©iStock.com
Το Σαββατοκύριακο η πόλη γεμίζει εκδηλώσεις με αφορμή την χθεσινή Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου, δίνοντας ακόμη μια αφορμή για χαζέψετε τις νέες κυκλοφορίες βιβλίων.
Παρακάτω, μερικές εξ αυτών:
Η Άκρα Δεξιά ενάντια στην πολιτική - Ολιόν, Ετιέν , Φεσέλ, Μικαέλ (Εκδόσεις Πόλις)

Η επιτυχία της Άκρας Δεξιάς δεν οφείλεται στη νίκη των ιδεών της ή στην υποτιθέμενη πολιτισμική ηγεμονία της, αλλά ακριβώς στο αντίθετο: στην αποφυγή διατύπωσης μιας ισχυρής πολιτικής θεωρίας και στη χρήση ενός θολού και απλουστευτικού λόγου που επικαλείται, με προσχηματικό τρόπο, την "κοινή λογική" και τις "εθνικές αξίες", επιτυγχάνοντας έτσι, καθώς εκμεταλλεύεται το πνεύμα της απόρριψης και του αντισυστημισμού που επικρατεί, να προσελκύσει ένα τμήμα του πληθυσμού που αποζητά απλές απαντήσεις, γρήγορες λύσεις, και έχει απογοητευθεί από τις διαδοχικές ήττες ή παραιτήσεις της Αριστεράς. Η Άκρα Δεξιά διευκολύνεται στη στρατηγική της καθώς η διάκριση Δεξιάς-Αριστεράς υποχωρεί, οι κοινές μνήμες από την Αντίσταση και τους δημοκρατικούς και κοινωνικούς αγώνες ξεθωριάζουν, ενώ ολοένα και περισσότερο οι όροι της δημόσιας συζήτησης ευτελίζονται.
Η γενικευμένη σύγχυση, η υπέρβαση των ορίων, η αλληλεπικάλυψη των συνθημάτων (Κέντρο και Δεξιά υιοθετούν την ξενοφοβία, ενώ η Άκρα Δεξιά υποστηρίζει τη θεσμική κατοχύρωση των αμβλώσεων), οδηγούν στην αποδαιμονοποίηση και κανονικοποίηση της Άκρας Δεξιάς. Αν δεν υπάρχουν Δεξιά και Αριστερά, τότε δεν υπάρχει και Άκρα Δεξιά. Απέναντι στην ταυτοτική ηθική της Άκρας Δεξιάς, η οποία περιλαμβάνει μια γκάμα διαθέσεων που εκτείνονται από την εθνική υπερηφάνεια ώς την ταπείνωση, περνώντας από επιθυμίες αντεκδίκησης απέναντι στον προοδευτισμό σε όλες του τις μορφές, οι συγγραφείς προτείνουν να στραφούμε στην ηθική της δημοκρατικής πολιτικής και να υπερασπιστούμε την αρχή της ισότητας που τη διέπει.
Στον ταυτοτικό εθνικισμό, "είμαστε στο σπίτι μας, δεν θέλουμε να ξεριζωθούμε από τον τόπο μας", σε αυτό το "σπίτι μας", που αποκλείει κάθε ετερότητα, πρέπει να αντιπροτείνουμε ένα "εμείς" που δεν είναι απλή γενίκευση του "εγώ", ένα πολιτικό "εμείς" προσανατολισμένο στην ισότητα και όχι στην ταυτότητα.
Μετάφραση: Καράμπελας Γιώργος
Ισραήλ: Τι πήγε λάθος; - Omer Bartov (Εκδόσεις Μεταίχμιο)

