Τι είναι η γλωσσική "βαβέλ" και πώς επηρεάζει τις παραστατικές τέχνες;

Ένα νέο εγχείρημα επιδιώκει να δώσει μια λύση στη γλωσσική σύγχυση που υπάρχει στις παραστατικές τέχνες.

Θυμέλη

Πώς θα αντιμετωπιστεί η γλωσσική "βαβέλ" που χαρακτηρίζει την ορολογία των σύγχρονων παραστατικών τεχνών;

Κατά τις τρεις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μία έντονη σύγχυση σε ζητήματα ορολογίας, γεγονός το οποίο οφείλεται πρωτίστως στην ίδια την εξέλιξη της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Νέες εκφάνσεις των παραστατικών τεχνών, ανοικτές, πολύμορφες, ρευστές, αμφίσημες και δύσκολα επιδεχόμενες την όποια ανάλυση, δημιουργούν μία νέα ανάγκη περιγραφής, σημασιοδότησης, άρα και επικαιροποίησης της ορολογίας τους. Όροι όπως: "περφόρμανς", "περφόρμερ", "κάστινγκ", "τρέινινγκ", "χάπενινγκ", "σάιτ σπεσίφικ", αλλά και "τοποειδικός", "επιτέλεση", "εμβυθιστικό θέατρο", "εννοιακή τέχνη", "ομιλιακή πράξη" και πάρα πολλοί άλλοι, χρησιμοποιούνται μεν, ωστόσο θα πρέπει να διερευνηθεί η ακρίβεια της απόδοσης τους και να οριστεί το εννοιολογικό τους πλαίσιο. Πώς θα αποφευχθούν οι παρερμηνείες και πώς θα περιοριστεί το φαινόμενο της αγγλοποίησης (anglicization), δηλαδή της καταχρηστικής καταφυγής στη "βολική" αγγλική ή άλλη ξενική ορολογία;

Την απάντηση φιλοδοξεί να δώσει η "Θυμέλη", ένα νέο ερευνητικό έργο, χρηματοδοτούμενο από το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ.). Το έργο αυτό αποσκοπεί στη δημιουργία ενός καινοτόμου πολυμεσικού λεξικού για τις παραστατικές τέχνες. Πρόκειται για ένα βασικό εργαλείο υποδομής, διαδικτυακά προσβάσιμο, το οποίο θα περιέχει περισσότερα από 600 λήμματα.

Οι πολυάριθμοι ερευνητικοί και ακαδημαϊκοί φορείς που συμμετέχουν στο ερευνητικό έργο "Θυμέλη", φιλοδοξούν να καθιερώσουν ένα κοινό και έγκυρο λεξιλόγιο για τις παραστατικές τέχνες, μέσω του οποίου θα είναι δυνατόν να επικοινωνήσουν η επιστημονική και καλλιτεχνική κοινότητα, αλλά και το ευρύτερο κοινό.

Θυμέλη

Το λεξικό "Θυμέλη" θα δημιουργηθεί με τη μορφή διαδικτυακής πλατφόρμας, η οποία θα προσφέρει ανοικτή πρόσβαση και δυναμικό πολυμεσικό περιεχόμενο με χαρακτηριστικά πληθοπορισμού, χρήση υπερμέσων και έμφαση στην προώθηση της ελληνογλωσσίας.  

Φορέας υλοποίησης του έργου "Θυμέλη" είναι το Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου με επιστημονικώς υπεύθυνη την αναπληρώτρια καθηγήτρια Έλενα Παπαλεξίου. Συνεργαζόμενοι φορείς του είναι η Ακαδημία Αθηνών και το Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. "Δημόκριτος". Στο έργο συμπράττει μία πολυμελής διεπιστημονική ερευνητική ομάδα, άνω των πενήντα ατόμων. Τα μέλη της προέρχονται από δώδεκα διαφορετικά ιδρύματα της Ελλάδας και του εξωτερικού, ανάμεσα στα οποία: το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, η Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, το Aalto University και το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.

