Κουκλίτσα

Η Νόρα αγαπάει τον άνδρα της - τόσο ώστε στο παρελθόν, προκειμένου να εξασφαλίσει χρήματα για τη θεραπεία του, δεν δίστασε να δανειστεί χρήματα από κάποιον άνθρωπο αμφιβόλου χαρακτήρα, πλαστογραφώντας μάλιστα την υπογραφή του πατέρα της. Αλλά και ο Τόρβαλντ αγαπάει τη Νόρα^. αρκεί αυτή να είναι υπάκουη, να ελέγχει τις ορμές της -τη ροπή προς τη σπατάλη, τη λαιμαργία της- και βέβαια να μη σπιλώνει την τιμή του δανειζόμενη χρήματα, ακόμη κι αν αυτό αφορά τη δική του σωτηρία. Ο Χένρικ Ίψεν, περισσότερο από έναν αιώνα πριν, έγραψε ένα κλασικό πια όσο και μοντέρνο κείμενο "μανιφέστο", χρίζοντας τη Νόρα -η οποία τελικά εγκαταλείπει τον άνδρα και τα παιδιά της-, ως μία από τις εμβληματικότερες ηρωίδες του παγκόσμιου ρεπερτορίου. 

Η Μαρία Πανουργιά στηρίχτηκε πάνω του όχι για να το ξαναγράψει (στην πραγματικότητα κειμενικά παρέμεινε ιδιαιτέρως πιστή στο πρωτότυπο) αλλά για να κάνει ακόμη πιο καθαρά, οδηγώντας στα "άκρα", τα ζητήματά του. Έτσι, επί σκηνής έστησε την οικία των Χέλμερ όχι ως ένα -φαινομενικά- ειδυλλιακό σπιτικό, αλλά ως ένα κλειστοφοβικό, χαμηλοτάβανο οίκημα, με καταπακτές που οδηγούν στο κενό και τεράστια παράθυρα που εκθέτουν την οικογένεια στο αδηφάγο βλέμμα των "άλλων" (τα σκηνικά συνυπογράφουν η Πουλχερία Τζόβα και η σκηνοθέτρια). 

Στην οπτική της Πανουργιά, οι συναισθηματικές καταστάσεις είναι ήδη βιωμένες και εκδηλώνονται στον υπερθετικό βαθμό: η Νόρα (όπως αποδίδεται και από τη Στέλλα Βογιατζάκη), συμπεριφέρεται ως μια υπάκουη, άβουλη "κουκλίτσα", στερημένη από αγάπη και απολαύσεις, εγκλωβισμένη στην καταναγκαστική ανδρική παρουσία - μια γυναίκα που αρχικά εσωτερικεύει τα άγχη της καταβροχθίζοντας το ίδιο της το σπίτι (υπέροχο εύρημα!), για να εκραγεί τελικά σε ένα εκτεταμένο κρεσέντο, μόλις συνειδητοποιήσει πως η ζωή και η σχέση της ήταν κάλπικες. Ο Τόρβαλντ, από τη μεριά του, είναι ο κλασικά χειριστικός άνδρας που έχει βαφτίσει "αγάπη" τον έλεγχο που ασκεί στη γυναίκα του (με καλές στιγμές ο Φιντέλ Ταλαμπούκας, χωρίς ωστόσο να αφομοιώνει πλήρως τη σκηνοθετική γραμμή στις κορυφώσεις της έντασης). 

Μέσα σε αυτό πλαίσιο, τα γεγονότα εκτυλίσσονται με τραχύτητα, αναδεικνύοντας τις διαστρεβλωμένες διαπροσωπικές σχέσεις: συναισθηματικές εκρήξεις, ταχύτητα στην εκφορά του λόγου, απειλητική μουσική ατμόσφαιρα (Γιώργος Μυζήθρας). Τα παιδιά της Νόρας λειτουργούν περισσότερο ως τρεις εφιαλτικές παρουσίες, ενώ τα κοστούμια μοιάζουν να βγαίνουν από κάποιο παράδοξο νορβηγικό παραμύθι (Ιωάννα Τσάμη). Η ίδια η ηρωίδα εξελίσσεται σταδιακά σε μία "δαιμονική" φιγούρα που σπάει τα όρια του κόσμου της -και κατ’ επέκταση του δικού μας-, ενώ το φινάλε αφήνεται ανοιχτό: η έξοδος της από το σπίτι αποκτά εδώ έναν σκοτεινό, αμφίσημο χαρακτήρα. Τη βασική διανομή συμπληρώνουν οι Μπάμπης Γαλιατσάτος (Κρόγκσταντ), Ελεάνα Γεωργούλη (Κριστίνε Λίντε), ΄Άρης Αρμαγανίδης (Δρ. Ρανκ), με συνεπείς ερμηνείες, αν και φαίνεται να μένουν στο περιθώριο της σκηνοθεσίας, χωρίς αξιοσημείωτες στιγμές.