Τι σχέση έχει η κβαντική φυσική με τον "Μύθο του Σίσυφου" του Αλμπέρ Καμύ;

Στο νέο βιβλίο του Δημήτρη Νανόπουλου αναδύεται έτσι ένα νέο φιλοσοφικό σύστημα, που θυμίζει τη φιλοσοφία του παραλόγου, όπως την παρουσίασε ο Καμύ.

Βιβλία

Στο πρώτο εξάμηνο του 2026 θα κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις Πατάκη νέο βιβλίο του διακεκριμένου Έλληνα θεωρητικού φυσικού και ακαδημαϊκού, Δημήτρη Νανόπουλου.

Αφορμή για το βιβλίο αποτελεί "Ο μύθος του Σίσυφου" του Αλμπέρ Καμύ.

Διαβάζουμε σχετικά:

…Κάποτε, στη δεκαετία του ’60, ένας ήσυχος νεαρός, καθώς έβγαινε από τον κινηματογράφο ΑΕΛΛΩ στην οδό Πατησίων, έπεσε πάνω σε έναν πάγκο με βιβλία σε οικονομικές τιμές. Η ματιά του έπεσε σε ένα βιβλίο τσέπης, πράσινου χρώματος, με τίτλο "Ο μύθος του Σίσυφου" του Αλμπέρ Καμύ. Τον Σίσυφο τον είχε "ακούσει", τον Καμύ όχι. Αγόρασε το βιβλίο και, μέχρι να φτάσει από την Πατησίων στου Ζωγράφου, είχε ήδη διαβάσει αρκετές από τις πρώτες σελίδες… 

Είμαστε πολύ τυχεροί που υπάρχουμε. Σκεφτείτε: μετά από 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια, από τη στιγμή που γεννήθηκε αυτό το Σύμπαν, περίπου 10²⁹ πρωτόνια, νετρόνια και ηλεκτρόνια, υπακούοντας στους κβαντικούς νόμους της Φύσης, συσσωρεύτηκαν και μας έφτιαξαν! Αν συλλογιστούμε την πιθανότητα αυτού και μόνο του γεγονότος, καταλαβαίνετε αμέσως –εσείς που διαβάζετε αυτές τις γραμμές– το παράλογο της ύπαρξής μας. Αν εξοικειωθούμε με αυτή την ιδέα, τότε ξεπηδούν άλλες ιδέες οι οποίες όμως έχουν τη μορφή βασανιστικών ερωτήσεων: Πώς ένας τόσο απίστευτα μεγάλος αριθμός στοιχειωδών σωματιδίων (10²⁹) βρέθηκε μαζί και προέκυψε από αυτό ο άνθρωπος; Ποιες δυνάμεις τα συγκροτούν; Από πού προήλθαν αυτά τα σωματίδια; Πώς κατανοούμε τον κόσμο μας, το Σύμπαν μας; Πώς εμφανίστηκε; Ποιος είναι ο ρόλος μας μέσα σε αυτό, αν υπάρχει κάποιος ρόλος; Μπορούμε εμείς –οι απειροελάχιστες χωροχρονικά κάψουλες– να κατανοήσουμε το Σύμπαν, να εξηγήσουμε πώς γεννήθηκε, πώς εξελίχθηκε, πώς έφτασε στη σημερινή του μορφή; Και, τέλος, υπάρχει άραγε σκοπός πίσω απ’ όλα αυτά; Με άλλα λόγια: μπορούμε να δώσουμε μια επιστημονική εξήγηση του Σύμπαντος, βασισμένη στους φυσικούς νόμους; Και αν ναι, τότε πώς εμφανίστηκαν οι ίδιοι αυτοί οι νόμοι; Το συγκλονιστικό, αν και ελάχιστα γνωστό, είναι ότι σήμερα διαθέτουμε "απαντήσεις" σε όλα τα παραπάνω ερωτήματα. Ακούγεται ίσως αυθάδεια, ακόμη και "ύβρις", ιδίως αν σας πω ότι οι απαντήσεις προέρχονται από τη Φυσική των Υψηλών Ενεργειών και την Κοσμολογία...

Αυτό είναι και το κεντρικό θέμα του βιβλίου: να δούμε πώς οι νέες ιδέες και τα πειραματικά αποτελέσματα στην Αστροσωματιδιακή Φυσική –δηλαδή η σύνθεση της Φυσικής των Στοιχειωδών Σωματιδίων με την Κοσμολογία– μας οδηγούν φυσικά στις απαντήσεις των Μεγάλων Ερωτημάτων τα οποία δεν απασχολούν όλους, αλλά σίγουρα μας αφορούν όλους.