Στο βιβλίο ο Omer Bartov σκιαγραφεί τη µεταµόρφωση του σιωνισµού, ενός κινήµατος που επιδίωκε να απελευθερώσει τον ευρωπαϊκό εβραϊσµό από την καταπίεση, σε µια κρατική ιδεολογία εθνονασιοναλισµού.
Πώς είναι δυνατόν, διερωτάται, ένα κράτος που ιδρύθηκε αµέσως µετά το Ολοκαύτωµα και το οποίο νοµιµοποίησε την ιδέα µιας εθνικής εστίας για τους Εβραίους να κατηγορείται για τη διάπραξη εγκληµάτων πολέµου µεγάλης κλίµακας;
Πώς µπορούµε να συµφιλιωθούµε µε το γεγονός ότι ο καταστροφικός πόλεµος που διεξάγει το Ισραήλ υποστηρίζεται, µε αποστάσεις άρνησης και αδιαφορίας, από τόσο πολλούς Εβραίους πολίτες του;
Ανιχνεύοντας τη ρίζα των βίαιων γεγονότων που εκτυλίσσονται σήµερα στο Ισραήλ και στα κατεχόµενα εδάφη, ο Bartov εξετάζει τις απαρχές του σιωνισµού, τη σύνδεση της ισραηλινής ανεξαρτησίας µε τον παλαιστινιακό εκτοπισµό, την πολιτική χρήση του Ολοκαυτώµατος, τις αντιπαραθέσεις γύρω από τον όρο "γενοκτονία" και το αβέβαιο µέλλον. Μια δριµεία και εµβριθής κριτική που παρεµβαίνει στις συζητήσεις της εποχής µας για τον σιωνισµό και το µέλλον του Ισραήλ.
Μετάφραση: Στέφανος Καβαλλιεράκης
Ψυχιαρείο Λέρου - Ένα οδοιπορικό μέσα από προσωπικές μαρτυρίες - Νάντια Δαρμογιάννη (Εκδόσεις Παπαζήση)

Λέρος. Ένα όνομα συνυφασμένο με την πιο σκληρή μορφή ιδρυματισμού, την εγκατάλειψη και τη διεθνή κατακραυγή. Μέσα στα τείχη του Κρατικού Θεραπευτηρίου, χιλιάδες άνθρωποι απώλεσαν την ταυτότητά τους και έζησαν ως "αζήτητοι" ενός συστήματος που τους θεωρούσε "ανίατους". Το 1989, με την αποκάλυψη του σκανδάλου, η Λέρος μετατράπηκε από τόπο εγκλεισμού σε σημείο αναφοράς για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα.
Το βιβλίο τούτο είναι το χρονικό αυτής της τομής. Η Εταιρία Κοινωνικής Ψυ χιατρικής Π. Σακελλαρόπουλος ήταν από τους πρώτους φορείς που βρέθηκαν στο νησί την περίοδο 1990-1992 και συνέβαλλαν στην αποασυλοποίηση, εφαρμόζοντας τις αρχές της Κοινωνικής-Κοινοτικής Ψυχιατρικής.
Μέσα από προσωπικές μαρτυρίες μελών της διεπιστημονικής Ομάδας Παρέμβασης, των ειδικευόμενων ψυχιάτρων που ανέδειξαν το θέμα, αλλά και των ίδιων των νοσηλευομένων ξετυλίγονται οι ζοφερές συνθήκες που επικρατούσαν στο ψυχιατρείο ως το "σκάνδαλο της Λέρου" και επιχειρείται ένα οδοιπορικό της επανένταξης των ανθρώπων σε κοινοτικές δομές.
Έτσι φτάνουμε στην Ελλάδα του σήμερα με τον αμφιλεγόμενο νόμο 5129/2024 για την "Ολοκλήρωση της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης" και την ανάγκη για Εθνικό Σχεδιασμό, αντιμετώπιση του στίγματος και ενδυνάμωση της φωνής των ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας.
Γιατί όπως έλεγε και ο καθηγητής Ψυχιατρικής-Παιδοψυχιατρικής και ιδρυτής της Εταιρίας Κοινωνικής Ψυχιατρικής Π. Σακελλαρόπουλος, μέσα από τη δουλειά μας με τον "ψυχικά πάσχοντα" και τις παρεμβάσεις μας, "Δεν αλλάζουμε τη διάγνωση του ατόμου, αλλάζουμε όμως τη μοίρα του!" (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Στερεότυπες ιδέες για την Τουρκία, Benjamin Gourisse (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης)

