Ποιο είναι το "κορίτσι-λεοπάρδαλη", η ζωή του οποίου γίνεται παράσταση;

Η συγγραφέας και ποιήτρια Ελένη Σικελιανός με το "βαρύ" επώνυμο κατάγεται πράγματι από την οικογένεια του Άγγελου Σικελιανού, καθώς είναι δισέγγονη του σπουδαίου Έλληνα ποιητή και της Εύας Πάλμερ-Σικελιανού. Για τον πατέρα της, που κατάγεται από την οικογένεια Σικελιανού, αφιέρωσε το "Βιβλίο του Τζον" (2004, κυκλοφορεί από τις εκδ. Πατάκη), όμως είναι η ιστορία της γιαγιάς της, Ελένης Παπαμάρκου, από την πλευρά της μητέρας της που τροφοδότησε το βιβλίο "Εσύ, η ζωώδης μηχανή. Η χρυσή Ελληνίδα" (2014): εκεί καταγράφει, αναμιγνύοντας πολλά είδη (ποίηση, δοκίμιο, χρονικό, επιστολογραφία κ.ά.) καθώς και τη βιογραφία με τη μυθοπλασία, τις απίθανες "ζωές" μιας γυναίκας στην Αμερική των 40’s-60’s. Το βιβλίο έχει κυκλοφορήσει και στα ελληνικά (Πατάκης, 2020) και τώρα το βλέπουμε για πρώτη φορά σε θεατρική εκδοχή, χάρη Τώνια Ράλλη και την Ομάδα Νοσταλγία, στην έδρα τους, Rabbithole στο Μεταξουργείο.

Οι πληροφορίες που συνοδεύουν τη ζωή της Ελένης Παπαμάρκου (γεν. 1924) είναι πραγματικά εντυπωσιακές. Διαβάζουμε ότι υπήρξε χορεύτρια μπουρλέσκ με τα ψευδώνυμα "Μελένα, το κορίτσι-λεοπάρδαλη", "Η χρυσή Ελληνίδα", "Μαρκό, το κορίτσι-γάτα", ότι έκανε πέντε γάμους και ότι απέκτησε τρεις κόρες από τον πρώτο της σύζυγο, έναν Εβραίο μουσικό. Αργότερα παντρεύτηκε έναν μικροεγκληματία, έναν αεροπόρο -που κακοποιούσε τις κόρες της- έναν νάνο, και τέλος έναν Αφροαμερικανό ιεροκήρυκα! Πλανόδιοι μουσικοί και καλλιτέχνες, ρεμπέτες και αριστοκράτες, ναρκωτικά και αλκοόλ, περιπλανήσεις ανά τις ΗΠΑ και μνήμες από την Ελλάδα και τη Μικρά Ασία εγγράφονται στο "βιβλίο ζωής" μιας γυναίκας που μοιάζει να έζησε πολλές και απίθανες ζωές σε μία.

Κόρη του Γιάννη Παπαμάρκου, Έλληνα μετανάστη στην Αμερική που αγαπούσε τα ρεμπέτικα, και της γερμανκής καταγωγής Μπέρθα, η Ελένη (ή Ελέιν) ήταν το μόνο από τα πέντε αδέρφια, που μεγάλωσε με την οικογένεια και όχι σε ορφανοτροφείο. Αγαπούσε το χορό, ενώ από τον πατέρα της κόλλησε όχι μόνο το "μικρόβιο" της μουσικής αλλά και της ελεύθερης, περιπλανώμενης ζωής. Πέρασε τη ζωή της σε night clubs του Σικάγο και του Ντιτρόιτ, αλλά και σε τροχόσπιτο στην έρημο Μοχάβι των ΗΠΑ, ενώ άλλαξε πολλές δουλειές (άνοιξε μέχρι δικό της βενιζνάδικο και κατάστημα πολύτιμων λίθων μέσα στην έρημο). Δεν είναι άτοπο πως η εγγονή της τη χαρακτηρίζει στο βιβλίο ως την "πιο σκληροτράχηλη γυναίκα που έφαγε σίδερο και μάσησε ατσάλι επί προσώπου γης". Μέσα από τη ζωή της γιαγιάς της, η Σικελιανός αποτυπώνει με γλαφυρότητα ένα πολυπρισματικό παζλ: για την ιστορία των Ελλήνων μεταναστών στις ΗΠΑ, για τη θέση της γυναίκας, την αναζήτηση ταυτότητας και τις έμφυλες ταυτότητες, αλλά και για την αμερικανική ποπ κουλτούρα και την εθνογεωγραφία της χώρας, ακόμη και για το ίδιο το φυσικό τοπίο της, που εισβάλλει μέσα στις σελίδες του βιβλίου με φωτογραφίες από ερήμους, αυτοκινητόδρομους, και νυχτερινά κέντρα.

Στην παράσταση που ανεβάζει σε δική της δραματουργική επεξεργασία η Τώνια Ράλλη, ένας εξαμελής θίασος (Μαργαρίτα Αλεξιάδη, Νάντια Μαργαρίτη, Έλενα Μεγγρέλη, Κωνσταντίνα Σκανδάλη, Χρυσάνθη Φύτιζα, Athena Wasborn) ενορχηστρώνει τη βραδιά αλλάζοντας πρόσωπα. Οι μεταμορφώσεις τους συντελούνται μέσα σε μια συνθέτη σκηνική εγκατάσταση που παντρεύει την παράδοση με την ψηφιακή τεχνολογία, ξεδιπλώνοντας μια πολυεπίπεδη αφήγηση μέσα σε έναν κόσμο ψυχεδελικό, έναν τόπο όπου οι πρόγονοί μας αποκτούν τρισδιάστατη υφή και μας αποκαλύπτουν τις πιο απρόσμενές τους σκέψεις. Η σκηνογραφία & η κίνηση είναι της Πηνελόπης Μωρούτ, τα κοστούμια της Χριστίνας Σωτηροπούλου, οι φωτισμοί του Γιώργου Σίμωνα, η μουσική σύνθεση & ερμηνεία των Here, Dragon (feat. Vasiliki Raptopoulou), η video art των Αναστασίας Γιαννάκη & Ana Rosa Marx.