Ποιοι είναι οι 15 φιναλίστ για το Nóema Craft Prize 2026;

Η σύγχρονη χειροτεχνία (craft) έχει πάψει προ πολλού να ορίζεται ως μια απλή εφαρμογή παραδοσιακών τεχνικών κι έχει γίνει μορφή σύγχρονης τέχνης. Αυτό αποδεικνύει η διεπιστημονική πολιτιστική πλατφόρμα Nóema με το Nóema Craft Prize, έναν θεσμό που γεννήθηκε για να στηρίξει το καλλιτεχνικό όραμα και την αριστεία στην Ελλάδα.

Μετά από εκατοντάδες αιτήσεις από κάθε γωνιά της χώρας, η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων (Experts’ Panel) επέλεξε τους 15 φιναλίστ, με κριτήρια την τεχνική αρτιότητα, τη δημιουργική αυθεντικότητα και τη σύγχρονη εννοιολογική προσέγγιση υλικών όπως ο πηλός, το μάρμαρο, το ξύλο και τα νήματα.

Οι επιλεγμένοι δημιουργοί παρουσίασαν τα έργα τους, στις 18/06, σε μια μεγάλη έκθεση στο Δημόσιο Καπνεργοστάσιο της Βουλής των Ελλήνων και παραμένει ανοιχτή για το κοινό έως τις 30 Ιουνίου (καθημερινά 17:00 – 21:00, με απαραίτητη την επίδειξη αστυνομικής ταυτότητας για την είσοδο).

Με την ολοκλήρωση της έκθεσης, η Διεθνής Κριτική Επιτροπή (Jury) θα ανακοινώσει τους νικητές των φετινών επάθλων:

• Μεγάλο Βραβείο (Nóema Craft Prize): Χρηματικό έπαθλο €30.000 για την έμπρακτη εξέλιξη του έργου του δημιουργού.
• Ειδικές Μνείες (Special Mentions): Δύο διακρίσεις συνοδευόμενες από €5.000 έκαστη.

Λίγο πριν την τελική ετυμηγορία των κριτών, χαρτογραφούμε αναλυτικά τα βιογραφικά, τα έργα και τη φιλοσοφία των 15 δημιουργών που διαμορφώνουν το μέλλον του ελληνικού craft.

Ποιοι είναι οι 15 φιναλίστ ;

1. Αλεξία Ψαραδέλη – Mīres (Union fait la force, 2024 & Union I, II, III, 2024)

Τα έργα Union fait la force και Unions (Fragments of Femininities) ανήκουν στη θεματική ενότητα Mīres και αφηγούνται διαχρονικές ιστορίες γύρω από τις "Μοίρες των Μηρών", αποτίνοντας φόρο τιμής στις θηλυκότητες που εγκλωβίστηκαν στον χρόνο.

Αφετηρία αποτελεί ένας βαλκανικός μύθος, σύμφωνα με τον οποίο τα κεραμίδια των σπιτιών πλάθονταν πάνω στους μηρούς των γυναικών. Μέσα από καλούπια παρμένα από μηρούς διαφορετικών θηλυκοτήτων, το σώμα μετατρέπεται σε δομικό υλικό και φορέα μνήμης, εξερευνώντας τη γυναίκα-σπίτι, τις έμφυλες πολιτικές και τη συλλογική δύναμη.

Η εικαστικός γεννημένη στην Αθήνα (1991), αποφοίτησε με άριστα από την ΑΣΚΤ (2014) και συνέχισε με μεταπτυχιακά στο Edinburgh College of Art ως υπότροφος του Ιδρύματος Ωνάση. Η διεπιστημονική της πρακτική συνδυάζει ύφασμα, κέντημα και πηλό, δημιουργώντας αφηγηματικούς χώρους. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις στη Σίφνο και στην γκαλερί Ιλεάνα Τούντα.

