Τι είναι η γλωσσική "βαβέλ" και πώς επηρεάζει τις παραστατικές τέχνες;

Ένα νέο εγχείρημα επιδιώκει να δώσει μια λύση στη γλωσσική σύγχυση που υπάρχει στις παραστατικές τέχνες.

Θυμέλη

Πώς θα αντιμετωπιστεί η γλωσσική "βαβέλ" που χαρακτηρίζει την ορολογία των σύγχρονων παραστατικών τεχνών;

Κατά τις τρεις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μία έντονη σύγχυση σε ζητήματα ορολογίας, γεγονός το οποίο οφείλεται πρωτίστως στην ίδια την εξέλιξη της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Νέες εκφάνσεις των παραστατικών τεχνών, ανοικτές, πολύμορφες, ρευστές, αμφίσημες και δύσκολα επιδεχόμενες την όποια ανάλυση, δημιουργούν μία νέα ανάγκη περιγραφής, σημασιοδότησης, άρα και επικαιροποίησης της ορολογίας τους. Όροι όπως: "περφόρμανς", "περφόρμερ", "κάστινγκ", "τρέινινγκ", "χάπενινγκ", "σάιτ σπεσίφικ", αλλά και "τοποειδικός", "επιτέλεση", "εμβυθιστικό θέατρο", "εννοιακή τέχνη", "ομιλιακή πράξη" και πάρα πολλοί άλλοι, χρησιμοποιούνται μεν, ωστόσο θα πρέπει να διερευνηθεί η ακρίβεια της απόδοσης τους και να οριστεί το εννοιολογικό τους πλαίσιο. Πώς θα αποφευχθούν οι παρερμηνείες και πώς θα περιοριστεί το φαινόμενο της αγγλοποίησης (anglicization), δηλαδή της καταχρηστικής καταφυγής στη "βολική" αγγλική ή άλλη ξενική ορολογία;

Την απάντηση φιλοδοξεί να δώσει η "Θυμέλη", ένα νέο ερευνητικό έργο, χρηματοδοτούμενο από το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ.). Το έργο αυτό αποσκοπεί στη δημιουργία ενός καινοτόμου πολυμεσικού λεξικού για τις παραστατικές τέχνες. Πρόκειται για ένα βασικό εργαλείο υποδομής, διαδικτυακά προσβάσιμο, το οποίο θα περιέχει περισσότερα από 600 λήμματα.

Οι πολυάριθμοι ερευνητικοί και ακαδημαϊκοί φορείς που συμμετέχουν στο ερευνητικό έργο "Θυμέλη", φιλοδοξούν να καθιερώσουν ένα κοινό και έγκυρο λεξιλόγιο για τις παραστατικές τέχνες, μέσω του οποίου θα είναι δυνατόν να επικοινωνήσουν η επιστημονική και καλλιτεχνική κοινότητα, αλλά και το ευρύτερο κοινό.

Θυμέλη

Το λεξικό "Θυμέλη" θα δημιουργηθεί με τη μορφή διαδικτυακής πλατφόρμας, η οποία θα προσφέρει ανοικτή πρόσβαση και δυναμικό πολυμεσικό περιεχόμενο με χαρακτηριστικά πληθοπορισμού, χρήση υπερμέσων και έμφαση στην προώθηση της ελληνογλωσσίας.  

Φορέας υλοποίησης του έργου "Θυμέλη" είναι το Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου με επιστημονικώς υπεύθυνη την αναπληρώτρια καθηγήτρια Έλενα Παπαλεξίου. Συνεργαζόμενοι φορείς του είναι η Ακαδημία Αθηνών και το Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. "Δημόκριτος". Στο έργο συμπράττει μία πολυμελής διεπιστημονική ερευνητική ομάδα, άνω των πενήντα ατόμων. Τα μέλη της προέρχονται από δώδεκα διαφορετικά ιδρύματα της Ελλάδας και του εξωτερικού, ανάμεσα στα οποία: το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, η Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, το Aalto University και το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.

Το πλαίσιο αξιολόγησης της πρότασης ήταν εξαιρετικά ανταγωνιστικό. Η χρηματοδότηση που έλαβε η "Θυμέλη" είναι η υψηλότερη για προτάσεις της κατηγορίας του και ανέρχεται σε 298.000 ευρώ.

