μέσα στην ενέργεια και την "τρέλα" του παιδιού, υπάρχει ένας διακριτικός φόβος, μια προσεκτική είσοδος στα πράγματα. Τον φανταζόμουν πιο πανκ εξαρχής· όμως γίνεται πανκ όταν νιώσει ασφάλεια. Τότε εκφράζει με ένταση αυτό που νιώθει — κι αυτή η ένταση πηγάζει από παιδικότητα, όχι από περσόνα. Έχει ευγένεια. Δεν επιβάλλεται· πρέπει να του το επιτρέψεις.

 

Η φράση "Όταν πατήσεις στη γη, έχεις πια μεγαλώσει" τι σημαίνει για εσάς;

 Μ’ αρέσει, αλλά με στεναχωρεί. Στη διασκευή μας υπάρχει έντονα το στοιχείο του πολέμου. Ο πιλότος δεν είναι εξερευνητής, αλλά πιλότος πολεμικού αεροπλάνου που πέφτει στην έρημο. Ο Μικρός Πρίγκιπας είναι σαν η ψυχή του. Υπάρχει πολιτική διάσταση: ένας κόσμος εκτοπισμένος από την παιδικότητα γίνεται άψυχος και τρομακτικός. Ο Αντουάν Ντε Σεν Εξιπερί έγραψε το βιβλίο μέσα στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο· ίσως θέλησε να απομακρύνει τον πόλεμο από το έργο. Εμείς θελήσαμε να τον επαναφέρουμε.

Σκηνοθετικά πώς το προσεγγίζετε;

Το αφήσαμε να διαπεράσει τα πάντα- σκηνογραφία, φως, ρυθμό - με μινιμαλισμό, ώστε να προστατευτεί η τρυφερότητα του πυρήνα. Με γοητεύουν οι αντιφάσεις: πώς φουντώνει η αγάπη στον αποχωρισμό, πώς γίνεσαι φίλος λίγο πριν το τέλος. Ο Μικρός Πρίγκιπας δεν δίνει απαντήσεις· στέκεται με κατανόηση. Ίσως το κλειδί να είναι η συγχώρεση — δύσκολο να τη βρεις, αλλά ανοίγει μυστικούς χώρους.

Από το σινεμά στη σκηνή;

Στο θέατρο είναι σαν να βρίσκεσαι διαρκώς σε γενικό πλάνο. Όμως το "κουκούτσι" είναι πάντα οι άνθρωποι. Η δουλειά γίνεται εκεί. Το animation φέρνει κάτι από τα κόμικ και το σινεμά, σπάει τα όρια της θεατρικής πραγματικότητας. Ίσως αυτό που κάνουμε να είναι ένα υβρίδιο, μια performance. Ελπίζω να λειτουργήσει.

 

Φέρει μια σπάνια δωρικότητα ο Αγγελάκας στη σκηνή.

Με βοηθά η δωρικότητά του. Υπάρχουν άλλοι τρεις άνθρωποι στη σκηνή, η Νάντια Μπαϊμπα,η  Ειρήνη Μπούνταλη και ο Νικόλας Παπούλιας και στοιχεία όπως το animation που έρχονται σε αντίφαση και κουμπώνουν με αυτή τη δωρικότητα. Είναι πιο λυρικά στοιχεία. Δουλεύουμε πάνω στην αντίφαση- γι’ αυτό έχει σημασία η φράση "όταν πατήσεις στη γη, έχεις πια μεγαλώσει".

Πώς καταφέρατε αυτή η παράσταση-φόρος τιμής στον Σιδηρόπουλο να μην "καπελωθεί" από τη δυναμική παρουσία του Αγγελάκα;

 Ο Γιάννης δεν ενδιαφέρεται να καπελώσει τίποτα. Η σωστή λέξη είναι "έμπνευση". Να εμπνεύσει εκείνος εμάς και εμείς εκείνον, να τον παρασύρουμε σε κάτι νέο. Έρχεται με κάτι πολύ δομημένο και σίγουρο από τα χρόνια της διαδρομής του· εμείς το διαχειριζόμαστε, το πάμε λίγο παραπέρα, αλλά και το αγκαλιάζουμε.