Πολύ συχνά, οι αναλύσεις για τη νεότερη και σύγχρονη Τουρκία αποτυγχάνουν να αποτυπώσουν την πολυπλοκότητα της κοινωνικής και πολιτικής της πραγματικότητας. Βασίζονται σε μονοσήμαντες και σχηματικές αναλυτικές κατηγορίες (ο κοσμικισμός, η νεωτερικότητα, η δημοκρατία, ο εθνικισμός κ.λπ.), που δεν επαρκούν για να αντιληφθεί ολοκληρωμένα ο παρατηρητής τις περιπλοκές του πολιτικού γίγνεσθαι και των κοινωνικών και οικονομικών εξελίξεων σε μια χώρα που βρίσκεται στο όριο μεταξύ Δύσης και Ανατολής, μια χώρα λαϊκή και ταυτόχρονα μουσουλμανική, η οποία ταλαντεύεται διαρκώς ανάμεσα στη δημοκρατία και τον αυταρχισμό, στην εσωστρέφεια και τον επεκτατισμό.
Ο Benjamin Gourisse, καθηγητής πολιτικών μελετών και συστηματικός μελετητής της νεότερης και σύγχρονης Τουρκίας, οργανώνει την ανάλυσή του με βάση είκοσι στερεότυπα για την Τουρκία, που κατανέμονται σε τρεις κρίσιμες θεματικές: τη δύσκολη σταθεροποίηση της τουρκικής δημοκρατίας ("Ιστορία και πολιτική"), τα πολλαπλά ρήγματα που τροφοδοτούν βαθιές κοινωνικές και πολιτισμικές συγκρούσεις ("Κουλτούρα και κοινωνία"), καθώς και την αμφίσημη στάση της Τουρκίας στο διεθνές περιβάλλον και στην εξωτερική της πολιτική ("Διεθνής πολιτική"). Ο συγγραφέας μάς προσφέρει ερμηνευτικά κλειδιά που βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα την τουρκική πολυπλοκότητα, πέρα από το πλαίσιο που διαμορφώνουν οι ευαίσθητες ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Μετάφραση: Φιλιππάτος Άγγελος
Μυαλό σε διάσπαση: Οι αιτίες και η θεραπεία της ΔΕΠΥ - Gabor Maté (Key Books)

Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας θεωρείται συχνά μια καθαρά γενετική "ασθένεια". Ο Gabor Mate διαφωνεί ριζικά. Στο βιβλίο, ο διεθνώς αναγνωρισμένος γιατρός ξεκαθαρίζει πως η ΔΕΠΥ συνδέεται στενά με το περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνουμε και προσφέρει ελπίδα σε παιδιά και ενήλικες. Αντλώντας από δεκαετίες κλινικής εμπειρίας –και από τη δική του προσωπική ιστορία του ανθρώπου που έχει διαγνωστεί με ΔΕΠΥ και του γονέα τριών παιδιών με την ίδια διάγνωση– ο Mate εξηγεί με μια βαθιά ανθρώπινη προσέγγιση:
- γιατί τα εγκεφαλικά κυκλώματα που ρυθμίζουν την προσοχή και τα συναισθήματα μπορεί να μην αναπτυχθούν πλήρως στην πρώιμη παιδική ηλικία
- πώς το στρες και το περιβάλλον επηρεάζουν βαθιά τη λειτουργία του εγκεφάλου
- τι πραγματικά συμβαίνει στο μυαλό των παιδιών με ΔΕΠΥ
- πώς οι ενήλικες μπορούν να κατανοήσουν τις συμπεριφορές και τα συναισθήματά τους
- γιατί η αλλαγή είναι δυνατή σε κάθε ηλικία και πώς μπορούμε να ενισχύσουμε αυτή τη διαδικασία σε παιδιά και ενήλικες.
Με επιστημονική τεκμηρίωση και κατανόηση της ανθρώπινης εμπειρίας, το Μυαλό σε διάσπαση ρίχνει νέο φως σε μια από τις πιο συχνές διαγνώσεις της εποχής μας. Ο Gabor Mate δίνει φωνή στις οδυνηρές πραγματικότητες της ΔΕΠΥ και στις επιπτώσεις της στη ζωή των παιδιών, καθώς και στην επαγγελματική και κοινωνική πορεία των ενηλίκων.
Προχωρώντας πέρα από την έννοια της "γενετικής προδιάθεσης", στρέφει το βλέμμα σε όσα μπορούμε πραγματικά να επηρεάσουμε: το περιβάλλον, τη δυναμική της οικογένειας και τις επιλογές που διαμορφώνουν την ανάπτυξη ενός παιδιού.
Το Μυαλό σε διάσπαση είναι ένα εξαιρετικά χρήσιμο βιβλίο για γονείς και εκπαιδευτικούς και βαθιά μεταμορφωτικό για τα εκατομμύρια ενηλίκων που ζουν με τη ΔΕΠΥ σήμερα.
Μετάφραση: Μαρία Κουκιάδη