2. Αργύρης Ραλλιάς – Dowry

Η ιδέα για το έργο Dowry γεννήθηκε το 2021 στα Χανιά, όταν η 91χρονη γιαγιά του καλλιτέχνη τού εξομολογήθηκε μια κρυμμένη ιστορία 86 ετών. Το θεμέλιο του έργου είναι ένα ξύλινο κομοδίνο με πανομοιότυπη μπροστινή και πίσω όψη (σύμβολο του κοινού συζυγικού βίου), όπου η πλέξη λειτουργεί ως μια υποτιμημένη γυναικεία χειροτεχνία που μετατρέπεται σε αφήγηση για όσα δεν τολμάμε να πούμε. Πραγματεύεται την έννοια της προίκας ως κοινής κληρονομιάς μεταξύ των γυναικών μιας οικογένειας και είναι αφιερωμένο στις μητέρες, τις αδελφές και τα θύματα γυναικοκτονιών.

Γεννημένος στην Κύθνο (1993), σπούδασε στο Προπαρασκευαστικό Σχολείο Καλών Τεχνών Πανόρμου Τήνου, στην ΑΣΚΤ και ολοκλήρωσε το μεταπτυχιακό του στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Carrara στην Ιταλία (2023). Η πρακτική του εκτείνεται από τη γλυπτική μέχρι τον ακτιβισμό σε δημόσιους χώρους και έχει συμμετάσχει σε εκθέσεις στην γκαλερί Ζουμπουλάκη, το Μουσείο Μπενάκη και το Ωδείο Αθηνών.

3. Αριάδνη Στροφύλλα – Scolopendra

Η Αριάδνη Στροφύλλα έφτιαξε μια γιγαντιαία σαρανταποδαρούσα μήκους 4 μέτρων, αποτελούμενη από 66 αλληλοσυνδεόμενα τμήματα. Το έργο αμφισβητεί τους χωρικούς περιορισμούς του καμινιού, ενώ τα 9 τμήματα του σώματός του φέρουν αποτυπώματα από ρωγμές πεζοδρομίου, παραπέμποντας σε υπόγειες δομές και αρχαία κατάλοιπα. Εμνευσμένο από μια υποθετική βιογραφία της Νεϊκούς από τη Σίκινο (3ος αιώνας), στον τάφο της οποίας βρέθηκε ένα μενταγιόν σε σχήμα σαρανταποδαρούσας, συνδέοντάς το με αρχαίους εξορκισμούς και τη φυσική ιστορία.

Γεννημένη το 1995, είναι visual artist με έδρα την Αθήνα και πτυχίο (BA Hons) από το Glasgow School of Art. Από το 2017 επικεντρώνεται σε texturing τεχνικές κεραμικής και στη μη-ανθρώπινη αισθητηριακή αντίληψη. Παράλληλα, σπουδάζει μελισσοκομία για να κατανοήσει την ευφυΐα των κυψελών, ενώ ερευνά την ενσωμάτωση ήχου στις εγκαταστάσεις της.

4. Δήμητρα Κωνσταντινίδη – Mother’s Hug, 5+1 stories spoken through the Caryatids

Η κλωστοϋφαντουργική εγκατάσταση της Δήμητρας Κωνσταντινίδη εξετάζει τις σύγχρονες κοινωνικές κρίσεις μέσα από το πρίσμα των Καρυάτιδων, οι οποίες λειτουργούν ως συμβολικά πορτρέτα καθημερινών ανθρώπων. Μέσα στην εγκατάσταση, η εκτοπισμένη Καρυάτιδα επιστρέφει και η πρόσοψη του Ερεχθείου αποκαθίσταται, ενώ μια νεαρή ποδηλάτισσα φτάνει στην Ακρόπολη, τη μεταφορική της μητέρα, στέλνοντας το μήνυμα ότι η αλλαγή είναι ένα εσωτερικό ταξίδι. Το κέντημα και η ζωγραφική λειτουργούν ως παράλληλοι τρόποι καλλιτεχνικής "αρετής" μέσα από ένα παιδικότροπο storytelling.

Γεννημένη στην Κρήτη (1998), ζει και εργάζεται στη Στοκχόλμη. Αποφοίτησε από το τμήμα Ζωγραφικής της ΑΣΚΤ (2022) και συνεχίζει με μεταπτυχιακές σπουδές στα Υφάσματα στο πρόγραμμα CRAFT! του Πανεπιστημίου Konstfack στη Σουηδία, με την υποστήριξη του οργανισμού NEON.

