© Χρίστος Αβρααμίδης
Με τις αντιφασιστικές κινητοποιήσεις με αφορμή την επέτειο της δολοφονίας του Παύλου Φύσσα από τάγμα εφόδου της Χρυσής Αυγής να κορυφώνονται τις προηγούμενες μέρες, η Παρασκευή το βράδυ μας βρήκε να παρακολουθούμε την παράσταση "Ποια Ευρώπη;" που παρουσιάστηκε για μία μόνο μέρα στο θέατρο Δίπυλον πλαίσιο της "Εβδομάδας Κυπριακού Θεάτρου" που διοργάνωσαν το Εθνικό Θέατρο, σε συνεργασία με το Τμήμα Σύγχρονου Πολιτισμού του Υφυπουργείου Πολιτισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας και το Κυπριακό Κέντρο Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου (ΚΚΔΙΘ), και με τη στήριξη του Σπιτιού της Κύπρου στην Αθήνα.

Το έργο του Μιχάλη Παπαδόπουλου εκτυλίσσεται μέσα σε ένα βαγόνι του ηλεκτρικού που ακινητοποιείται κάπου κοντά στη Βικτώρια και "παγιδεύει" τέσσερις επιβάτες (Χάρης Κκολός, Μέλανη Στέλιου, Φώτης Φωτίου και Χριστίνα Χριστόφια) σε μια κλειστοφοβική συνθήκη που φέρνει στην επιφάνεια τον ρατσισμό και τη μισαλλοδοξία που κουβαλάει ο "μέσος πολίτης” σε μια Ευρώπη όπου η ακροδεξιά κερδίζει έδαφος.
Με ευφυή τρόπο ο γνωστός συγγραφέας που έχει καταπιαστεί με διαφορετικά πολιτικά θέματα της Κύπρου συχνά μάλιστα στο περιθώριο της επίσημης ιστορίας, δεν μας επιτρέπει εύκολα και εξαρχής να ταυτιστούμε με τους σωστούς ανθρώπους, καθώς η πλοκή προκαλεί διαρκείς μετακινήσεις, χιούμορ και γροθιές στο στομάχι εναλλάσσονται, οι ατμόσφαιρες της παράστασης αλλάζουν και ο χρόνος περνά χωρίς να το καταλάβεις αφήνοντάς σε μετά να συζητάς όσα είδες στο δρόμο. Η Γάζα, ο Τραμπ, η Αντίσταση, το σεξ, η τέχνη, η οικογένεια περνούν μεταξύ άλλων από το μικροσκόπιο του συγγραφέα φέρνοντας στο προσκήνιο με αμεσότητα και χωρίς διδακτισμό τα αδιέξοδα της εποχής. Η παράσταση σε σκηνοθεσία Νεοκλή Νεοκλέους και παραγωγή του Θεάτρου ΑντίΛογος και της θεατρικής ομάδας "Σόλο για Τρεις" έχει ήδη παιχτεί στη Λευκωσία και σίγουρα θα κέρδιζε το Αθηναϊκό κοινό με το ρεαλισμό, το ρυθμό και τη δυναμική της αν ξαναπαιζόταν και εδώ. Οι συντελεστές της παράστασης την αφιέρωσαν στη μνήμη του Παύλου Φύσσα.
Φεμινισμός και φασισμός

Την επομένη, Σάββατο πρωί βρεθήκαμε στη φιλόξενη εκδήλωση των εκδόσεων Carnivora και του Eteron για καφέ, κουλουράκια και φεμινισμό με τη Μεξικανή συγγραφέα Ντάλια δε λα Σέρδα που έχει κάνει αίσθηση και στην Ελλάδα με τις "Αδέσποτες Σκύλες" της. Παίρνοντας το μικρόφωνο η δε λα Σέρδα έκανε σαφές ότι συντάσσεται με τον φεμινισμό μόνο με την προϋπόθεση ότι αυτός γίνεται αντιληπτός διαθεματικά και συμπεριληπτικά και λαμβάνοντας υπόψη την τάξη και τη φυλή. "Με τον φεμινισμό ναι, με τις φεμινίστριες όχι” επανέλαβε πάνω μια φορά στη διάρκεια της ομιλίας της ειδικότερα εφόσον στη χώρα της υπάρχει μεγάλο κομμάτι φεμινιστριών TERF που αποκλείουν τις τρανς γυναίκες από τον ορισμό του γυναικείου φύλου αλλά και δεξιές φεμινίστριες με τις οποίες η ίδια ως άτομο που προέρχεται από ένα περιθωριοποιημένο περιβάλλον εργατικής τάξης δεν έχει τίποτα κοινό.

