Τι είναι η γλωσσική "βαβέλ" και πώς επηρεάζει τις παραστατικές τέχνες;

Ένα νέο εγχείρημα επιδιώκει να δώσει μια λύση στη γλωσσική σύγχυση που υπάρχει στις παραστατικές τέχνες.

Θυμέλη

Πώς θα αντιμετωπιστεί η γλωσσική "βαβέλ" που χαρακτηρίζει την ορολογία των σύγχρονων παραστατικών τεχνών;

Κατά τις τρεις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μία έντονη σύγχυση σε ζητήματα ορολογίας, γεγονός το οποίο οφείλεται πρωτίστως στην ίδια την εξέλιξη της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Νέες εκφάνσεις των παραστατικών τεχνών, ανοικτές, πολύμορφες, ρευστές, αμφίσημες και δύσκολα επιδεχόμενες την όποια ανάλυση, δημιουργούν μία νέα ανάγκη περιγραφής, σημασιοδότησης, άρα και επικαιροποίησης της ορολογίας τους. Όροι όπως: "περφόρμανς", "περφόρμερ", "κάστινγκ", "τρέινινγκ", "χάπενινγκ", "σάιτ σπεσίφικ", αλλά και "τοποειδικός", "επιτέλεση", "εμβυθιστικό θέατρο", "εννοιακή τέχνη", "ομιλιακή πράξη" και πάρα πολλοί άλλοι, χρησιμοποιούνται μεν, ωστόσο θα πρέπει να διερευνηθεί η ακρίβεια της απόδοσης τους και να οριστεί το εννοιολογικό τους πλαίσιο. Πώς θα αποφευχθούν οι παρερμηνείες και πώς θα περιοριστεί το φαινόμενο της αγγλοποίησης (anglicization), δηλαδή της καταχρηστικής καταφυγής στη "βολική" αγγλική ή άλλη ξενική ορολογία;

Την απάντηση φιλοδοξεί να δώσει η "Θυμέλη", ένα νέο ερευνητικό έργο, χρηματοδοτούμενο από το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ.). Το έργο αυτό αποσκοπεί στη δημιουργία ενός καινοτόμου πολυμεσικού λεξικού για τις παραστατικές τέχνες. Πρόκειται για ένα βασικό εργαλείο υποδομής, διαδικτυακά προσβάσιμο, το οποίο θα περιέχει περισσότερα από 600 λήμματα.

Οι πολυάριθμοι ερευνητικοί και ακαδημαϊκοί φορείς που συμμετέχουν στο ερευνητικό έργο "Θυμέλη", φιλοδοξούν να καθιερώσουν ένα κοινό και έγκυρο λεξιλόγιο για τις παραστατικές τέχνες, μέσω του οποίου θα είναι δυνατόν να επικοινωνήσουν η επιστημονική και καλλιτεχνική κοινότητα, αλλά και το ευρύτερο κοινό.

Θυμέλη

Το λεξικό "Θυμέλη" θα δημιουργηθεί με τη μορφή διαδικτυακής πλατφόρμας, η οποία θα προσφέρει ανοικτή πρόσβαση και δυναμικό πολυμεσικό περιεχόμενο με χαρακτηριστικά πληθοπορισμού, χρήση υπερμέσων και έμφαση στην προώθηση της ελληνογλωσσίας.  

Φορέας υλοποίησης του έργου "Θυμέλη" είναι το Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου με επιστημονικώς υπεύθυνη την αναπληρώτρια καθηγήτρια Έλενα Παπαλεξίου. Συνεργαζόμενοι φορείς του είναι η Ακαδημία Αθηνών και το Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. "Δημόκριτος". Στο έργο συμπράττει μία πολυμελής διεπιστημονική ερευνητική ομάδα, άνω των πενήντα ατόμων. Τα μέλη της προέρχονται από δώδεκα διαφορετικά ιδρύματα της Ελλάδας και του εξωτερικού, ανάμεσα στα οποία: το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, η Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, το Aalto University και το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.

Το πλαίσιο αξιολόγησης της πρότασης ήταν εξαιρετικά ανταγωνιστικό. Η χρηματοδότηση που έλαβε η "Θυμέλη" είναι η υψηλότερη για προτάσεις της κατηγορίας του και ανέρχεται σε 298.000 ευρώ.

Το έργο εκκίνησε επισήμως τον Μάρτιο του 2024, ενώ στις 25 Μαΐου πραγματοποιήθηκε στην Πανεπιστημιακή Λέσχη του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών η εναρκτήρια συνάντηση με τη συμμετοχή της ολομέλειας.

Διαβάστε Επίσης

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Θέατρο

Έφτασε η ώρα της "Λυσιστράτης" στην Επίδαυρο

Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος και ο Αστέριος Πελτέκης παρουσιάζουν την Παρασκευή 21 και το Σάββατο 22 Αυγούστου τη "Λυσιστράτη" στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
21/08/2026

"Τακούνια στον βάλτο": Επιστρέφει η κωμωδία που βάζει χρώμα στις γκρίζες ζώνες της πολιτικής

Η ποπ κωμωδία του Άκη Δήμου επιστρέφει στην Ταράτσα του Λαμπέτη με τους Αιμίλιο Χειλάκη, Αθηνά Μαξίμου, Μαριάννα Τουμασάτου, Αλέκο Συσσοβίτη και Δημήτρη Φιλιππίδη.

"Το καταραμένο παιδί": Η νουβέλα του Μπαλζάκ στο Θέατρο Arroyo

Ο σκοτεινός κόσμος του Ονορέ ντε Μπαλζάκ ζωντανεύει για δεύτερη χρονιά σε σκηνοθεσία των Λάζαρου Βαρτάνη και Στέφανου Παπατρέχα στη σκηνή του Θεάτρου Arroyo.

Grand Ballet Gala στο Nasioutzik Mansion: Η κορυφαία συνάντηση του κλασικού χορού

Στις 2 Σεπτεμβρίου, το Nasioutzik Mansion μεταμορφώνεται στο πιο αριστοκρατικό σκηνικό της Αθήνας. Τα λαμπερά αστέρια των Mariinsky και Bolshoi συναντιούνται σε μια μαγευτική, συλλεκτική βραδιά κλασικού μπαλέτου.

Last call για Αλέξανδρο Μπουρδούμη - Ματίνα Νικολάου στην παράσταση "Ο Αλέκος βγήκε απ’ τον παράδεισο"

Έντεκα τελευταίες παραστάσεις για το "Ο Αλέκος βγήκε απ’ τον παράδεισο" στον Ελληνικό Κόσμο και σε περιοδεία με τους Αλέξανδρο Μπουρδούμη - Ματίνα Νικολάου.

Η Πέγκυ Τρικαλιώτη σε μια ροκ "Ιλιάδα" συναρπάζει το κοινό

Μετά την "Οδύσσεια", θα δούμε την Πέγκυ Τρικαλιώτη σε όλους τους ρόλους της "Ιλιάδας". Το έτερο έπος του Ομήρου καταφθάνει με εναλλακτικό πρόσωπο στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων, τη νέα σεζόν 2026-27.

Τι συμβαίνει όταν μια μυστηριώδης γυναίκα εισβάλλει σε ένα υπουργικό γραφείο;

Μια απρόσμενη εισβολή ανατρέπει τα πάντα στην καυστική κωμωδία για τη Δημοκρατία, τη συνείδηση και την κοινωνία μας που έρχεται στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά.