Πότε εξημερώθηκε ο σκύλος; Υπήρχαν λιοντάρια και πάνθηρες στην αρχαία Ελλάδα; Τι πίστευε ο Αριστοτέλης για τα χταπόδια και ποια θέση είχαν τα ζώα στην καθημερινότητα και την θρησκεία των αρχαίων; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που θέτει η νέα περιοδική έκθεση "Άνθρωποι και Ζώα: μια πανάρχαια σχέση", η οποία παρουσιάζεται στο Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή από τις 18 Νοεμβρίου 2026 έως τις 30 Απριλίου 2027.
Για πρώτη φορά, ένα μουσείο φυσικής ιστορίας και ένα αρχαιολογικό μουσείο συνεργάζονται, δημιουργώντας έναν κοινό χώρο συνάντησης της επιστήμης, της αρχαιολογίας και του πολιτισμού. Η έκθεση φέρνει σε διάλογο τη συλλογή του Μουσείου Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου (CAMU) με τα εκθέματα του Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή (ΕΜΦΙΓ), προσεγγίζοντας τη σχέση ανθρώπου και ζώων μέσα από διαφορετικές εποχές και οπτικές.
Στην έκθεση παρουσιάζονται περισσότερα από 130 αρχαιολογικά αντικείμενα, κυρίως από την Ελλάδα, με ορισμένα παραδείγματα από άλλες περιοχές. Τα ευρήματα καλύπτουν ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, από την Εποχή του Χαλκού έως το τέλος της Ρωμαϊκής περιόδου, και αποκαλύπτουν τον πολυδιάστατο ρόλο των ζώων στον αρχαίο κόσμο.
Παράλληλα, σύγχρονα ζωολογικά κατάλοιπα από τη συγκριτική συλλογή της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα – Εργαστήριο Αρχαιολογικών Επιστημών M.H. Wiener προσφέρουν νέα στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο οι επιστήμονες μελετούν σήμερα αυτή τη σχέση.
Από την καθημερινή ζωή στη μυθολογία
Η πρώτη ενότητα της έκθεσης αναπτύσσεται σε τρεις αίθουσες της πρώην βοτανικής συλλογής του μουσείου και παρουσιάζει τις διαφορετικές όψεις της συνύπαρξης ανθρώπων και ζώων. Μέσα από αρχαιολογικά αντικείμενα, γραπτές πηγές, απεικονίσεις και ζωολογικά κατάλοιπα, οι επισκέπτες ανακαλύπτουν πώς τα ζώα συμμετείχαν στην οικονομία και την καθημερινή ζωή, πώς συνδέθηκαν με την εργασία και τη συντροφικότητα, αλλά και πώς απέκτησαν συμβολική και θρησκευτική σημασία.
Η δεύτερη ενότητα μεταφέρει αυτή τη συζήτηση στις αίθουσες της μόνιμης ζωολογικής έκθεσης. Εκεί, μικρές προθήκες με αρχαιολογικά ευρήματα τοποθετούνται δίπλα σε αντίστοιχα ζωολογικά εκθέματα, δίνοντας στους επισκέπτες τη δυνατότητα να συγκρίνουν τις αρχαίες απεικονίσεις με τα πραγματικά ζώα. Με αυτόν τον τρόπο, το παρελθόν συναντά τη σύγχρονη επιστημονική γνώση και οι συμβολισμοί αποκτούν μια πιο άμεση, βιωματική διάσταση.
Όπως σημειώνει ο διευθυντής του Μουσείου Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου, Νίκος Παπαδημητρίου, η έκθεση γεννήθηκε μέσα από μια απρόσμενη συνεργασία αρχαιολόγων, βιολόγων και ζωοαρχαιολόγων, οι οποίοι μελέτησαν από κοινού τη σχέση ανθρώπων και ζώων στο πέρασμα του χρόνου. Το αποτέλεσμα είναι μια πρωτότυπη προσέγγιση που συνδυάζει την επιστημονική έρευνα με μια προσιτή και ενδιαφέρουσα μουσειακή εμπειρία.
Η έκθεση "Άνθρωποι και Ζώα: μια πανάρχαια σχέση" εξερευνά τη διαχρονική αλληλεπίδραση του ανθρώπου με το ζωικό βασίλειο μέσα από τα ζώα-συντρόφους και τα σύμβολα λατρείας, αποκαλύπτοντας πώς οι κοινωνίες αντιλαμβάνονταν τον κόσμο. Σε επιμέλεια των Νίκου Παπαδημητρίου και Δημήτρη Παλαιοθόδωρου και μουσειογραφία των Σπύρου Νάσαινα και Δέσποινας Τσάφου.
Το πρόγραμμα απευθύνεται στο ευρύ κοινό, περιλαμβάνοντας εκπαιδευτικές δράσεις για σχολεία και οικογένειες, διαδραστικές ξεναγήσεις ενηλίκων, καθώς και συμπεριληπτικά εργαστήρια για άτομα με προβλήματα όρασης και ακοής, ενώ συνοδεύεται από ειδική έκδοση με τον κατάλογο των εκθεμάτων.
- Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα–Παρασκευή, 09:00–16:00 & Σάββατο–Κυριακή, 10:00–15:00
Διαβάστε Επίσης