5. Γιώργος Βαβάτσης – Landmarks

Στη σειρά Landmarks, ο καλλιτέχνης επιχειρεί μια ανασύσταση της ύλης που συλλέγεται από τη φύση ή διαμορφώνεται στο εργαστήριο. Στόχος του είναι η κατασκευή όγκων με σαφείς αναφορές στο ελληνικό ορεινό τοπίο. Τα έργα λειτουργούν ταυτόχρονα ως οπτικές αναπαραστάσεις γεωγραφικών όγκων και ως καταχωρήσεις ενός πνευματικού ημερολογίου, αποτυπώνοντας μια βαθιά υπαρξιακή αναζήτηση στα στοιχεία της φύσης.

Γεννημένος στη Θεσσαλονίκη (1974), σπούδασε Visual & Live Art στο Gloucestershire University στην Αγγλία. Διατηρεί το δικό του εργαστήριο στη Θεσσαλονίκη από το 2000, έχει αποσπάσει πρώτα βραβεία σε πανελλήνιους διαγωνισμούς κεραμικής, ενώ το 2017 ίδρυσε τον σύγχρονο κεραμικό χώρο "6exi". Είναι μέλος της Διεθνούς Ακαδημίας Κεραμικής (IAC).

6. Ερμιόνη Συρογιαννοπούλου – In the Wind of Time

Το έργο In the Wind of Time αντλεί έμπνευση από δύο παραδοσιακά υφαντά που η καλλιτέχνις εντόπισε στην Αλόννησο (ένα οικογενειακό κειμήλιο και ένα έκθεμα από το Μουσείο του νησιού). Μεταφράζοντας την αγωνία των κατοίκων για τις χαμένες παραδόσεις, η Συρογιαννοπούλου αντικαθιστά το νήμα με σκληρό σύρμα. Μέσα από την επίμονη επανάληψη του δεσίματος και του κοψίματος των συρμάτων, αποδομεί το μοτίβο των υφαντών, όπως ακριβώς ο χρόνος αποδομεί τη μνήμη, μετατρέποντας τη διαδικασία σε μια επίπονη αναμέτρηση με τη φθορά.

Γεννημένη στην Αθήνα (1998), σπούδασε ζωγραφική στην ΑΣΚΤ και σκηνογραφία στο Στρασβούργο (HEAR). Πραγματοποίησε την πρώτη της ατομική έκθεση (KNOTS) το 2024 στην DL gallery στον Πειραιά, ενώ έχει συμμετάσχει σε σημαντικές ομαδικές εκθέσεις στο EMST, το Μουσείο Μπενάκη και το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.

7. Ιφιγένεια Παππά – Litany, 2026

Το Litany είναι μια τελετουργική εγκατάσταση που διερευνά τη μεταμόρφωση της οργανικής ύλης και τη σχέση μας με τα υπολείμματα τροφών, επαναπροσδιορίζοντας τη χειροτεχνία ως πράξη οικολογικής επανασύνδεσης. Μια ημιδιάφανη οργανική "επιδερμίδα" από αποξηραμένες φλούδες πορτοκαλιού συνδυάζεται με ένα εσωτερικό δίκτυο ινών αγαύης και χάντρες από καφέ. Το έργο ενεργοποιείται μέσω του φωτός και της θερμότητας: καθώς τα κεριά θερμαίνουν τη δομή, διαχέεται στο χώρο ένα έντονο άρωμα πορτοκαλιού, καφέ και κεριού, δημιουργώντας ένα ζωντανό αισθητηριακό πεδίο.

Γεννημένη στην Αθήνα (1997), είναι biomaterials designer και ερευνήτρια. Κατέχει πτυχίο Μηχανικού Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και μεταπτυχιακό (M.Sc.) στη Συστημική Βιολογία από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Γεφυρώνει τις παραδοσιακές τεχνικές με τη βιο-κατασκευή (biofabrication), αναδεικνύοντας την κυκλική οικονομία μέσω της τέχνης.

