Τι είναι το τριμερές ποδόσφαιρο και που θα δούμε αυτό το αλλιώτικο παιχνίδι;

Με τίτλο "όλα πρέπει να αλλάξουν. Ριζοσπαστική Νοημοσύνη. Σαλονίκη 9", σε επιμέλεια της ανεξάρτητης επιμελήτριας Νάντιας Αργυροπούλου και οργάνωση του MOMUS, η 9η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, εγκαινιάζεται αυτό το Σαββατοκύριακο με μια σειρά δημόσιες δράσεις, ερευνώντας "διαφορετικές μορφές αισθητικής κοινωνικότητας, αλληλεγγύης και χειραφετικής μελλοντικότητας”. 

Ως κομμάτι του δημόσιου προγράμματός της η Μπιενάλε 9 σχεδίασε το πρότζεκτ 
Playing Otherwise (Παίζοντας αλλιώς), το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία με το Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ - Γραφείο Θεσσαλονίκης και την πλατφόρμα Another Football, με στόχο να διεκδικήσει το αγαθό των αθλητικών κοινών και να γιορτάσει τις επαναστατικές δυνατότητες του παίζειν. 

Το Playing Otherwise ερευνά παιχνίδια, αθλήματα, ως και το σύγχρονο online gaming, και τους τρόπους που αυτά διαμορφώνουν και διαμορφώνονται από συνεργατικές πρωτοβουλίες, αυτόνομες ομάδες, ανεξάρτητες πλατφόρμες, καλλιτεχνικές και θεωρητικές πηγές τείνοντας προς μια άλλη οικολογία σκέψης και δράσης, συναφή με πρακτικές της αποανάπτυξης και της δίκαιης συνύπαρξης.

Σημαντικότερη έκφραση του πρότζεκτ αυτού είναι ένα παιχνίδι τριμερούς ποδοσφαίρου –το πρώτο στο είδος του στην Ελλάδα– το οποίο θα πραγματοποιηθεί μεταξύ των αυτοοργανωμένων ομάδων FC Abalos, Becazzes FC, Faltsa FC, Muhabeti FC.

Τρεις ομάδες σε εξάγωνο γήπεδο 

Οι ιδέες της Καταστασιακής Διεθνούς για τα αντιπολεμικά παιχνίδια (το Kriegspiel του Guy Debord) και η εφαρμοσμένη "τριαλεκτική" του Δανού καλλιτέχνη και θεωρητικού Asger Jorn (1914-1973) βρίσκονται στη βάση του αγώνα αυτού, ο οποίος διεξάγεται ανάμεσα σε τρεις ομάδες σε εξάγωνο γήπεδο.

Με στόχο την αμφισβήτηση του διμερούς ανταγωνισμού και της στερεοτυπικής σκέψης για το ποδόσφαιρο, το παιχνίδι αυτό συνελήφθη από τον Jorn to 1962 σαν ένα πείραμα πάνω στη δυνατότητα διάρρηξης του διπολικού μοντέλου δράσης ("εμείς εναντίον αυτών") και της ρυθμιστικής-διαμεσολαβητικής παρουσίας ενός διαιτητή ("η εξουσία που αποφασίζει και κατευθύνει") μέσα στην πραγματικότητα που διαμόρφωνε ο μοντέρνος καπιταλισμός. 

Στη θέση της διαλεκτικής θεώρησης (θέση-αντίθεση, σύνθεση) προτάθηκε μια άλλη δυναμική την οποία συνδιαμορφώνουν πολλαπλές μεταβλητές, απρόβλεπτες συνθέσεις και ριζοσπαστικές αναθεωρήσεις.  

Δεν κερδίζει αυτός που βάζει τα περισσότερα γκολ

Ο Jorn φαντάστηκε έναν αγώνα όπου δεν κερδίζει αυτός που βάζει τα περισσότερα γκολ αλλά αυτός που δέχεται τα λιγότερα, προτείνοντας έτσι ένα είδος αμυντικής και όχι επιθετικής νίκης το οποίο μπορεί να βρει έκφραση σε όλα τα αθλήματα και ακυρώνει επί του πεδίου τη βία της επικράτησης του ισχυρότερου. 

Η έντονα επιτελεστική διάσταση, η δημιουργική σύγχυση, οι εναλλαγές και αναπροσαρμογές που απαιτεί η τριαδικότητα, καθιστά τους παίκτες δημιουργούς εναλλακτικών συμμαχιών και εναλλασσόμενων διαπραγματεύσεων εν κινήσει. 

Απηχώντας και ενισχύοντας χαρακτηριστικά της ίδιας της ζωής το τριαλεκτικό παιχνίδι απορρίπτει την τελεολογική προσέγγιση και την αυστηρή ιεράρχηση των πραγμάτων και προτείνει την απολαυστική μαχητικότητα, την ευχαρίστηση της διαδικασίας και της αλληλεγγύης. Στα πλαίσια της Μπιενάλε εκφράζει τη δυνατότητα της ελεύθερης, καλλιτεχνικής σκέψης και δράσης να αμφισβητήσει κυρίαρχες και παγιωμένες δομές εστιάζοντας στην πολυπλοκότητα της βιωμένης εμπειρίας. Να αλλάξει έναν κόσμο υλικοτήτων χωρίς να υποκύπτει σε υλιστικές συμπεριφορές. 

Το πρώτο τριαλεκτικό παιχνίδι ποδοσφαίρου

Λέγεται ότι η Psychogeographical Association του Λονδίνου οργάνωσε το πρώτο τριαλεκτικό παιχνίδι ποδοσφαίρου στις αρχές του 1990 ως τμήμα Glasgow Anarchist Summer School, ενώ το 2012 ιδρύθηκε το Deptford Three-Sided Football Club (D3FC). Το τριαδικό Παγκόσμιο Πρωτάθλημα ιδρύθηκε το 2014 στο Museum Jorn στο Σίλκεμποργκ της Δανίας, σε οργάνωση της International Three Sided Football Federation, με ομάδες από όλο τον κόσμο. Το καλοκαίρι του 2015 τρία ταυτόχρονα τέτοια παιχνίδια αποτέλεσαν μέρος της Μπιενάλε του Αλύτους στη Λιθουανία. Ό,τι επιχειρήθηκε εκεί, σχεδιάζεται και για την Μπιενάλε της Θεσσαλονίκης, με την παρουσία και εκπροσώπου του Strategic Optimism Football Club: μια πειραματική πρακτική όχι ανταγωνιστική αλλά υπερθετική, η οποία αναδεικνύει "μια περιπλεγμένη και χαοτική αλήθεια στη θέση ενός συμμετρικού, προσεκτικά λαξευμένου ψέματος", με τα λόγια του Δανού καλλιτέχνη. 

Πού και πότε; 

Στις 24 Μαΐου 2026, στις 3:30–5:30 μ.μ., στο Γήπεδο Καρδίας, με τη φιλοξενία και συνεργασία του Δήμου Θέρμης – Εθνικής Πρωτεύουσας Νεολαίας 2026, θα διεξαχθεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα αγώνας τριαδικού ποδόσφαιρο και είναι ανοιχτός στο κοινό, ενώ θα ακολουθήσει συζήτηση ανάμεσα στα μέλη των ομάδων, εκπροσώπους των διοργανωτών και του κοινού.