Δημήτρης Λούτσιος©
Η φετινή θεατρική σεζόν στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου ετοιμάζεται να κλείσει με τον πιο υποσχόμενο τρόπο στις 28 και 29 Αυγούστου. Ο Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου (ΘΟΚ) επιστρέφει στο αργολικό κοίλο με τον "Ίωνα" του Ευριπίδη, σε μετάφραση, σκηνοθεσία και δραματουργική επεξεργασία του Θωμά Μοσχόπουλου. Είναι μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα καλλιτεχνική πρόταση, καθώς ο "Ίων" αποτελεί ένα από τα λιγότερο παιγμένα αλλά και πλέον γοητευτικά έργα του τραγικού ποιητή.
Σε συνάντηση που είχαμε με τους συντελεστές στις αρχές των προβών μάθαμε πολλά για το παρασκήνιο, τη φιλοσοφία και τις δημιουργικές προκλήσεις αυτής της παραγωγής, η οποία φιλοδοξεί να ρίξει μια νέα, διεισδυτική ματιά στο ευριπίδειο δράμα.
Το αμφίσημο σύμπαν του Ευριπίδη
Ο "Ίων" δεν είναι μια "καθαρόαιμη" τραγωδία. Διαθέτει αίσιο τέλος, ενώ η ειρωνεία, ο σκεπτικισμός και το χιούμορ συνυπάρχουν σε υπερθετικό βαθμό, θολώνοντας τα όρια μεταξύ τραγικού και κωμικού. Όπως επισημαίνει ο ίδιος ο Θωμάς Μοσχόπουλος: "Ο Ίων, ως σύλληψη και ως δομή, είναι πιο κοντά στην κωμωδία παρά στην τραγωδία. Είναι ένα έργο αμφίθυμο και αμφίσημο, κάτι που συνιστά μεγάλη πρόκληση. Είναι σαν να άφησε ο Ευριπίδης κάτι ορθάνοιχτο, μια δυναμική, που θα μετασχηματιζόταν αργότερα".
Η πλοκή, η οποία εκτυλίσσεται στο μαντείο των Δελφών, πραγματεύεται έννοιες όπως η ταυτότητα, η νομιμότητα, η πάλη των τάξεων, αλλά και η σεξουαλική βία και η επιβεβλημένη εξουσία. Αντί για ηρωικούς άρχοντες, ο Ευριπίδης τοποθετεί στο επίκεντρο μια κακοποιημένη γυναίκα, την Κρέουσα, και το νόθο παιδί της, τον Ίωνα, εκθέτοντας τους ηθικούς συμβιβασμούς των ευγενών και αμφισβητώντας ευθέως την άμεμπτη εικόνα των θεών.
Ο σκηνοθέτης εντοπίζει στο έργο μια έντονη διάθεση του ποιητή να "αυτοαναιρείται" και να "αυτοτρολάρεται". Η εμφάνιση δύο από μηχανής θεών (της Πυθίας και στη συνέχεια της Αθηνάς) τον οδηγεί στο καίριο ερώτημα: "Υπάρχουν θεοί, ή μήπως τους εφευρίσκουμε εμείς, επειδή τους χρειαζόμαστε;".
Δραματουργικές παρεμβάσεις και σκηνοθετική φιλοσοφία
Ως δημιουργός που αποφεύγει τις πεπατημένες οδούς και προτιμά να καταπιανέται με ολιγοπαιγμένα έργα, ο Μοσχόπουλος προσεγγίζει την Επίδαυρο μόνο όταν έχει κάτι ουσιαστικό να επικοινωνήσει. Αυτή η παραγωγή αποτελεί την τέταρτη σκηνοθετική του απόπειρα πάνω σε έργο του Ευριπίδη (μετά την Άλκηστη, την Ιφιγένεια εν Ταύροις και τις Βάκχες). Στη συγκεκριμένη παράσταση, επιχειρεί να αναδείξει το παιγνιώδες πνεύμα του κειμένου μέσα από τολμηρές δραματουργικές παρεμβάσεις:
Ο ρόλος του Ερμή ερμηνεύεται ταυτόχρονα από δύο ηθοποιούς.
