Η Μαρία Κίτσου έγινε ευρύτατα γνωστή μέσα από τη σειρά "Άγριες μέλισσες". Ωστόσο, κάποιοι μπορεί να τη θυμούνταν ήδη και από την ερμηνεία της ως η επαναστατική αλλά κι εύθραυστη Μαρία Πολυδούρη στον "Καρυωτακη" -μία από τις καλύτερες στην ελληνική τηλεόραση. Εκτός της οθόνης, όμως, η ταλαντούχα ηθοποιός, την οποία είχαμε ξεχωρίσει ήδη από προηγούμενες παραστάσεις όπου συμμετείχε, όταν ήρθε η ώρα να πρωταγωνιστήσει σε μία κατάφερε να προσφέρει μια συγκλονιστική ερμηνεία για την οποία βραβεύθηκε ως η καλύτερη νέα γυναίκα ηθοποιός το 2012, λαμβάνοντας την καρφίτσα της Μελίνας Μερκούρη.
Με αφορμή τα 50 χρόνια του "α" και την αναδρομή σε ενδιαφέρουσες στιγμές από το αρχείο του, παραθέτουμε την κριτική της Ιλειάνας Δημάδη για την παράσταση "Ορφανά" του Ντένις Κέλι, σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου και με τη Μαρία Κίτσου πλάι στους Μιχάλη Οικονόμου και Όμηρο Πουλάκη.
Θέατρο 09-15/12/10
Θεατροκριτική
Από την Ιλειάνα Δημάδη
Ορφανά ***1/2
του Ντένις Κέλι. Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος.
Σύγχρονο, ρεαλιστικό βρετανικό έργο, με ήρωες τρεις νέους ανθρώπους-φορείς της παθογένειας του ρατσισμού. Ωστόσο, το εξαιρετικό της παράστασης είναι κάτι άλλο. Η δυνατή ερμηνεία του Μιχάλη Οικονόμου, του Όμηρου Πουλάκη και πρωτίστως της Μαρίας Κίτσου –από τα ωραιότερα και σημαντικότερα πράγματα που μπορεί κάποιος να δει φέτος στο ελληνικό θέατρο.
Nέα γυναίκα, μητέρα και σύζυγος, έγκυος τώρα στο δεύτερο παιδί, κάτοικος υποβαθμισμένης περιοχής ενός αστικού κέντρου, ορφανή από παιδί, συναισθηματικά μπλοκαρισμένη στην παρούσα φάση, μάλιστα, και απόλυτα απελπισμένη. Ο αδερφός της Λίαμ έχει μπουκάρει απρόσμενα στο σπίτι της, την ώρα που δειπνούσε με τον σύζυγό της, με τα ρούχα γεμάτα αίματα. Βρήκε έναν άνθρωπο μαχαιρωμένο στη μέση του δρόμου, όπως τους λέει. Όμως εκείνη ξέρει: ο αδερφός της, παραβατική προσωπικότητα από μικρός, πρέπει να είναι ο δράστης, εκείνος που μαχαίρωσε κάποιον μετανάστη λίγα στενά παρακάτω. Για την ώρα δεν θα πει τίποτε, δεν θα κάνει τίποτε. Θα σερβίρει ρύζι με σολομό και θα περιμένει μέχρι να φτάσουν τα πράγματα στο απροχώρητο –ή ίσως τα εξωθήσει η ίδια στα άκρα. Αυτή είναι η Έλεν. Η Μαρία Κίτσου, η οποία επωμίζεται αυτόν το σύνθετο ρόλο, κάνει κάτι καταπληκτικό: αποτυπώνει σε κάθε νεύμα, σε κάθε κίνηση και δράση της, στο ίδιο το βλέμμα της, τη ζωή και την ψυχοσύνθεση της Έλεν. Περπατάει αργά και προσεκτικά, σαν να μετράει κάθε βήμα, μην τυχόν και χάσει την ισορροπία της. Διπλώνει τα χέρια στο στήθος και σε πείθει πως το κάνει για να μην αναλωθεί σε λυγμούς. Πιάνει το κεφάλι της, θαρρείς, για να μην αρχίσει να το χτυπάει στους τοίχους. Αλλά όταν ξεσπάσει κάποια στιγμή, θα μεταμορφωθεί σε μαινάδα έτοιμη να κατασπαράξει τον εγκληματία αδερφό της (τον οποίο προστατεύει από τότε που θυμάται τον εαυτό της) και να ξυπνήσει με κλοτσιές τον νωθρό σύζυγό της (ο οποίος αντιμετωπίζει με στωικότητα τον πειθαναγκασμό της προβληματικής ζωής τους).
