"Τρία χρόνια μετά, 'Το πάρτι της ζωής μου', ακόμα με ξεπερνάει" – Μια συζήτηση με την Ελένη Ράντου

Η Ελένη Ράντου είναι πηγαία, και αυτό φαίνεται κάθε φορά που ανεβαίνει στο θεατρικό σανίδι. Το πιο πρόσφατο έργο της, "Το πάρτι της ζωής μου”, κατέρριψε κάθε προσδοκία, σημειώνοντας συνεχόμενα sold out για τρία ολόκληρα χρόνια, ενώ της χάρισε το βραβείο πρώτου Γυναικείου Ρόλου στα Θεατρικά Βραβεία Κοινού 2023 από το αθηνόραμα. Λίγο πριν οι φετινές παραστάσεις στο Διάνα ρίξουν αυλαία (στις 13/4), η προπώληση για την επόμενη θεατρική σεζόν μόλις άνοιξε, και με αυτή την αφορμή μιλήσαμε μαζί της. Για τη δημιουργική διαδικασία, το ταξίδι της παράστασης από μια προσωπική εξομολόγηση στη σκηνή, και το πώς το κοινό συνεχίζει να καθρεφτίζεται σε αυτήν. Γιατί έχει νόημα να δούμε πώς σκέφτεται για όλο αυτό που δημιούργησε; Επειδή η αλήθεια του έργου της – και η δική της – μας αφορά πολύ.

 

Μετά από τρία χρόνια, η παράσταση εξακολουθεί να έχει τεράστια απήχηση. Πώς το βιώνεις αυτό;

Το κοινό συνεχίζει να εκπλήσσεται – κι εγώ το ίδιο. Δεν ξέρω από ποια γωνιά μέσα μου ξεπήδησε αυτό το έργο. Καμιά φορά σκέφτομαι ότι έγινα αυτό που έγινα μόνο και μόνο για να δημιουργήσω αυτή την παράσταση. Είναι "Το πάρτι της ζωής μου”, γιατί μέσα από αυτήν έφτασα στον πυρήνα μου. Όλα όσα έκανα μέχρι τώρα ήταν μικρά λιθαράκια που χτίστηκαν για να καταλήξουν εδώ. Το είπα και στον σκηνοθέτη: αυτό που έχουμε δημιουργήσει μας ξεπερνάει.

Ποιος ήταν ο αρχικός άξονας του έργου;

Ο άξονας του έργου ήταν πάντα το πώς κάποιος αντιμετωπίζει τον θάνατο. Για μένα, το θέατρο είναι αντίσταση – αντίσταση στον θάνατο, αλλά και στους "μικρούς θανάτους", όπως η τυποποίηση και το βόλεμα. Το θέατρο σε ξεβολεύει. Κάθε μέρα δίνεις μάχη, δεν μπορείς να επαναπαυτείς. Και κάθε βράδυ υπάρχει ένα κοινό που θα σου δείξει αν τα πήγες καλά ή όχι.

Πόσο καθοριστικός ήταν ο ρόλος του σκηνοθέτη, Ανέστη Αζά;

Ο Ανέστης συνέβαλε πολύ περισσότερο απ’ όσο ίσως συνειδητοποιεί. Διαισθάνθηκε την αλήθεια που κουβαλάει το έργο και το σεβάστηκε βαθιά. Πολλές φορές μου έλεγε: "Αν ήξερες πόσο σημαντικό είναι αυτό που κάνουμε, δεν θα αγχωνόσουν τόσο". Αυτό μου έδωσε τεράστια δύναμη.

Ξεκίνησες να γράφεις το κείμενο από προσωπική ανάγκη. Πώς εξελίχθηκε σε παράσταση;

Δεν είχε καμία προδιαγραφή να γίνει θέατρο. Το έγραψα αβίαστα, χωρίς να σκέφτομαι κοινό ή σκηνική απόδοση. Όταν, όμως, γνώρισα τον Ανέστη και είδα τον τρόπο που δούλευε στη "Δημοκρατία του Μπακλαβά", κατάλαβα ότι βρισκόμουν στον σωστό δρόμο. Μαζί το συνδιαμορφώσαμε, μέρα με τη μέρα, πρόβα με την πρόβα.

Ήταν δύσκολο να καταλήξετε στο τελικό κείμενο;

Απίστευτα! Φτάσαμε στην πρεμιέρα και δεν ήξερα καν ποια ήταν η τελική εκδοχή. Κόβαμε, ράβαμε, σβήναμε, προσθέταμε. Σιγά-σιγά, με την εμπειρία των παραστάσεων, καταλάβαμε τι έπρεπε να μείνει και τι να φύγει. Η παράσταση είχε αρχικά διάρκεια δυόμιση ωρών και με κατέβαλε σωματικά. Αναγκαστήκαμε να κόψουμε κομμάτια για λόγους αντοχής.