Το έργο εκκίνησε επισήμως τον Μάρτιο του 2024, ενώ στις 25 Μαΐου πραγματοποιήθηκε στην Πανεπιστημιακή Λέσχη του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών η εναρκτήρια συνάντηση με τη συμμετοχή της ολομέλειας.

Διαβάστε Επίσης

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Θέατρο

Η επιτυχία της Νέας Υόρκης παρατείνεται: Ο "Αγαμέμνων" της Ραφίκας Σαουίς στο Θέατρο Μαβίλη

Η ιστορία του Αγαμέμνονα μετατρέπεται σε ένα ζωντανό, σύγχρονο πεδίο μάχης για τη δικαιοσύνη και την ανθρώπινη ύπαρξη στην παράσταση της Ραφίκα Σαουίς που παίζεται έως 26 Απριλίου.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
24/04/2026

"Στο Θέατρο" με την Όλια Λαζαρίδου: Η ιδανική αφορμή για μια πολιτιστική εξόρμηση στο Ναύπλιο

Η Όλια Λαζαρίδου προτείνει μια "χειροποίητη" σκηνική πρόταση στο Fougaro Artcenter από 28 Απριλίου. Μια ηλιόλουστη αφορμή για μονοήμερη εκδρομή στο Ναύπλιο, όπου μικροί και μεγάλοι ανακαλύπτουν τη μαγεία της σκηνής μέσα από ένα αλληγορικό παραμύθι για την αλήθεια. .

"Η επιταγή": Μια αληθινή ιστορία από τα στρατόπεδα της Βιέννης ζωντανεύει στο Άνεσις

Βασισμένη σε μια συγκλονιστική μαρτυρία της Κατοχής, η "Επιταγή" της Φωτεινής Νταφοπούλου είναι ένα ταξίδι από τη βαρβαρότητα των ναζιστικών στρατοπέδων στη λυτρωτική δύναμη της μνήμης, μέσα από τα μάτια μιας γυναίκας που δεν λύγισε ποτέ.

"Sexy laundry": Θα καταφέρουν ο Σπύρος και η Ρένια να σώσουν τον "γάμο" τους αυτό το καλοκαίρι;

Από τον Λυκαβηττό σε όλη την Ελλάδα! Ο Σπύρος Παπαδόπουλος και η Ρένια Λουιζίδου βάζουν ξανά "πλυντήριο" και μας προσκαλούν σε μια καλοκαιρινή περιοδεία που καθρεφτίζει με χιούμορ και τρυφερότητα κάθε σύγχρονη σχέση.

Η "Ληστεία της συμφοράς" ρίχνει αυλαία

Οι Απέργης, Γερονικολού, Κουρούμπαλης, Μπίρκος, Στεφόπουλος και Χρανιώτης σάς περιμένουν στο Θέατρο Λαμπέτη! Ένας λαμπερός θίασος σε μια επική ληστεία όπου όλα πάνε στραβά. Η παράσταση ολοκληρώνεται – προλαβαίνετε να γίνετε μέρος του απόλυτου χάους;

Χάρις Αλεξίου & Δήμητρα Γαλάνη: Δύο παραστάσεις-γεγονότα που δεν πρέπει να χάσεις

Η Χάρις Αλεξίου και η Δήμητρα Γαλάνη αφήνουν το μικρόφωνο για το θεατρικό σανίδι. Συναντούν ξανά αγαπημένους δημιουργούς και ενσαρκώνουν θνητές και θεές, σε δύο από τις πιο πολυαναμενόμενες παραστάσεις του καλοκαιριού.

Η χορογράφος Μαρκέλλα Μανωλιάδη προχωρά σε έναν υπαρξιακίο "Διάδρομο" στο ΦΙΑΤ

Η νέα παράσταση χορού της Μαρκέλλας Μανωλιάδη πραγματεύεται την σκέψη πως οι μανάδες τρέφουν εκτός από ζωή και με το θάνατο τα παιδιά τους. Βασισμένη στο ομώνυμο κείμενο από τον "Εχθρό του Ποιητή" του Γ. Χειμωνά.