© Άγγελος Βλαστάρης
Το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο και η Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς εγκαινιάζουν την περιοδική έκθεση με τίτλο "Από το Βυζάντιο στον Νεότερο Κόσμο. Χειροποίητα Κεραμικά της Χίου (17ος-19ος αι.)". Στα εγκαίνια θα παρουσιαστεί επίσης το βιβλίο του Νίκου Λιάρου "Κεραμικά της Χίου (17ος-19ος αι.) Η συλλογή του Άγγελου Βλαστάρη", την Πέμπτη 9 Mαρτίου (4 μ.μ.) στον χώρο του μουσείου.
"Πριν από 6 χρόνια ο φίλος και συλλέκτης Άγγελος Βλαστάρης με κάλεσε να μελετήσω τη μοναδική συλλογή του από χιώτικα καπάκια πιθαριών που συνέλλεγε χρόνια. Στην προσπάθεια για ανάδειξη αυτής της συλλογής προστέθηκε σύντομα και ο Στάμος Φαφαλιός, εκ μέρους του Ιδρύματος Φαφαλιού, και έτσι προέκυψε μια πολύ δημιουργική ομάδα και μια συνεργασία που κατέληξε στην έκδοση του βιβλίου" αναφέρει ο Νίκος Λιάρος σε συνέντευξη που είχε δώσει στο "α".
Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι: Πλάτων Πετρίδης - καθηγητής βυζαντινής αρχαιολογίας ΕΚΠΑ, Αναστασία Γ. Γιαγκάκη - Διευθύντρια ερευνών, Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών ΕΙΕ, Πάνος Παπαναγιώτου – σχεδιαστής του βιβλίου και ο συγγραφέας.
Στόχος της έκθεσης και του βιβλίου είναι να αναδειχθεί μέσα από τα κεραμικά σκεύη καθημερινής χρήσης ο νεότερος υλικός πολιτισμός, η ιστορία και η κοινωνία του νησιού της Χίου.
Η μεγάλη πολιτιστική και οικονομική ακμή της Χίου στους νεότερους χρόνους, η εντατική αγροτική και μεταποιητική δραστηριότητα (με χαρακτηριστικότερη την παραγωγή της μαστίχας) και η στρατηγική θέση του νησιού κοντά σε μεγάλα εμπορικά κέντρα και θαλάσσιους δρόμους, συνετέλεσαν στο να αναπτυχθεί μια ποικιλόμορφη αγγειοπλαστική παραγωγή. Τα εργαστήρια του νησιού έφτιαχναν μια σειρά από διαφορετικά κεραμικά, από χειροποίητα ογκώδη κεραμίδια και στιβαρά πιθάρια έως τροχήλατες στάμνες και μικροσκοπικά κανατάκια για τη διακίνηση της μαστίχας.
Τα χειροποίητα κεραμικά στα οποία εστιάζει η έκθεση είναι ποικίλα, από πιθάρια, πιθοειδή και καπάκια πιθαριών έως κανάλια, αγωγούς, κεραμίδια, λεκάνες και ότι άλλο ήταν πολύ ογκώδες για να κατασκευαστεί πάνω στον τροχό. Για την παραγωγή των χειροποίητων κεραμικών υπήρχαν εξειδικευμένοι αγγειοπλάστες οι οποίοι ονομάζονταν "καναλάδες”. Οι "καναλάδες” χρησιμοποιούσαν ιδιαίτερα μείγματα πηλών, είχαν συγκεκριμένα εργαλεία και έψηναν τα κεραμικά τους σε ιδιότυπους κλιβάνους, εξασκούσαν δηλαδή μια ιδιαίτερη και πανάρχαια τεχνολογική αλυσίδα που κατάγονταν από το Βυζάντιο και επιβίωσε στο νεότερο Αιγαίο μόνο στη Χίο.
Τα χειροποίητα ωστόσο κεραμικά της Χίου δεν είναι σημαντικά μόνο εξαιτίας της πανάρχαιας τέχνης τους. Οι μορφές και τα σύμβολα που αποτυπώνουν πάνω στις αδρές τους επιφάνειες οι "καναλάδες" απηχούν την νέα εποχή, όπου ακμάζουν οι ελληνικές κοινότητες, διαδίδεται η χρήση της γραφής στους αγροτικούς πληθυσμούς, οι τεχνίτες χρονολογούν τα έργα τους και τοποθετούν αυτά και τους εαυτούς τους στη γραμμική ροή του χρόνου, αποκτούν ιστορική και εθνική συνείδηση. Είναι η εποχή του νεοελληνικού διαφωτισμού.
Στη Χίο αυτή η εποχή τελειώνει απότομα με την σφαγή της Χίου, το τραγικό αυτό γεγονός σφραγίζει το τέλος της χρυσής εποχής του νησιού και μαζί με αυτήν εκλείπουν τα χειροποίητα χιώτικα κεραμικά με τις πλούσιες διακοσμήσεις και τα γλαφυρά σύμβολα.
Εγκαίνια: 9/3 (4 μ.μ.)
Info: Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο | 10/3-15/5 | Ώρες λειτουργίας: Δευτ., Τετ., Πεμ., Παρ., Σαβ., Κυρ.: 8.30 π.μ. – 3.30 μ.μ. | Είσοδος: €4, €8
Διαβάστε Επίσης