Η ώριμη, έξοχα οργανωμένη και συναισθηματικά πάλλουσα ερμηνεία της, κατατάσσει αυτόματα τη Μαρία Κίτσου ανάμεσα στις σημερινές μεγάλες πρωταγωνίστριες του ελληνικού θεάτρου. Ο Όμηρος Πουλάκης, ως παραβατικός Λίαμ, έχει βρει τη χρυσή τομή: καλύπτοντας το προφίλ του εγκληματία με το μανδύα ενός ορφανού παιδιού που δεν μεγάλωσε ποτέ και προσδίδοντας στο ρόλο του τη γοητεία της απειθάρχητης ιδιοσυγκρασίας, έλκει τον θεατή με την προσωπικότητά του, για να τον κάνει σταδιακά να αηδιάσει με το ότι αρχικά κι εσφαλμένα τον συμπάθησε. Παρόλα αυτά, ο πιο απαιτητικός ρόλος του έργου είναι, κατά τη γνώμη μου, εκείνος του φιλήσυχου και φοβισμένου Ντάνι ·ένας ρόλος δίχως σαφή ερείσματα ή ψυχολογικά κίνητρα –κάτι σαν απρόσωπος εκπρόσωπος της αστικής μάζας– γίνεται χάρη στην ερμηνεία του Μιχάλη Οικονόμου ένας σπαρακτικός νέος άντρας που χάνει σε μιάμιση ώρα τη γη κάτω από τα πόδια του (και μαζί τον εαυτό του), καθώς μεταμορφώνεται σε βασανιστή ενός τραυματισμένου Πακιστανού.
Από κει και πέρα, ο ρεαλισμός στο σύγχρονο θέατρο είναι κάτι που προσωπικά δεν με συγκινεί ιδιαίτερα. Η τηλεόραση και ο κινηματογράφος έχουν επενδύσει τόσο στην αξιοποίησή του, ώστε ακόμη κι ένα καλογραμμένο έργο όπως τα "Ορφανά" (2009) ανά στιγμές νιώθω πως θυμίζει επεισόδιο τηλεοπτικού σίριαλ υψηλών προδιαγραφών. Επιπλέον, έχω την εντύπωση πως ο Ντένις Κέλι υπέπεσε σε ένα δραματουργικό φάουλ. Στην προσπάθειά του να συγκροτήσει έναν ασθματικό λόγο, προσέδωσε στους χαρακτήρες του έργου έναν πανομοιότυπο τρόπο ομιλίας, κοφτό και απότομο, μια καθομιλουμένη ανάμεικτη με βρισιές και μισόλογα, κάνοντάς τους όμως έτσι να μην ξεχωρίζουν ο ένας από τον άλλον βάσει του κύριου διακριτικού τους στοιχείου, του λεκτικού τρόπου με τον οποίο αποτυπώνουν τη σκέψη τους.
Χάρη στα "Ορφανά", πάντως, οι τρεις νέοι πρωταγωνιστές αποδεικνύουν περίτρανα το ταλέντο τους. Ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος με τη σειρά του, μετά το "Σφαγείο", καταθέτει ακόμη μία άρτια παράσταση ρεαλιστικού θεάτρου, αντιμετωπίζοντας τα "Ορφανά" ως ένα δυνατό, μοντέρνο οικογενειακό δράμα με ανατριχιαστικά επίκαιρες κοινωνικοπολιτικές προεκτάσεις. Η σκηνοθεσία του, με την καθαρότητα επιστήμονα και την προσοχή ανατόμου, παροτρύνει τον θεατή να παρατηρήσει κάθε λεπτομέρεια της σκηνικής συμπεριφοράς των ηθοποιών, τον ωθεί να βουτήξει στο οικογενειακό δράμα και να εξαγάγει ελεύθερα τα συμπεράσματά του για το πώς ένα ιδιωτικό πρόβλημα είναι κατ' ουσίαν καθολικό και πώς μια τοπική περίπτωση είναι παγκόσμια "νομίζεις πως γράφτηκαν για την περιοχή του Αγίου Παντελεήμονα", αναφέρει ο ίδιος στο σημείωμά του για την παράσταση. Επιλέγοντας την κλινική διαύγεια ενός αφαιρετικά σχεδιασμένου αστικού διαμερίσματος, η Μαργαρίτα Χατζηιωάννου παγίδευσε τους ηθοποιούς στο σκηνικό ενός λευκού κελιού και ο Σταύρος Γασπαράτος υπογράμμισε με τις υπαινικτικές συνθέσεις του την εξέλιξη της δράσης.
ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΚΟΣΜΟΥ- ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΚΗΝΗ Αντισθένους 7 & Θαρύπου, Νέος Κόσμος, 2109212900. Διάρκεια: 90 ́.
