Σε τροχιά πλήρους αναστήλωσης εισέρχεται το Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, με στόχο τη θωράκισή του απέναντι στον χρόνο και την αναβάθμιση των υποδομών του. Το φιλόδοξο σχέδιο του Υπουργείου Πολιτισμού περιλαμβάνει από στατικές ενισχύσεις μέχρι την αποκάλυψη κρυμμένων ψηφιδωτών, μετατρέποντας το τοπόσημο της Αθήνας σε ένα πρότυπο σύγχρονης λειτουργίας.
Το Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, ο χώρος που για δεκαετίες αποτελεί την "καρδιά" του ελληνικού καλοκαιριού και την κορυφαία σκηνή του Φεστιβάλ Αθηνών, ετοιμάζεται να χαμηλώσει τα φώτα του για μια αναγκαία "ανάσα" ανανέωσης. Μετά την ανάθεση εκπόνησης διεπιστημονικών μελετών στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Υπουργείο Πολιτισμού δρομολογεί ένα γιγαντιαίο έργο ολικής αποκατάστασης, το οποίο θα κρατήσει το μνημείο κλειστό για τουλάχιστον τρία χρόνια.
Η αναστήλωση: Γιατί τώρα;
Παρά την επιβλητική του εικόνα, το Ηρώδειο "πονάει". Η πάροδος του χρόνου, οι καιρικές συνθήκες αλλά και η έντονη ανθρωπογενής δραστηριότητα έχουν αφήσει ορατά σημάδια. Σύμφωνα με την Υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, το μνημείο παρουσιάζει σοβαρά δομοστατικά προβλήματα που δεν επιδέχονται πλέον αναβολή.
Οι ειδικοί εντόπισαν: Ρηγματώσεις και απώλεια μάζας στους λίθους, κυρίως στην άνω τοξοστοιχία της πρόσοψης. Τοπικά φαινόμενα ετοιμορροπίας και μικρές παραμορφώσεις στον σκελετό του οικοδομήματος. Βιοδιάβρωση, με μικροοργανισμούς και ρίζες φυτών να εισχωρούν στους αρμούς, εκεί όπου λιμνάζουν ύδατα. Αστοχία παλαιότερων επεμβάσεων (δεκαετίας του '50), οι οποίες πλέον χρήζουν επανελέγχου και διόρθωσης.
Η φιλοσοφία της παρέμβασης δεν είναι απλώς μια "συντήρηση", αλλά μια αναγέννηση που σέβεται την ιστορικότητα. Η μελέτη του ΕΜΠ προβλέπει την αφαίρεση ασύμβατων υλικών από προηγούμενες δεκαετίες και την αντικατάστασή τους με νέα, φιλικά προς το αρχαίο υλικό.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απόφαση για την αποκάλυψη του σκηνικού οικοδομήματος και των ψηφιδωτών δαπέδων του, τα οποία σήμερα παραμένουν αθέατα για το κοινό. Παράλληλα, θα ανακατασκευαστεί το λογείο, θα στερεωθεί ο νότιος τοίχος της σκηνής και θα αποκατασταθεί το ανατολικό κλιμακοστάσιο, επαναφέροντας την ιστορική σύνδεση του Ηρωδείου με τη Στοά του Ευμένους και τον Περίπατο της Ακρόπολης.
Υποδομές 21ου αιώνα για το Φεστιβάλ Αθηνών
Το "στοίχημα" του Υπουργείου είναι το Ηρώδειο να επιστρέψει όχι μόνο πιο γερό, αλλά και πιο λειτουργικό.
Νέος Φωτισμός: Καταργούνται τα σημερινά ικριώματα και εγκαθίσταται ένας αυτοτελής, ημικυκλικός φορέας φωτισμού που θα εναρμονίζεται αισθητικά με το μνημείο.
Αναβάθμιση Κοίλου: Θα συνεχιστεί η συμπλήρωση των εδωλίων (κερκίδων) που καταπονούνται από τις χιλιάδες θεατών.
Εκσυγχρονισμός Χώρων: Προβλέπεται η πλήρης ανακαίνιση στα καμαρίνια, τους χώρους υγιεινής και τα δίκτυα ύδρευσης/αποχέτευσης.
Πλατεία και Άλσος: Ο προαύλιος χώρος θα "αναπνεύσει", καθώς οι υποστηρικτικές χρήσεις (εκδοτήρια, αναψυκτήριο) θα μεταφερθούν σε ένα νέο, διακριτικό υπόγειο/στεγασμένο πλάτωμα.