"Στο Μεξικό οι φεμινίστριες στο παρελθόν είχαν φυτίες, τι σχέση μπορώ να έχω με αυτές; Προτιμώ να ασχοληθώ με το πώς θα εξασφαλίσουμε τροφή σε μια περιθωριοποιημένη κοινότητα παρά να συζητάω ποιά θεωρείται γυναίκα και ποιά όχι. Στο Μεξικό υπάρχουν πολύ σημαντικές κοινότητες που δεν έχουν ακούσει ποτέ για φεμινισμό, πατριαρχία ή αποικιοκρατία, με τις οποίες αισθάνομαι πολύ πιο κοντά όπως οι κολεκτίβες γυναικών που αναζητούν αγνοούμενους. Οι TERF είναι φασίστριες αφού χρησιμοποιούν την ίδια ρητορική με τον φασισμό ιστορικά." είπε μεταξύ άλλων μιλώντας για προοδευτικές συμμαχίες απέναντι στην άνοδο της ακροδεξιάς, αλλά και για τον φασίστα που όλοι έχουμε μέσα μας και το πώς τον αναγνωρίζει βλέποντας τις αντιδράσεις διαφορετικών ατόμων σε σχέση με τη φυλή, τις περιθωριοποιημένες γειτονιές, τη χρήση ναρκωτικών, την παρένθετη μητρότητα, τα εργασιακά δικαιωμάτων των σεξεργατριών, τις τρανς..
Η αρχιτεκτονική της βίας


Το απόγευμα μας βρήκε στο κατάμεστο BIOS για τη δημόσια εκδήλωση Reporting from the Field του πρώτου συνεδρίου του δικτύου Investigative Commons, ενός διεθνούς δικτύου 16 οργανισμών που δημιουργήθηκαν μέσα από το πεδίο της forensic architecture και σήμερα δραστηριοποιούνται ανά τον κόσμο, από την Νορβηγία ως το Μεξικό και από την Αθήνα ως τη Γάζα. Χρησιμοποιώντας τεχνολογικά, αρχιτεκτονικά και αισθητικά εργαλεία η διευρυμένη αυτή κοινότητα πρακτικής περιλαμβάνει ερευνητικούς οργανισμούς και δημοσιογράφους, νομικούς, ακτιβιστές, επιστήμονες, καλλιτέχνες, αρχιτέκτονες, κινηματογραφιστές, προγραμματιστές λογισμικού και πολιτιστικούς θεσμούς ενώ τα τεκμήρια που παράγουν αξιοποιούνται όπου μπορούν να συμβάλλουν ουσιαστικά στην αλλαγή: σε εθνικά και διεθνή δικαστήρια, σε αστικά δικαστήρια και επιτροπές αλήθειας, στα μέσα ενημέρωσης, καθώς και σε χώρους τέχνης και πολιτισμού. Ερευνούν την εμπλοκή και τη συνενοχή κρατικών και εταιρικών φορέων σε υποθέσεις ακροδεξιάς βίας, ρατσιστικής αστυνόμευσης και συνοριακών καθεστώτων, αστικού πολέμου, έμφυλης βίας, παραβιάσεων εργασιακών δικαιωμάτων και κυβερνοπαρακολούθησης, ενώ παράλληλα στηρίζουν τα αιτήματα για επανορθώσεις απέναντι στα συνεχιζόμενα εγκλήματα της αποικιοκρατίας.


Χωροθέτηση όλων των διαδηλωτών που κινούνταν προς βορρά στην Carrera 4, με βάση τρεις κάμερες που κατέγραψαν τη σκηνή από τη στιγμή που ο Dilan Cruz επέστρεψε τη δεύτερη χειροβομβίδα δακρυγόνου έως τον πυροβολισμό από τον λοχαγό Cubillos.
(Forensic Architecture, 2023) Plano Negativo

Η πρακτική της χαρτογράφησης που χρησιμοποιούν διαφορετικές ομάδες για να ορίσουν, για παράδειγμα, ένα περιβαλλοντικό έγκλημα στην Κολομβία ή την εγκατάλειψη των προσφύγων να πεθάνουν στο κρύο στα σύνορα της Πολωνίας με τη Λευκορωσία, αλλά και η δημιουργία των συνθηκών εκείνων που θα κάνουν αντιληπτή μια τέτοια πράξη ως πολιτική βία και ως μαρτυρία ικανή να σταθεί σε ένα δικαστήριο απασχόλησε διαφορετικές παρουσιάσεις ξεδιπλώνοντας μια αρχιτεκτονική της βίας αλλά και της αντίστασης, μέρος της οποίας αποτελεί και η Ελλάδα (χαρακτηριστικά παραδείγματα όπου έχουν διεξαχθεί σχετικές έρευνες η Μόρια, η δολοφονία του Ζακ Κωστόπουλου/ Zackie Oh και η Πύλος).