Το πλαίσιο αξιολόγησης της πρότασης ήταν εξαιρετικά ανταγωνιστικό. Η χρηματοδότηση που έλαβε η "Θυμέλη" είναι η υψηλότερη για προτάσεις της κατηγορίας του και ανέρχεται σε 298.000 ευρώ.

Το έργο εκκίνησε επισήμως τον Μάρτιο του 2024, ενώ στις 25 Μαΐου πραγματοποιήθηκε στην Πανεπιστημιακή Λέσχη του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών η εναρκτήρια συνάντηση με τη συμμετοχή της ολομέλειας.

Διαβάστε Επίσης

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Θέατρο

"Badke (remix)": χορεύοντας (για) την Παλαιστίνη που επιμένει

Είδαμε στην Πειραιώς 260 το συγκλονιστικό "Badke (remix)", όπου δέκα Παλαιστίνιοι χορευτές μετέτρεψαν τη σκηνή σε έναν εκρηκτικό γαμήλιο χορό, αποδεικνύοντας ότι η παράδοση και η συλλογική γιορτή αποτελούν την απόλυτη πράξη αντίστασης.

ΓΡΑΦΕΙ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΕΚΤΟΝΙΔΟΥ
22/06/2026

Το "Μένγκελε" επιστρέφει στο ΠΛΥΦΑ σε σκηνοθεσία Βάνας Πεφάνη

"Το "Μένγκελε" δεν είναι παράσταση. Είναι ενδιάμεσος τόπος. Ένα bardo της βίας. Όχι της μεγάλης, της ιστορικής. Της μικρής. Της σιωπηλής. Της ατομικής. Της καθημερινής" λέει η Βάνα Πεφάνη σκηνοθέτρια του έργου του Θανάση Τριαρίδη που θα επαναληφθεί στο ΠΛΥΦΑ.

Αναβολή για το Φεστιβάλ Ολυμπίων στο Ζάππειο – Απομακρύνονται οι εγκαταστάσεις

Σε αναβολή οδηγείται το Φεστιβάλ Ολυμπίων στο Ζάππειο λόγω τεχνικών ζητημάτων και έλλειψης έγκρισης από το Υπουργείο Πολιτισμού.

"ΚΡΟΙΣΟΙ": ο Στέφανος Λαοπόδης σατιρίζει την Ελλάδα του σήμερα

Για μία μόνο βραδιά στο Επί Κολωνώ, η ελληνική καθημερινότητα γίνεται υλικό για ένα απολαυστικό stand-up comedy.

Οι πρεμιέρες της εβδομάδας (22-26/06)

Από το Αρχαίο Θέατρο της Μικρής Επιδαύρου και το Ηρώδειο, μέχρι το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και τα Εξάρχεια, οι νέες σκηνικές προτάσεις της εβδομάδας αναμένουν να τις ανακαλύψετε. Αυτός είναι ο θεατρικός οδηγός της εβδομάδας 22 με 26 Ιουνίου.

Καλοκαιρινές κωμωδίες για να μην κάτσεις μέσα ούτε ένα βράδυ

Το καλοκαιρινό θεατρικό μενού είναι πλούσιο, "ανεβασμένο" και πιο ανατρεπτικό από ποτέ. Από την αρχαία σάτιρα μέχρι το σύγχρονο stand-up και τα πολυπρόσωπα μιούζικαλ, σταθερές σκηνές και δημοτικά θέατρα παίρνουν φωτιά.

Kevin Bridges: Μια συζήτηση με τον σούπερ σταρ του stand up comedy που θα είναι πάντα εδώ για εμάς

Μιλήσαμε με τον Σκωτσέζο κωμικό Kevin Bridges που έρχεται στο Floyd τη Δευτέρα 22 Ιουνίου 2026, στην πρώτη του εμφάνιση σε ελληνικό έδαφος. Στη συζήτησή μας δεν "μασάει" τα λόγια του και ανυπομονεί να γνωρίσει το ελληνικό κοινό.