Η μουσική τι ρόλο παίζει;

Είναι κυρίαρχη. Στην ουσία υπαγορεύει τον ρυθμό και, σε μεγάλο βαθμό, ακόμη και τη σκηνοθεσία. Γι’ αυτό λέω πως αυτό που κάνουμε δεν είναι ακριβώς "καθαρό" θέατρο· είναι μια υβριδική performance, περίπου μιας ώρας, εξαιρετικά πυκνή — τόσο στο μάτι όσο και στο αυτί. Η παραγωγή ήχου, το μπάσο και τα ηλεκτρονικά είναι του Coti K., ο οποίος συνυπογράφει και την ενορχήστρωση μαζί με τον Γιάννης Αγγελάκας. Στο μουσικό πριόνι συναντάμε τον Νίκος Γιούσεφ, προσθέτοντας ένα απόκοσμο, λυρικό ηχόχρωμα. Ο Περικλής Τσουκαλάς παίζει τη "Μέδουσα" — ένα custom ηλεκτρικό, βαρύτονο έγχορδο εμπνευσμένο από το Cümbüş — καθώς και ηλεκτρική κιθάρα με εναλλακτικά κουρδίσματα και εφέ, διευρύνοντας το ηχητικό τοπίο της παράστασης. Στα κρουστά και τα synths βρίσκεται ο Κωνσταντίνος Ζάμπος, ενώ την παραγωγή ήχων και το προηχογραφημένο modular synthesizer υπογράφει ο Δημήτρης Σαλεπάκης. Η μουσική δεν λειτουργεί απλώς συνοδευτικά· είναι δραματουργικός άξονας. Οι τρεις υπόλοιποι ερμηνευτές λειτουργούν ταυτόχρονα ως ρόλοι και ως ένας ιδιότυπος χορός, εναλλάσσονται διαρκώς — όπως και ο ίδιος ο Αγγελάκας. Όλοι παραμένουν συνεχώς επί σκηνής, μέσα σε μια ροή όπου ήχος, λόγος και εικόνα συνυπάρχουν αδιάκοπα.

 

Αν κρατούσατε μια εικόνα που να συμπυκνώνει κάτι προσωπικό;

Δεν το έχω δει ακόμα ολοκληρωμένο. Ίσως στο τέλος, όταν θα μείνει μόνο του το τοπίο, μετά από όλη την οπτική ένταση. Και μια φράση με γοητεύει: αν ο Πρίγκιπας είναι η ψυχή του πιλότου, έρχεται στιγμές που ρωτά τον ίδιο τον άνθρωπο "κι εμένα όλο αυτό πώς θα μου φανεί;". Η ψυχή ρωτά τον άνθρωπο — χωρίς απάντηση.

Τι ετοιμάζετε μετά;

Ολοκλήρωσα μια μικρού μήκους ταινία και βρίσκομαι στη χρηματοδότηση μιας μεγάλου μήκους. Δεν αποκλείω το θέατρο· με γοητεύει αυτή η φόρμα και με ξεκουράζει. Προτιμώ αυτό το πλαίσιο από το να κάνω μια διαφήμιση όσο περιμένω να μαζευτεί το μπάτζετ μιας ταινίας. Ο πυρήνας είναι ίδιος παντού: να πεις μια ιστορία και να δουλέψεις με ανθρώπους. Ο βασικός λόγος για να ξεκινήσω μια δουλειά είναι να βρεθώ με τους συνεργάτες μου, με αγαπημένους ανθρώπους, και να παίξουμε. Το πριν είναι μοναχικό· το μαζί είναι παιχνίδι. Σχεδόν χωρίς αποτέλεσμα ως στόχο — η χαρά είναι στη διαδικασία. Αν δεν μαγευτείς εσύ ο ίδιος, δεν θα μαγευτεί κανείς από κάτω.