Ο παραδοσιακά γυναικείος Χορός μετατρέπεται σε μικτό (ανδρών και γυναικών), καθώς τον απασχολεί η συζήτηση γύρω από το φύλο και από την ανδρική οπτική.
Παρά τις αλλαγές αυτές, ο ίδιος ξεκαθαρίζει πως το κοινό δεν θα δει ένα αλλοιωμένο έργο, αλλά μια ανάγνωση που εστιάζει στον αναστοχασμό και στη ρευστότητα της αλήθειας.
Η "απελευθερωτική" συνεργασία και το ιστορικό βάρος του ΘΟΚ
Η επιτυχία της παράστασης βασίζεται αναμφίβολα και στην ισχυρή χημεία της ομάδας. Στο έμψυχο δυναμικό του ΘΟΚ, ο σκηνοθέτης βρήκε όχι μόνο όρεξη για δουλειά αλλά και μια βαθιά καλλιτεχνική "συνενοχή". Η Στέλλα Φυρογένη, η οποία ερμηνεύει την Κρέουσα, τονίζει πόσο απελευθερωτική ήταν η διαδικασία των δοκιμών: "Η δουλειά μαζί του απαιτούσε τα λάθη μας, κι έτσι σταμάτησα να φοβάμαι μήπως πάει κάτι λάθος. Αυτό είναι τρομερά απελευθερωτικό".
Παράλληλα, η κάθοδος αυτή φέρει σημαντική θεσμική βαρύτητα. Ο Πρόεδρος του ΘΟΚ, Παντελής Βουτουρής, σε συζήτηση που είχαμε κάνει λόγο για μια "ιστορική σχέση" με την Επίδαυρο, η οποία ξεκίνησε το 1980 με τις εμβληματικές Ικέτιδες. Παραδέχεται, ωστόσο, πως αυτή η σχέση χρειάζεται πλέον αποκατάσταση, καθώς οι εμφανίσεις του Οργανισμού εκεί έχουν αραιώσει. "Ίσως ο ΘΟΚ να ξεχάστηκε κάπως, όμως τώρα είναι η ιδανική ευκαιρία να ξαναμπούμε στις συνειδήσεις των θεατών, ειδικά των νέων", δηλώνει με αισιοδοξία.
Με ένα εξαιρετικό επιτελείο συντελεστών —τον Βασίλη Παπατσαρούχα στα σκηνικά/κοστούμια, την Αναστασία Δημητριάδου (Nama Dama) στη ζωντανή μουσική, τον Φώτη Νικολάου στη χορογραφία— και έναν σπουδαίο θίασο με επικεφαλής τον Γιάννη Τσουμαράκη (Ιων), τον Νεοκλή Νεοκλέους (Ξούθος) και τη Στέλλα Φυρογένη (Κρέουσα), ο "Ίων" υπόσχεται να προσφέρει μια σύγχρονη, αναστοχαστική εμπειρία.
Τους υπόλοιπους ρόλους ερμηνεύουν:
Παιδαγωγός: Βαλεντίνος Κόκκινος
Ερμής: Ανδρέας Κουτσόφτας, Βασίλης Χαραλάμπους
Αθηνά: Μαργαρίτα Ζαχαρίου
Πυθία: Ιωάννης Βαρβαρέσος
Δούλος: Δημήτρης Αντωνίου
Η πρεμιέρα θα δοθεί στις 16-18 Ιουλίου στη Λευκωσία και θα ακολουθήσει περιοδεία στη Λάρνακα (22/7) και τη Λεμεσό (24/7). Στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου θα παιχτεί στις 28 & 29 Αυγούστου.
Προπώληση εισιτηρίων: more.com
Διαβάστε Επίσης
Διαβάστε Επίσης
