Χρυσάνθη Σπανού©
Η "Αντιγόνη" του Σοφοκλή επιστρέφει στην Αθήνα σε σκηνοθεσία του Θανάση Σαράντου, ο οποίος επιχειρεί μια διαφορετική ανάγνωση της αρχαίας τραγωδίας, μεταφέροντας τη δράση στη δεκαετία του ’70. Με οδηγό τη μετάφραση του Μίνωα Βολανάκη, έναν πολυμελή θίασο και ζωντανή μουσική επί σκηνής, ο σκηνοθέτης μετατρέπει το κλασικό έργο σε ένα πολιτικό θρίλερ με κινηματογραφικό ρυθμό.

Στην παράσταση που θα παιχτεί στο Ανοιχτό Θέατρο Κολωνού την Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ του Δήμου Αθηναίων τους ρόλους ερμηνεύουν ο Θανάσης Σαράντος στον ρόλο του Κρέοντα και η Ρωξάνη Καρφή ως Αντιγόνη, ενώ ο Γιάννης Κορρές υποδύεται τον Αίμονα, το Παιδί του Τειρεσία και συμμετέχει στον Χορό. Ο Γιάννης Χαρτοδιπλωμένος ερμηνεύει τον Τειρεσία και συμμετέχει επίσης στον Χορό, ενώ ο Παναγιώτης Παπαδούλης εμφανίζεται ως Φύλακας, Εξάγγελος και μέλος του Χορού. Η Γαλάτεια Μαυρομάτη ερμηνεύει την Ισμήνη και την Ευριδίκη, ο Βαγγέλης Μάγειρος τον Άγγελο, ενώ στον Χορό συμμετέχουν οι ηθοποιοί της παράστασης. Τη ζωντανή μουσική στα κρουστά αναλαμβάνει επί σκηνής ο Ιάκωβος Παυλόπουλος.

Η ιστορία παραμένει συγκλονιστικά απλή και, γι’ αυτό, διαχρονική
Μετά τον εμφύλιο πόλεμο που έχει συγκλονίσει τη Θήβα, ο Κρέων αναλαμβάνει την εξουσία και αποφασίζει να τιμήσει με ταφή τον Ετεοκλή, απαγορεύοντας την ταφή του αδελφού του Πολυνείκη, τον οποίο θεωρεί προδότη. Η Αντιγόνη αρνείται να υπακούσει. Επιλέγει να ακολουθήσει έναν ανώτερο, κατά τη συνείδησή της, νόμο και να θάψει τον αδελφό της, γνωρίζοντας ότι η πράξη της θα την οδηγήσει στον θάνατο.
Η τραγωδία αναδεικνύει τη σύγκρουση ανάμεσα στον νόμο της πολιτείας και τον νόμο της συνείδησης. Ο Κρέων υπερασπίζεται την τάξη και την εξουσία, ενώ η Αντιγόνη υπερασπίζεται το δικαίωμα του ανθρώπου να αντιστέκεται όταν η κρατική επιβολή παραβιάζει τις βαθύτερες αξίες του. Κανείς, όμως, δεν μένει αλώβητος από αυτή τη σύγκρουση.

Ο Σαράντος ενδιαφέρεται ακριβώς για αυτή τη λεπτή περιοχή όπου η πολιτική αναγκαιότητα μπορεί να μετατραπεί σε αυταρχισμό. Η επιλογή της δεκαετίας του ’70 δεν λειτουργεί απλώς ως αισθητικό εύρημα. Φέρνει την τραγωδία πιο κοντά στη νεότερη ελληνική ιστορία, σε μια εποχή πολιτικής έντασης, φόβου και περιορισμού των ελευθεριών, δημιουργώντας έναν καθρέφτη για το σήμερα. Η σκηνοθεσία αντιμετωπίζει την "Αντιγόνη" ως ζωντανό πολιτικό κείμενο. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ισχυρό της στοίχημα: να μας θυμίσει πως το ερώτημα "μέχρι πού μπορεί να φτάσει η εξουσία;" παραμένει, δυόμισι χιλιάδες χρόνια μετά, απολύτως επίκαιρο.
Περισσότερες πληροφορίες
Αντιγόνη
Ο Θ. Σαράντος προσεγγίζει το σοφόκλειο δράμα φωτίζοντας το διάλογο ανάμεσα στην ατομική συνείδηση και τη συλλογική ηθική, τη σύγκρουση εξουσίας και ελευθερίας. Αντιμέτωπος με τις συνέπειες ενός εμφυλίου, ο Κρέων διατάζει να μην ταφεί ο Πολυνείκης, εφόσον ηγήθηκε της εξέγερσης κατά της Θήβας. Η απόφαση αυτή υπογραμμίζει την πεποίθησή του ότι η αφοσίωση στο κράτος είναι υψίστης σημασίας και η προδοσία πρέπει να τιμωρείται αυστηρά, ώστε να διατηρείται η κοινωνική σταθερότητα. Οι πράξεις του μπορούν να θεωρηθούν δικαιολογημένες, αν τις δει κανείς υπό το πρίσμα της πραγματιστικής διακυβέρνησης και της ανάγκης διατήρησης της πολιτειακής τάξης. Πού βρίσκονται, όμως, τα όρια ανάμεσα στην ηθική ευθύνη και την πολιτική εξουσία; Πώς εξασφαλίζεται άραγε η διαρκής δημοκρατία;