8. Κώστας Λαμπρίδης – It’s Not Enough, 2020

Το έργο It’s Not Enough αποτελεί μια συνειδητή πρόκληση του καλλιτέχνη απέναντι στον μοντερνισμό και συγκεκριμένα μια σχεδιαστική "απάντηση" στην εμβληματική βιβλιοθήκη Memphis του Ettore Sottsass. Ο Λαμπρίδης χρησιμοποιεί μια απεριόριστη γκάμα υλικών, καταργώντας τις παραδοσιακές ιεραρχίες (ακριβά vs φθηνά υλικά). Η μεθοδολογία του είναι απόλυτα ειλικρινής, καθώς αφήνει εσκεμμένα ορατό το εσωτερικό, την πίσω πλευρά και τη διαδικασία συναρμολόγησης του έργου.

Σύγχρονος σχεδιαστής και καλλιτέχνης που διαλύει τα όρια μεταξύ καλών τεχνών και design. Το πτυχιακό του έργο στο Design Academy Eindhoven (Elemental Cabinet) του χάρισε διεθνή αναγνώριση. Έχει παρουσιάσει ατομικές εκθέσεις στο Παρίσι και τη Νέα Υόρκη, ενώ παράλληλα εργάζεται ως σκηνογράφος για το θέατρο και τον κινηματογράφο.

9. Μαρία Σταυροπούλου – Ever Changing, 2026

Το χειροποίητο υφαντό της Μαρίας Σταυροπούλου αντλεί έμπνευση από τη μεταβαλλόμενη επιφάνεια της θάλασσας. Κατασκευασμένο με ένα σύστημα διπλού στημονιού τοποθετημένου το ένα πάνω στο άλλο, το υφαντό παρουσιάζει εναλλαγές συμπίεσης και ανοιχτότητας. Η χρήση αποκλειστικά φυσικών, ανεπεξέργαστων υλικών συνδέει το έργο με τη βιωσιμότητα και την τοπική κλωστοϋφαντουργική κληρονομιά. Τα χαλαρά κρόσσια ανταποκρίνονται στα ρεύματα του αέρα, ενσωματώνοντας την κίνηση και την αστάθεια απευθείας στη δομή του έργου Ever Changing.

Weaving designer με έδρα το Λονδίνο και την Αθήνα. Σπούδασε Textile Design στο Chelsea College of Art & Design και το 2015 ίδρυσε το στούντιο υφαντικής "Maria Sigma". Εφαρμόζει μια zero-waste μεθοδολογία παραγωγής, ελαχιστοποιώντας τη χρήση χημικών και νερού, ενώ παράλληλα δραστηριοποιείται έντονα στον τομέα της εκπαίδευσης.

10. Μάρω Φασουλή – Entrance (D. G.)

Το έργο Entrance (D. G.) εξετάζει την παράδοση ως ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο τοπίο. Γεφυρώνοντας την ανώνυμη λαϊκή αρχιτεκτονική (παραδοσιακά ανδρικό πεδίο) με την υφαντική (παραδοσιακά γυναικείο πεδίο), η Φασουλή διαλύει τους έμφυλους διαχωρισμούς ανάμεσα στο εξωτερικό κέλυφος και το εσωτερικό περιεχόμενο. Χρησιμοποιώντας νήμα, μαρμάρινες βάσεις εισόδου από την Έξω Μεριά της Τήνου και ένα τμήμα παλαιού αργαλειού με χαραγμένα τα αρχικά "D.G.", μετατρέπει το υφαντικό "λάθος" σε ένα απελευθερωτικό πρότυπο σκέψης.

Σπούδασε ζωγραφική και ολοκλήρωσε το μεταπτυχιακό της στην ΑΣΚΤ (2009). Το 2023 τιμήθηκε με το Βραβείο Τέχνης του Ιδρύματος Γ. & Α. Μαμιδάκη. Είναι ιδρυτικό μέλος της καλλιτεχνικής ομάδας Under Construction και εκπροσωπείται από την γκαλερί CAN Christina Androulidaki, έχοντας εκθέσει έργα της στο Παρίσι, την Κίνα και την Αλβανία.

