Πάτροκλος Σκαφιδάς©
Η σοβαρή μελέτη του Γιάννη Νταλιάνη πάνω στο πολυσχιδές σύμπαν του Φίοντορ Ντοστογιέφσκι αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της παράστασης "Ήμερη: Η Ανατομία μιας Πτώσης". Βασισμένο στην αγγλική έκδοση A Gentle Creature and Other Stories (Oxford), το κείμενο της παράστασης δεν αποτελεί μια απλή μεταφορά, αλλά μια ζωντανή θεατρική σύνθεση. Ο Νταλιάνης ενσωμάτωσε στη διασκευή του πολύτιμο υλικό από εμβληματικά έργα όπως το "Έγκλημα και Τιμωρία", οι "Φτωχοί" και η "Νιετόσκα Νιεζβάνοβα", ενώ οι διαλογικές σκηνές γεννήθηκαν μέσα από δημιουργικούς αυτοσχεδιασμούς πάνω στις αρχικές αφηγηματικές περιγραφές. Αυτή η ιδιαίτερη σκηνική πρόταση μετακομίζει τώρα σε έναν από τους πιο αγαπημένους θεατρικούς χώρους της πόλης, το θέατρο Πορεία, για 15 μόνο παραστάσεις από τις 8 Μαΐου.

Η παράσταση διατηρεί τη μεταφυσική ατμόσφαιρα του Ρώσου δημιουργού, συνομιλώντας παράλληλα με τη σύγχρονη απομόνωση. Η ιστορία παρακολουθεί έναν άντρα που, κυνηγημένος από μια συκοφαντία, αποσύρεται σε ένα ενεχυροδανειστήριο. Εκεί γνωρίζει μια νεαρή, αθώα κοπέλα. Ο γάμος τους, όμως, αντί για λύτρωση, μετατρέπεται σε ένα πεδίο μάχης όπου ο έρωτας εργαλειοποιείται ως πράξη εξουσίας. Η σιωπή της "Ήμερης" γίνεται ο καθρέφτης της δικής του ενοχής, οδηγώντας νομοτελειακά σε μια πτώση που ανατέμνεται επί σκηνής με χειρουργική ακρίβεια.

Η νέα διανομή στο θέατρο Πορεία
Η μεταφορά της παράστασης στον νέο σκηνικό χώρο φέρνει μαζί της ουσιαστικές αλλαγές. Ο Γιάννης Νταλιάνης, πέρα από τη σκηνοθεσία και τη δραματουργία, αναλαμβάνει πλέον και τον κεντρικό ρόλο του συζύγου-ενεχυροδανειστή, καταθέτοντας μια προσωπική ερμηνεία σε έναν χώρο που γνωρίζει καλά. Στον ρόλο της "Ήμερης", η Ιώβη Φραγκάτου ενσαρκώνει την τραγική ηρωίδα, πλαισιωμένη από τη Δήμητρα Σταύρου (Λουκέρια) και τον Γιώργο Κορομπίλη (Εφημόβιτς). Ιδιαίτερο βάρος προσδίδει η χαρακτηριστική φωνή του Δημήτρη Πιατά στον ρόλο του Ανακριτή.

Σημείωμα του σκηνοθέτη και δραματουργού Γιάννη Νταλιάνη
Τον Ντοστογιέφσκι τον απασχολούσαν ιδιαίτερα οι συχνές αυτοκτονίες γυναικών. Οραματιζόταν τον σημαντικό ρόλο της γυναίκας στην μελλοντική κοινωνία, καθώς και της νεολαίας. Για την Ήμερη όμως διάλεξε μια - δραματικά δυνατή βέβαια -σιωπή. Ο άντρας μονολογεί. Ευφυέστατο εύρημα καθώς παραληρώντας αυτοαναιρείται! Προχωρώντας στην θεατρική διασκευή της Ήμερης και δίνοντάς της τον υπότιτλο "Η Ανατομία μιας Πτώσης”, αποφάσισα να πάρει τον λόγο και η γυναίκα.

Να διεκδικήσει την σκυτάλη της αφήγησης και μέσα από αυτήν, καθώς και μέσα από αιφνιδιαστικά σπαρακτικές διαλογικές σκηνές, (όπως ακριβώς τις περιγράφει άλλωστε ο ίδιος ο Ντοστογιέφσκι), να δώσει τις δικές της απαντήσεις στα ερωτήματα του συζύγου. Απαντήσεις που αυτός δεν θα τις ακούσει, όπως και δεν την άκουσε ποτέ… Παρ’ όλα αυτά πάνω στα λογικά ξεσπάσματα του ενοχικού παραληρήματός του, ο άντρας θα αγγίξει μεγάλες αλήθειες. Ο ενεχυροδανειστής - Ντοστογιέφσκι, ανακτώντας κάτι από την νεανική του επαναστατικότητα (πριν την εικονική του εκτέλεση και τα 4 χρόνια στα κάτεργα) θα καταδικάσει την ασυδοσία της μοναρχίας αλλά και την αλαζονεία κάθε μορφής εξουσίας. Πάνω από όλα όμως, ακολουθώντας το πνεύμα του συγγραφέα, αυτό που θέλουμε να μείνει, είναι η αίσθηση μιας κωμικοτραγικής μοναξιάς όλων των ηρώων, ικανής να μας συγκινήσει κ ίσως να μας αποκαλύψει την ανάγκη μιας ουσιαστικής ανθρώπινης συνύπαρξης…
Προπώληση εισιτηρίων: more.com
Περισσότερες πληροφορίες
Ήμερη – Η ανατομία μιας πτώσης
Μία από τις πιο δυνατές και σκοτεινές νουβέλες του Ντοστογιέφσκι, μεταφέρεται στη σκηνή σε μια σύγχρονη, εσωτερική ανάγνωση πάνω στην έννοια της πτώσης — σωματικής, ηθικής και υπαρξιακής, εμπνευσμένη από το έργο, τη ζωή και τη φιλοσοφία του κορυφαίου Ρώσου συγγραφέα. Ο Ντοστογιέφσκι τοποθετεί στο κέντρο της αφήγησης έναν άνδρα-αφηγητή, που μονολογεί πάνω από το άψυχο σώμα της γυναίκας του. Ο Γ. Νταλιάνης προχωρά ένα βήμα παραπέρα: δίνει φωνή και στη γυναίκα, που στο πρωτότυπο παραμένει σιωπηλή. Σύμφωνα με την υπόθεση, ένας άντρας, θύμα μιας ανυπόστατης συκοφαντίας, αποτραβιέται από την κοινωνία και ανοίγει ένα ενεχυροδανειστήριο. Εκεί, μέσα στην ψυχρή του μοναξιά, γνωρίζει μια νεαρή ορφανή κοπέλα – ένα πλάσμα αθώο και ανεξάρτητο, που παλεύει να επιβιώσει. Της προτείνει να παντρευτούν, εκείνη δέχεται, αλλά ο γάμος τους μετατρέπεται σε έναν λαβύρινθο φόβου και αμοιβαίας αδυναμίας. Η σιωπή της γίνεται καθρέφτης της δικής του ενοχής.

