Αντιγόνη είδες; Κι αν ναι, πρόσεξες κι εσύ κάποια "ανησυχητική δυσαναλογία";

  

Ευχάριστη έκπληξη οι δευτεριάτικες επαγγελματικές συνευρέσεις όπου η ερώτηση "Αντιγόνη είδες;" επαναλαμβανόταν και στα πλέον μη αναμενόμενα περιβάλλοντα εκτός του κύκλου του πολιτιστικού ρεπορτάζ. Μόνο χαρά μπορεί να μας γεμίζει το γεγονός ότι το άνοιγμα της Επιδαύρου βρήκε περισσότερους από 25.000 θεατές να γεμίζουν το αρχαίο θέατρο στις 27, 28 και 29 Ιουνίου, για να απολαύσουν, κατ’ εξαίρεση για τρεις μέρες, την "Αντιγόνη" του Σοφοκλή, την πολυαναμενόμενη συμπαραγωγή του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου με το Εθνικό Θέατρο, σε σκηνοθεσία του ανατρεπτικού Γερμανού σκηνοθέτη Ούλριχ Ράσε.

Είδαμε κι εμείς "Αντιγόνη" την Κυριακή, στο ιδιαίτερο τελετουργικό που έστησε ο Ράσε και η εκλεκτή ομάδα ηθοποιών και συντελεστών, αναδεικνύοντας με έναν ιδιαίτερο, χωρίς στόμφο τρόπο κάτι από τη κληρονομιά του αρχαίου δράματος εν γένει (και λιγότερο από την ίδια τη συγκεκριμένη τραγωδία του Σοφοκλή θα έλεγα). Και απολαύσαμε ξανά εκείνες τις εμπειρίες που κάνουν την Επίδαυρο μοναδική, τη θέα και την ομορφιά του τοπίου όσο πλησιάζεις το αρχαίο θέατρο και προσπαθείς να φανταστείς πώς θα ήταν όταν μαζεύονταν εδώ στην αρχαιότητα, τις κλασικές στάσεις σε αγαπημένα, ενίοτε παλιομοδίτικα στέκια, ακόμη κι όταν αυτά στενάζουν κάτω από το βάρος των εκδρομέων του σαββατοκύριακου και την έλλειψη προσωπικού ("εγώ να δείτε πόσο το χρειάζομαι το Campari σόδα", μας είπε χαρακτηριστικά ο ευγενέστατος υπάλληλος στο café που σταματήσαμε καθοδόν), τις συζητήσεις στο γυρισμό καθώς προσπαθούμε να μείνουμε ξύπνιες κάνοντας παρέα στον οδηγό.

Το μόνο που δεν απολαύσαμε ήταν η παγωμένη στο χρόνο εικόνα του αναψυκτηρίου της Επιδαύρου με τις πολύχρωμες γρανίτες, τα αναψυκτικά και τα σάντουιτς στη ζελατίνα να κοστίζουν όσο τα χειροποίητα street food καλής ποιότητας στα hype στέκια της Αθήνας. Απορώ που με όλη τη συζήτηση που γίνεται για τη νέα εποχή μουσείων και αρχαιολογικών χώρων και ενώ τα μοντέρνα περίπτερα του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου πουλούν αναμνηστικά στο πνεύμα της εποχής, γευστικά ένας από τους κορυφαίους πολιτιστικούς προορισμούς της χώρας παρουσιάζει αυτή την εικόνα. Και αντί να ενοχλεί αυτό, διαβάζουμε εκκλήσεις σοβαρών αρθρογράφων για παρέμβαση του υπουργείου όταν υψώνονται παλαιστινιακές σημαίες στο Φεστιβάλ! 

Η οικονομική πίεση των ηθοποιών: "Μια πραγματικότητα για την οποία στο χώρο του πολιτισμού μιλάμε εκπληκτικά λίγο" 

Δύο από τα μεγαλύτερα assets της χώρας, πολιτισμός και τουρισμός, κοπιάζουν με διαφορετικούς τρόπους να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων, χωρίς δυστυχώς να υφίστανται οι προϋποθέσεις εκείνες που θα τα κάνουν να ανθίσουν προς το κοινό όφελος.

Διαβάσαμε, τέλος, την ενδιαφέρουσα συνέντευξη του Ράσε στο πρόγραμμα της παράστασης, όπου, μεταξύ άλλων, εστιάζει στο πρόβλημα της επισφάλειας στον κλάδο των ηθοποιών με αφορμή τη συνεργασία του με τους 'Έλληνες/ίδες καλλιτέχνες/ιδες: "Στη δουλειά των τελευταίων εβδομάδων με απασχολεί βαθιά –και ειλικρινά με συγκλονίζει– η τεράστια οικονομική πίεση υπό την οποία βρίσκονται ιδίως οι νέοι ηθοποιοί. Χωρίς δουλειά σε κινηματογράφο ή τηλεόραση, χωρίς μια δεύτερη ή τρίτη δουλειά, είναι σχεδόν αδύνατο για πολλούς να ζήσουν μόνο από το θέατρο. Είναι μια πραγματικότητα για την οποία στο χώρο του πολιτισμού μιλάμε εκπληκτικά λίγο. Και βρίσκεται σε ανησυχητική δυσαναλογία με τη σωματική, συναισθηματική και χρονική αφοσίωση που περιμένουμε από αυτούς τους ανθρώπους. [...] Και στη Γερμανία παρατηρούμε όλο και περισσότερο ότι η πραγματικότητα των ελεύθερων ή νέων καλλιτεχνών βρίσκεται σε ανησυχητική δυσαναλογία με εκείνο που αναμένεται πολιτιστικά από τους ίδιους".

Μια παρατήρηση που γεννά διάφορες σκέψεις, ειδικότερα αν προσθέσεις και την προβληματική σχέση αμοιβής-κόπου και, κατά συνέπεια, τις ελλείψεις εργαζομένων στον τουρισμό. Δύο από τα μεγαλύτερα assets της χώρας, πολιτισμός και τουρισμός, κοπιάζουν με διαφορετικούς τρόπους να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων, χωρίς δυστυχώς να υφίστανται οι προϋποθέσεις εκείνες που θα τα κάνουν να ανθίσουν προς το κοινό όφελος. Γιατί, αν μη τι άλλο, την εποχή που η Γερμανία παράγει όπλα και σύνορα, η ανάγκη να παράγουμε πολιτισμό, ειδικά στην Ελλάδα, παραμένει αδιαπραγμάτευτη.