11. Νάσια Παυλίδου – Grounded, 2021

Η έννοια της γείωσης, αποτυπώνεται τόσο σε υλικό όσο και σε συμβολικό επίπεδο. Η μορφή του έργου παραπέμπει σε ένα ζωόμορφο, τοτεμικό και σουρεαλιστικό ον που μοιάζει να αναδύεται από έναν εσωτερικό κόσμο φαντασίας, ακροβατώντας ανάμεσα στο οικείο και το απόκοσμο (uncanny). Η γλυπτική σύνθεση Grounded λειτουργεί ως μεταφορά για το μεταβατικό ταξίδι προς την ενηλικίωση, με τις πολλαπλές υποστηρίξεις να αντανακλούν τα στάδια ανάπτυξης, την αστάθεια και τις αντιφάσεις αυτής της διαδικασίας.

Με καταγωγή από την Πτολεμαΐδα, η Παυλίδου ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Η πρακτική της επικεντρώνεται στην εννοιολογική γλυπτική μέσω της κεραμικής, όπου η απτική επαφή με τον πηλό λειτουργεί ως διαδικασία συναισθηματικής αποτύπωσης. Δημιουργεί υβριδικά, βιομορφικά όντα που πραγματεύονται την ταυτότητα, την ευαλωτότητα και την ανθεκτικότητα.

12. Νίκος Ποδιάς – Memory Net, 2026

Η πρωτογενής ύλη του έργου Memory Net αποτελείται από χρησιμοποιημένα φακελάκια τσαγιού, τα οποία μετατρέπονται σε χάρτινες λωρίδες και υφαίνονται σχολαστικά πάνω σε ένα βαμμένο με τσάι δίχτυ ψαρέματος, χρησιμοποιώντας έναν αυτοσχέδιο αργαλειό από χαρτόνι. Η επιφάνεια παραπέμπει σε αρχαίο ύφασμα (ιστορικά υφάσματα του Λευκαντίου) ή αποξηραμένα φύκια, ενώ οι λεπτομέρειες από φύλλα χρυσού στο επάνω μέρος προσδίδουν στο έργο τον χαρακτήρα ενός πολύτιμου, τελετουργικού φυλαχτού. Τα υλικά αλληλεπιδρούν με το φυσικό φως του χώρου δημιουργώντας μια αιθέρια παρουσία.

Απόφοιτος της ΑΣΚΤ (Ζωγραφική) με μεταπτυχιακό (MA) στη Σκηνογραφία από το Central Saint Martins του Λονδίνου, ως υπότροφος του Ιδρύματος Ωνάση. Η πρακτική του βασίζεται στη συλλογή και αναζωογόνηση θραυσμάτων της καθημερινότητας και της ιστορίας. Από το 2005 είναι μέλος της επιμελητικής ομάδας του Video Art Miden.

13. Σεβαστιάνα Κωνστάκη – An ace up my sleeve, 2026

Το έργο An ace up my sleeve ανήκει στη σειρά Nematographies (Νηματογραφίες), έναν νεολογισμό που περιγράφει μια φαντασιακή γεωγραφία αποτυπωμένη μέσω του νήματος. Το φυσικό περίγραμμα του έργου ακολουθεί το πατρόν ενός μανικιού ρούχου, δανειζόμενο τη βασική γλώσσα της ενδυματολογικής κατασκευής. Η ύφανση εδώ αντιμετωπίζεται ως μια μορφή γραφής και αρχιτεκτονικής σκέψης. Βασιζόμενο στη φιλοσοφική θέση του Immanuel Kant ότι "το χέρι είναι το παράθυρο στο μυαλό", το έργο εξυμνεί την απτική νοημοσύνη έναντι της οπτικής προκατάληψης, μετατρέποντας τον ρυθμό της χειρωνακτικής διαδικασίας σε δομική λογική.

Αρχιτέκτων και visual artist, η δημιουργική πρακτική της οποίας κινείται στη ρευστή διασταύρωση αρχιτεκτονικής, καλών τεχνών και μόδας (δημιουργώντας ψυχο-υφαντά γλυπτά ενδύματα, χάρτες και art-books). Είναι μέλος της οργανωτικής επιτροπής του Institute of Post-Epicurean Garden (iPeg), μιας σειράς καλλιτεχνικών φόρουμ στη Δροσιά Αττικής.