Η καινοτομία της "Ηχοστατικής"
Για πρώτη φορά, θα εφαρμοστεί μια πρωτότυπη ερευνητική μεθοδολογία για να μετρηθεί η ακουστική καταπόνηση του μνημείου. Οι επιστήμονες θα αξιολογήσουν πώς ο φυσικός αλλά και ο ενισχυμένος ήχος των συναυλιών επηρεάζει τη στατικότητα των αρχαίων τειχών, θέτοντας νέα όρια ασφαλείας για τις μελλοντικές εκδηλώσεις.
Νέοι κανόνες "ευγένειας" προς το μνημείο
Η αποκατάσταση θα συνοδευτεί και από έναν νέο, αυστηρό Κανονισμό Λειτουργίας. Μια επιτροπή επιστημόνων και καλλιτεχνών θα ορίσει το πλαίσιο των εκδηλώσεων που επιτρέπεται να φιλοξενούνται, ώστε να εξασφαλιστεί ότι η ποιότητα του θεάματος θα συμβαδίζει με την ανάγκη προστασίας του χώρου.
"Στόχος μας είναι το μνημείο να είναι επαρκώς θωρακισμένο έναντι της φυσικής και της ανθρωπογενούς φθοράς", τόνισε η Λίνα Μενδώνη, ξεκαθαρίζοντας ότι το Ηρώδειο του 2029 (μετά το πέρας των έργων) θα είναι ένα μνημείο πιο διδακτικό, πιο προσβάσιμο και απόλυτα ασφαλές.
Δηλώσεις της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη
"Το Ωδείο Ηρώδου του Αττικού αποτελεί μείζον πολιτιστικό αγαθό για την πόλη των Αθηνών, μεγάλης ιστορικής σημασίας και με αξία υπερτοπικής εμβέλειας. Αυτά τα χαρακτηριστικά διέπουν και το πλαίσιο των μελετών, κάθε σύγχρονης επέμβασης, επί αυτού. Οι προτεινόμενες επεμβάσεις εναρμονίζονται με τις διεθνώς καταξιωμένες αρχές περί προστασίας των μνημείων, αλλά και της σύγχρονης λειτουργίας ενός μνημείου θεάματος και ακροάματος. Όπως έχουμε ήδη ανακοινώσει, οι εργασίες συντήρησης, αποκατάστασης και αναβάθμισης του Ηρωδείου θα διαρκέσουν τουλάχιστον τρία χρόνια, από την έναρξή τους, οπότε το μνημείο θα παραμένει κλειστό.
Το Ηρώδειο, σήμερα, παρουσιάζει δομοστατικά προβλήματα, τα οποία είναι ανάγκη να αντιμετωπισθούν. Εμφανίζει φθορές, κυρίως στην άνω τοξοστοιχία της πρόσοψης, απώλεια μάζας και ρηγματώσεις λίθων, μικρές παραμορφώσεις, καθώς και τοπικά φαινόμενα ετοιμορροπίας. Επίσης, παρατηρείται βιοδιάβρωση, από την ανάπτυξη μικροοργανισμών σε σημεία, που δημιουργούνται κοιλότητες και λιμνάζει νερό, ανάπτυξη ριζικού συστήματος, κυρίως στους αρμούς, αλλά και αστοχία παλαιότερων επεμβάσεων. Στόχος μας είναι, με την ολοκλήρωση των έργων, το μνημείο να είναι επαρκώς θωρακισμένο έναντι της φυσικής και της ανθρωπογενούς φθοράς, βελτιωμένο ως προς την αναγνωσιμότητά του και πλήρως αναβαθμισμένο, σε επίπεδο υποστήριξης των λειτουργικών απαιτήσεων σύγχρονων πολιτιστικών εκδηλώσεων, με κορυφαίες αυτές του Φεστιβάλ Αθηνών.
Παράλληλα, με τις αναστηλωτικές και αρχαιολογικές εργασίες, θα εκπονηθεί ο κανονισμός λειτουργίας του μνημείου από ομάδα επιστημόνων και καλλιτεχνών, που σύντομα θα οριστεί για τον σκοπό αυτό. Ο κανονισμός θα λάβει τη μορφή θεσμικού κειμένου, ώστε να εξασφαλίζεται η υψηλή ποιότητα των εκδηλώσεων και η μέγιστη προστασία του μνημείου". Η γενική ιδέα της αποκατάστασης βασίζεται στη διαφύλαξη όλων των υφιστάμενων δομικών και αρχιτεκτονικών στοιχείων, καθώς και στην εφαρμογή των απολύτως αναγκαίων ενισχύσεων, προσθηκών ή συμπληρώσεων των χαμένων τμημάτων, ώστε να εξασφαλισθεί η μακροχρόνια προστασία του μνημείου, η ευστάθεια, η στερεότητα, η λειτουργικότητα, η αναγνωσιμότητα και η διδακτικότητά του".
Διαβάστε Επίσης