Αναδύεται έτσι ένα νέο φιλοσοφικό σύστημα, που θυμίζει σαφώς τη φιλοσοφία του παραλόγου όπως την παρουσίασε ο Αλμπέρ Καμύ στον Μύθο του Σίσυφου. Το κβαντικό παράλογο. Οι ραγδαίες εξελίξεις στην Αστροσωματιδιακή Φυσική –η ενοποιημένη Φυσική του Μικρόκοσμου και του Μακρόκοσμου–, στηριγμένες σε πειραματικά και παρατηρησιακά δεδομένα, υποδεικνύουν ένα Σύμπαν που ίσως να γεννήθηκε ως κβαντική διακύμανση από το κβαντικό κενό, το οποίο μπορούμε να ταυτίσουμε με το "τίποτα". Είμαστε μια ανακατανομή του "τίποτα". Αν έτσι έχουν τα πράγματα, τότε η φιλοσοφία του κβαντικού παραλόγου φαίνεται να κυριαρχεί. Θα μπορούσαμε να πούμε, σχηματικά, ότι ζούμε μέσα σε ένα Σύμπαν "παράλογο" και "αδιάφορο". Έναν σύγχρονο, κβαντικό μύθο του Σίσυφου.

Διαβάστε Επίσης

Διαβάστε Επίσης

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Τέχνες

Medusa Valley: Από τις ελληνικές ακτές στο Ψηφιακό Αρχείο του CO-VISION

Παρακολουθήσαμε την συνέντευξη τύπου του CO-VISION στην Πράγα, κατά την οποία το ομώνυμο, ελληνικό έργο του Γιάννη Κρανιδιώτη στάθηκε δίπλα σε επτά ακόμη ψηφιακές αφηγήσεις για τις δραματικές αλλαγές που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή φύση.

ΓΡΑΦΕΙ: ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΡΑΛΛΗ
22/10/2026

Η Βικτώρια Σκαρλάτου σχεδιάζει πάνω από 50 χρόνια και ήρθε η ώρα για την πρώτη της έκθεση

Ο επιμελητής της πρώτης ατομικής και ταυτόχρονα αναδρομικής έκθεσης της Βικτώριας Σκαρλάτου στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων Κοσμάς Νικολάου μας συστήνει μια "σχεδιάστρια" που αξίζει να γνωρίσουμε.

Πώς είναι να περνάς μια νύχτα σε βιβλιοπωλείο έχοντας για "Γείτονα" τον Sebastian Fitzek

Βρεθήκαμε στο πρώτο book sleepover που διοργάνωσαν τα Public με τις εκδόσεις Διόπτρα, με αφορμή το νέο βιβλίο του συγγραφέα "Ο γείτονας".

Η "Χρυσή Εποχή" του Παρισιού ζωντανεύει στο Ίδρυμα Β&Ε Γουλανδρή

Ένα ταξίδι στην Belle Époque μέσα από 90 σπάνια έργα, ξεναγήσεις και διαδραστικά εργαστήρια για ενήλικες.

Σάλι Ρούνεϊ: Μπορεί να σιγήσει η "φωνή μιας γενιάς" λόγω της στήριξής της στην Παλαιστίνη;

Η στήριξή της συγγραφέα του "Normal People" στην Palestine Action, η απόσυρση των βιβλίων της από το Ηνωμένο Βασίλειο και η στήριξη από καλλιτέχνες αλλά και την Πανελλήνια Ένωση Εκδοτών Βιβλιοχαρτοπωλών.

Πώς διαχειρίστηκαν την κρίση οι πρωθυπουργοί της;

Σε αυτό το ερώτημα απαντά το νέο βιβλίο των εκδόσεων του MIET "Στο μάτι του κυκλώνα" των ακαδημαϊκών Kevin Featherstone και Δημήτρη Παπαδημητρίου.

Αυτές είναι οι δύο νέες εκθέσεις που έρχονται στο ΕΜΣΤ

Το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης ανατρέχει στη συλλογή και το αρχείο του και μας παρουσιάζει τις εκθέσεις "No Time for Melancholy" και "Ιστορίες σε εκκρεμότητα".