14. Shekine Naidi – Meteorite, 2026

Το έργο δημιουργήθηκε κατά την πρώτη εβδομάδα της στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ Ιράν, ΗΠΑ και Ισραήλ στα τέλη Φεβρουαρίου 2026. Γεννημένο από μια επείγουσα ανάγκη μετουσίωσης των τρομακτικών εικόνων των πυραυλικών επιθέσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το Meteorite μεταφράζει τη φρίκη του πολέμου και την αγωνία της καλλιτέχνιδας για την οικογένειά της στο Ιράν σε μια κοσμική, ονειρική αφήγηση με διάττοντες αστέρες. Η πρακτική της βασίζεται στο wet felting (κετσές), μια από τις αρχαιότερες τεχνικές επεξεργασίας ινών που εκτελείται αποκλειστικά χωρίς εργαλεία, παρά μόνο με μια συνεχή σωματική χορογραφία πίεσης, νερού και θερμότητας.

Το έργο γεφυρώνει τη Βλάστη (τόπο της υφάντρας γιαγιάς της) και την περιοχή Φαρς του Ιράν (πατρίδα του πατέρα της), χρησιμοποιώντας ακατέργαστο ελληνικό μαλλί που παραμένει αναξιοποίητο.

Η πρακτική της βασίζεται στο wet felting (κετσές), μια από τις αρχαιότερες τεχνικές επεξεργασίας ινών που εκτελείται αποκλειστικά χωρίς εργαλεία, παρά μόνο με μια συνεχή σωματική χορογραφία πίεσης, νερού και θερμότητας. Το έργο γεφυρώνει τη Βλάστη (τόπο της υφάντρας γιαγιάς της) και την περιοχή Φαρς του Ιράν (πατρίδα του πατέρα της), χρησιμοποιώντας ακατέργαστο ελληνικό μαλλί που παραμένει αναξιοποίητο.

Ελληνοϊρανή εικαστικός (γενν. 1996) με έδρα την Αθήνα. Κατέχει MFA από την ΑΣΚΤ, BFA από το ΑΠΘ και Master στη γλυπτική μαρμάρου από την Ακαδημία Καλών Τεχνών της Carrara στην Ιταλία. Το 2018 απέσπασε το 1ο βραβείο στον διαγωνισμό "Eternity" σε επιμέλεια του Maurizio Cattelan, ενώ το 2024 έλαβε επιχορήγηση από το Υπουργείο Πολιτισμού για το ερευνητικό project Terra Nera στα λιγνιτωρυχεία της Πτολεμαΐδας. Είναι επίσης ιδρύτρια του στούντιο υλικού σχεδιασμού Nāmad.

15. Βάλια Καπελέτζη – Remembrance

Αναπτυγμένο μέσα από μια πειραματική διαδικασία εκτύπωσης εξάχνωσης (sublimation printing), το Remembrance διατηρεί τα ίχνη των νημάτων ως αποτυπώματα μιας χειρωνακτικής διαδικασίας. Τα τεντωμένα άκρα και οι μετατοπίσεις των σκιών επιτρέπουν στο έργο να μεταμορφώνεται ανεπαίσθητα ανάλογα με το φως και τον χώρο, δημιουργώντας έναν διάλογο ανάμεσα στο φυσικό νήμα και το καταγεγραμμένο του ίχνος. Το έργο εξερευνά τη σχέση μεταξύ κίνησης και ακινησίας μέσα από το τράβηγμα των νημάτων, τη διαστρωμάτωση και τη διαφάνεια.

Textile designer και εικαστικός με έδρα την Αθήνα. Έχει εργαστεί ως textile developer για τον κορυφαίο οίκο υψηλής ραπτικής Iris van Herpen στο Άμστερνταμ και έχει πραγματοποιήσει εκτενή έρευνα υλικών για τη διεθνώς αναγνωρισμένη καλλιτέχνιδα Marguerite Humeau. Το 2024 ίδρυσε το δικό της αυτόνομο εργαστήριο, εστιάζοντας στην αποδόμηση, την ύφανση και την ψηφιακή σχεδίαση, με την τρέχουσα έρευνά της να επικεντρώνεται στις οπτικές ψευδαισθήσεις κίνησης μέσα από πολυεπίπεδες υφαντικές εγκαταστάσεις.