Είδαμε την παράσταση του Δημήτρη Παπαϊωάννου στο Ηρώδειο

Ήμασταν εκεί. Στο Ηρώδειο, κάτω από τον φθινοπωρινό ουρανό, με το κρύο να τρυπώνει να πιρουνιάζει στιγμές, στιγμές. Κι όμως, τίποτα δεν μπορούσε να ψυχράνει τη μαγεία που δημιουργούσε το "THIS THAT KEEPS ON – a personal archaeology" του Δημήτρη Παπαϊωάνου. Η θέρμη ερχόταν αλλιώς — από τη σκηνή, από τα σώματα που πάλλονταν, από την αδρεναλίνη των χορευτών που για 55 λεπτά, γυμνοί και εκτεθειμένοι, ζέσταιναν το βλέμμα μας με τις εικόνες και την κίνηση.

Σε αυτή τη νέα δουλειά, ο Παπαϊωάννου επιστρέφει στο ίδιο του το έργο σαν αρχαιολόγος του εαυτού του· ανασυνθέτει θραύσματα από παλαιότερες δημιουργίες, τα αποδομεί, τα φωτίζει αλλιώς, τα φέρνει σε διάλογο με το παρόν. Την παράσταση ερμήνευσαν 30 χορευτές και ηθοποιοί ο Ορέστης Αλεξιάδης, ο Γιαν Άγγελος Αποστολίδης Ισαάκ, η Δήμητρα Βλάχου, η Μαρία Βούρου, ο Δημήτρης Γούλιος, ο Γιώργος Δερέσκος, ο Νίκος Εγγλέζος και ο Στέλιος Θεοδώρου. Στην ομάδα συμμετείχαν επίσης ο Μιχάλης Θεοφάνους, ο Γιάννης Καράμπαμπας, ο Μάκης Κατσανέας, ο Δημήτρης Λαγός, ο Έκτωρ Λιάτσος, η Μαρία Μανουκιάν, ο Νίκος Μανωλάς,και ο Δημήτρης Ματσούκας. Μαζί τους ερμήνευσαν επίσης οι Daniel Michna, Βασίλης Μίχας, Breanna O’ Mara, Aidi Ormeni, Lukasz Przytarski, Gal Robissa, Έλλη Σκουρογιάννη, Θάνος Στασινός, Δημήτρης Σταυριανόπουλος, Χρήστος Στρινόπουλος, Benjamin Stroman, Μαίρη Χανδρινού, Σπύρος Χριστάκης και Κώστας Χρυσαφίδης, όλοι μαζί ζωντανεύοντας τη μοναδική αισθητική και ενέργεια του έργου.

Ο Δημήτρης Παπαϊωάννου, με το "THIS THAT KEEPS ON – a personal archaeology", μάς οδήγησε σε μια ανασκαφή της μνήμης, με οδηγούς το φως, την ύλη και το σώμα. Μορφές γεννιούνταν και χάνονταν δίνοντας μας μια αίσθηση τελετουργίας, μια υπενθύμιση ότι η τέχνη δεν προσπαθεί μόνο να εξηγήσει, αλλά και να θυμίσει.

Το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικά γοητετυτικό και συγκινητικό. Μια σκηνική δράση λιτή, αλλά πυκνή, όπου η κάθε κίνηση έχει το βάρος του χρόνου και η κάθε παύση αφήνει χώρο στο φως να μιλήσει. Όπως πάντα δεν υπάρχει τίποτα περιττό, τίποτα κραυγαλείο — μόνο η ουσία της ανθρώπινης παρουσίας, γυμνή και καθαρή, όπως ένα κυκλαδικό ειδώλιο που στέκεται αγέρωχο μέσα στους αιώνες.

