Μυστηριώδες, ανοίκειο, με υφέρποντα στοιχεία θρίλερ αλλά και στοχαστικές παρατηρήσεις και ειλικρινείς περιγραφές πάνω στις σχέσεις, και ειδικότερα αυτές ανάμεσα σε ένα ανδρόγυνο μιας ηλικίας και το παιδί (;) τους, το βιβλίο της Αμερικανίδας Katie Kitamura "Οντισιόν” (μετάφραση Βάσια Τζανακάρη, εκδόσεις Διόπτρα), ξεχωρίζει από τις νέες εκδόσεις, διαβάζεται απνευστί, με αμείωτο ενδιαφέρον, και μένει μαζί σου.
Δύο άνθρωποι συναντιούνται για μεσημεριανό σε ένα εστιατόριο του Μανχάταν. Αυτή είναι μια καταξιωμένη ηθοποιός που κάνει πρόβες για μια επερχόμενη πρεμιέρα. Αυτός είναι ελκυστικός, προβληματικός, νέος – αρκετά νέος για να είναι γιος της. Ποιος είναι αυτός για εκείνη και ποια είναι αυτή για εκείνον; Και τι ρόλο παίζει ο σύζυγός της που εισβάλει τυχαία στο ίδιο εστιατόριο αλλά αλλάζει γνώμη;
"Τι ήταν μια οικογένεια αν όχι μια αυταπάτη που μοιράζεσαι, μια κοινή επινόηση;"
Οι ρόλοι στο θέατρο και τη ζωή, η υποκριτική στη σκηνή αλλά και στην οικογενειακή καθημερινότητα βρίσκονται στο κέντρο της αφήγησης της Kitamura, που κρύβει μια ανατροπή στο μέσον του καλώντας μας να ξαναδούμε την ιστορία αλλιώς πριν φτάσουμε στην επίσης αποκαλυπτική τελευταία πράξη, σε αυτό το ευρηματικό πέμπτο της μυθιστόρημα, με το οποίο την πρωτογνωρίζουμε στην Ελλάδα.
Ενσωματώνοντας την αντίφαση των σχέσεων στην πλοκή
Όπως μας υπόσχεται το οπισθόφυλλο αυτού του πορώδους βιβλίου που ήταν υποψήφιο στη Βραχεία Λίστα για το Βραβείο Booker 2025 (που απονεμήθηκε τελικά στη "Σάρκα” του Ντέβιντ Σολόι, τον οποίο γνωρίσαμε πρόσφατα και στην Αθήνα), δύο ανταγωνιστικές αφηγήσεις ξετυλίγονται, ξαναγράφοντας την αντίληψή μας για τους ρόλους που παίζουμε κάθε μέρα –σύντροφος, γονιός, δημιουργός, μούσα– και τις αλήθειες που κάθε παράσταση κρύβει, ειδικά από εκείνους που νομίζουν ότι μας γνωρίζουν πιο καλά.
"Η ανάγνωση του βιβλίου απαιτεί να κρατάς στο μυαλό σου δύο ξεχωριστές εκδοχές των γεγονότων ταυτόχρονα."
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του μυθιστορήματος είναι η αμφισημία της πλοκής που ανεξαρτήτως αν εξηγείται "λογικά” στο τέλος, και πιθανότατα περισσότερο λογικά απ’ ότι θα θέλαμε, σε βάζει σε μια διαδικασία διαρκούς ενεργητικής διερώτησης κατά τη διάρκεια του διαβάσματος. Όπως έχει δηλώσει η ίδια η Katie Kitamura αφετηρία για την "Οντισιόν” ήταν η επιθυμία της να γράψει για τη μακρά διαδικασία μέσα από την οποία τα παιδιά, αναπόφευκτα, μεγαλώνοντας γίνονται ξένα για τους ίδιους τους γονείς τους. "Ήθελα να γράψω για το πώς ορισμένες καθολικές εμπειρίες –της αγάπης, της μητρότητας– μπορούν μερικές φορές να μοιάζουν σαν δύο αμοιβαία αποκλειόμενα πράγματα ταυτόχρονα. Όμως, αντί να γράψω για αυτή την αντίφαση, ήθελα να την ενσωματώσω στη δομή του ίδιου του μυθιστορήματος. Η ανάγνωση του βιβλίου απαιτεί να κρατάς στο μυαλό σου δύο ξεχωριστές εκδοχές των γεγονότων ταυτόχρονα. Είναι είτε/είτε, αλλά και τα δύο μαζί. Ως κουλτούρα, γινόμαστε ολοένα και λιγότερο ικανοί να διατηρούμε μια αντίφαση στο μυαλό μας. Κι όμως, ζούμε σε μια εποχή βαθιάς και ολοένα αυξανόμενης γνωστικής ασυμφωνίας.”
Η Katie Kitamura είναι συγγραφέας πέντε μυθιστορημάτων. Το "Intimacies" επιλέχθηκε ως ένα από τα 10 καλύτερα βιβλία του 2021 από την εφημερίδα New York Times, ήταν υποψήφιο για το National Book Award και το PEN/Faulkner Award, και φιναλίστ για το Joyce Carol Oates Prize. Ήταν επίσης ένα από τα αγαπημένα βιβλία του Μπαράκ Ομπάμα για το 2021. Τα έργα της έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από είκοσι γλώσσες και έχουν μεταφερθεί στον κινηματογράφο και στην τηλεόραση. Έχει τιμηθεί με το Rome Prize in Literature, καθώς και με υποτροφίες από τα ιδρύματα Lannan, Santa Maddalena και Jan Michalski. Αρθρογραφεί στο New York Times Book Review, τον Guardian, το Granta, το Frieze κ.ά, και διδάσκει στο πρόγραμμα δημιουργικής γραφής του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης.