Στην παράσταση βλέπουμε την ηρωίδα να περνά από διάφορα στάδια. Πώς εκφράζεται ο φόβος του θανάτου σε κάθε ηλικία;

Η πρώτη της επαφή με τον θάνατο γίνεται μέσα από ένα σκυλί – του κάνουν ευθανασία. Στην εφηβεία, ο φόβος αυτός εκφράζεται ως θυμός, γιατί συμβαδίζει με τις αλλαγές στο σώμα, με τις ορμόνες που κάνουν πάρτι. Στα 30, εκδηλώνεται με ψυχοσωματικούς πόνους. Στα 40, γίνεται κατάθλιψη. Στα 50, η ηρωίδα πέφτει σε βαθύτερη κρίση. Κάθε ηλικία σηματοδοτεί μια διαφορετική συναισθηματική αντίδραση στον ίδιο φόβο.

Υπάρχει λύτρωση για την ηρωίδα;

Μαλακώνει μόνο στο τέλος. Όταν αρχίζει να πατάει στα πόδια της. Όταν μπορεί να δει τη ζωή της ξετυλιγμένη μπροστά της, όταν νιώθει μετέωρη αλλά δεν την πειράζει πια. Όταν έχει ξεπεράσει τους φόβους της. Το κεντρικό σημείο του έργου είναι να μη φοβάται τον ίδιο τον φόβο. Είναι ένας κύκλος ζωής, ένας κύκλος συναισθηματικών μεταπτώσεων.

Τι λέει το κοινό μετά την παράσταση;

Οι περισσότεροι μου λένε ότι βλέπουν τη ζωή τους στη σκηνή. Αυτό ήταν το τελευταίο που φανταζόμουν, γιατί το έργο είναι πολύ προσωπικό. Αλλά όταν το προσωπικό γίνεται καθολικό, είναι μαγικό. Με τον Ανέστη είχαμε αγωνία: αν η ηρωίδα και η μητέρα της μεταφραστούν ως η ελληνική νοοτροπία – η Ελλάδα που "τρώει" τα παιδιά της – τότε το έργο θα είχε πετύχει. Και πράγματι, αυτό συνέβη.

Η Ελληνίδα μάνα είναι βασικό θέμα του έργου. Πώς τη βλέπεις;
Είναι το βασικό θύμα της κοινωνίας μας. Συνήθως την κρίνουμε, τη γελοιοποιούμε, αλλά στην πραγματικότητα είναι το πρώτο θύμα μιας παθογένειας. Σε μια χώρα χωρίς σταθερότητα, όπου οι θεσμοί είναι αναξιόπιστοι, η μάνα πήρε τον ρόλο του κράτους. Προσπαθεί να προστατέψει τα παιδιά της, αναλαμβάνοντας όλο το βάρος.

Πόσο δύσκολο είναι για έναν ηθοποιό να φέρει εις πέρας ένα τόσο απαιτητικό έργο;

Είναι ο πιο σύνθετος ρόλος που έχω ερμηνεύσει. Είμαι μόνη μου στη σκηνή – κάτι που αρχικά με τρόμαζε. Την τρίτη χρονιά αγχώθηκα πολύ γιατί η προσέλευση ήταν μεγάλη και δεν μπορούσα να αρρωστήσω. Αρκετοί συνάδελφοι μου λένε: "Δεν χρειάζεται να δίνεις το 100% κάθε βράδυ". Αλλά δεν ξέρω άλλο τρόπο. Το θέατρο είναι αδρεναλίνη.

Στην παράσταση υπάρχει μια έντονη εναλλαγή συναισθημάτων. Γιατί αυτή η φόρμα;

Γιατί έτσι είναι και το μυαλό μου. Δεν μπορώ να βλέπω μόνο δράμα ή μόνο κωμωδία – μου φαίνεται προβλέψιμο. Έχω καταφέρει να κάνω το γέλιο και το κλάμα να συνυπάρχουν. Το κοινό πρέπει να είναι σε εγρήγορση. Υπάρχουν βραδιές που νιώθω ότι μένουν άναυδοι, γιατί δεν βλέπουν κάτι αναμενόμενο. Και μετά από τρία χρόνια, υπάρχουν ακόμα στιγμές που τους εκπλήσσει.

Τι σου έμαθε αυτή η παράσταση για τον εαυτό σου;

Όλη μου η ζωή ήταν ένας φόβος για το "μετά". Πάντα ανησυχούσα για το επόμενο βήμα, χωρίς να χαίρομαι το παρόν. Ακόμα και όταν περνάω μια φάση βουλιάγματος, ξέρω πως αυτό μαζεύει υλικό για το μετά. Και τώρα το βλέπω πιο καθαρά από ποτέ.

Δείτε όλες τις παραστάσεις στον οδηγό θεάτρου του "α".

Η προπώληση εισιτηρίων για τον 4ο χρόνο παραστάσεων του έργου "Το πάρτι της ζωής μου": more.com

​​​​​