Σε μια από τις πιο αξέχαστες στιγμές της παράστασης, το αλαβάστρινο γυμνό σώμα της χορεύτριας μεταμορφώθηκε μπροστά στα μάτια μας. Σαν να ντυνόταν με κομμάτια γύψου και μαρμάρου, κάθε κίνηση έμοιαζε να σμιλεύει τη σκηνή, ενώ το φως ανέδειχνε τις υφές και τις σκιές, σαν ζωντανά κυκλαδικά ειδώλια που αναπνέουν. Το φινάλε, με τη λίμνη που αντανακλούσε το φως και τα σώματα, έκλεισε την παράσταση με μια εικόνα μνημειώδης και ποιητική.

Μα η βραδιά αυτή δεν ήταν μόνο για να θαυμάσουμε. Ήταν μια πράξη προσφοράς. Μια fundraising εκδήλωση για τη "Μεταμόρφωση" του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης — ενός θεσμού που, στα 40 του χρόνια, επιλέγει να ξαναγεννηθεί. Η παράσταση δεν στήθηκε για το εντυπωσιακό, αλλά για το ουσιαστικό: για να στηρίξει τη δημιουργία ενός νέου μουσείου, ενός χώρου που θα συνεχίσει να μιλά για την τέχνη του ανθρώπου και την ανθρώπινη τέχνη. Κι ίσως εκεί βρίσκεται και η μεγαλύτερη συγκίνηση του "THIS THAT KEEPS ON": πως ό,τι αξίζει, συνεχίζει. Συνεχίζει μέσα από τη μνήμη, μέσα από το σώμα, μέσα από την κοινή μας ανάγκη να συναντιόμαστε γύρω από το φως. Ακόμα κι όταν έχει κρύο. 

Την αισθητική και τη σκηνοθετική ταυτότητα της παράστασης διαμόρφωσαν πολλοί ταλαντούχοι δημιουργοί. Το σκηνικό σχεδιάστηκε από την Τίνα Τζόκα, ενώ ο Στέφανος Δρουσιώτης μαζί με τον Δημήτρη Παπαϊωάννου επιμελήθηκαν το φωτισμό, δημιουργώντας ατμόσφαιρες που αναδείκνυαν τη λεπτότητα και την ένταση κάθε σκηνής. Η πρωτότυπη μουσική και οι ηχητικές συνθέσεις υπογράφονται από τον Γιώργο Πούλιο, σε διάλογο με έργα κλασικών και σύγχρονων συνθετών όπως οι Arvo Pärt, Richard Strauss, Jean Sibelius, Wayne King, Victor Young, Egbert Van Alstyne, J.S. Bach, Jim Morrison, Robby Krieger και Ray Manzarek, με τη μουσική επιμέλεια του Στέφανου Δρουσιώτη.

Τα κοστούμια του Δημήτρη Παπαϊωάννου, σε παραγωγή TUBE_ATHENS (Ντίνα Τσίχλη), και οι γλυπτικές και ειδικές κατασκευές σκηνικών αντικειμένων του Νεκτάριου Διονυσάτου συνέβαλαν σε έναν κόσμο όπου η ύλη, το φως και η κίνηση συνυπάρχουν αρμονικά, μεταμορφώνοντας τη σκηνή σε ζωντανό καμβά. Κάθε στοιχείο της παράστασης, από τα σώματα των ερμηνευτών μέχρι το παραμικρό αντικείμενο, συμμετείχε σε ένα σύνολο που θύμιζε αρχαία τελετουργία, σύγχρονη και διαχρονική ταυτόχρονα.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, το Μουσείο δημιούργησε μια συλλεκτική έκδοση 176 σελίδων με φωτογραφικό υλικό και κείμενα για την παράσταση και την πρωτοκυκλαδική τέχνη αλλά και μια σπάνια συζήτηση με τον Δημήτρη Παπαϊωάννου για τη σχέση του με τις Κυκλάδες και τον Κυκλαδικό Πολιτισμό. Από τη Δευτέρα 6 Oκτωβρίου, η συζήτηση θα είναι διαθέσιμη στο www.cycladic.gr.

Δείτε φωτογραφίες από την παράσταση