Από τον Οκτώβριο, το Θέατρο Επί Κολωνώ παρουσιάζει το "Άσπρο-Μαύρο" (The Sunset Limited) του κορυφαίου Αμερικανού συγγραφέα Κόρμακ ΜακΚάρθι, σε μετάφραση και σκηνοθεσία του Αντώνη Καφετζόπουλου. Ο ίδιος ερμηνεύει τον έναν από τους δύο ρόλους, με τον Ζερόμ Καλούτα στον άλλο, σε μια παράσταση-στοίχημα υψηλών απαιτήσεων.
Το έργο εκτυλίσσεται σε ένα δωμάτιο, μέσα από μια φορτισμένη συζήτηση ανάμεσα σε έναν καθηγητή πανεπιστημίου, που έχει απολέσει κάθε ελπίδα, και έναν πρώην κατάδικο που έχει βρει πίστη μέσα στο σκοτάδι. Η σύγκρουση είναι απόλυτη: λογική απέναντι στο συναίσθημα, απελπισία απέναντι στην πίστη, άσπρο απέναντι στο μαύρο. Με ελάχιστα εξωτερικά μέσα αλλά πυκνό και σπαρακτικά ακριβές κείμενο, ο ΜακΚάρθι ξεδιπλώνει έναν υπαρξιακό διάλογο που δοκιμάζει τόσο τον ηθοποιό όσο και τον θεατή. Ο Καφετζόπουλος, αναμετρώμενος με το απόλυτα διαλογικό αυτό έργο, επιχειρεί μια σκηνική απόδοση που ισορροπεί ανάμεσα στη φιλοσοφική ένταση και το υποδόριο χιούμορ του κειμένου.
Το "The Sunset Limited" αποτελεί μία από τις σπάνιες περιπτώσεις όπου η θεατρική σκηνή και ο κινηματογράφος συνομιλούν τόσο άμεσα, προσφέροντας μια καθηλωτική πρόταση που δικαιώνει απόλυτα το κείμενο του σπουδαίου Αμερικανού συγγραφέα. Μεταφέρθηκε στη μικρή οθόνη το 2011 από το HBO, σε μια τηλεταινία-διαμάντι με σκηνοθέτη και πρωταγωνιστή τονΤόμμι Λι Τζόουνς, ενώ στον ρόλο του "Μαύρου" εμφανίζεται ο Σάμιουελ Λι Τζάκσον. Ο ίδιος ο ΜακΚάρθι υπέγραψε το σενάριο, διατηρώντας αναλλοίωτο τον πυκνό, στοχαστικό διάλογο που χαρακτηρίζει το θεατρικό κείμενο.
Σημείωμα του σκηνοθέτη
Η γνωριμία μου με τον Κόρμακ ΜακΚάρθι είναι σχετικά πρόσφατη και έχει όλα τα χαρακτηριστικά του κεραυνοβόλου έρωτα. Σαν να ξαναείδα τον Μέλβιλ και το Φόκνερ στον εικοστό πρώτο αιώνα. Και ταυτόχρονα ένοιωσα μεγάλη ιδεολογική, θα έλεγα, φιλοσοφική ταύτιση. Ακόμα, η θεματολογία, η ελλειπτικότητα του λόγου και λυρικός κυνισμός που τον διακρίνει κάνει το ύφος του συναρπαστικό. Τόσο από άποψη περιεχόμενου όσο και ως προς τη μορφή. Όταν ανακάλυψα ότι έχει γράψει και δύο θεατρικά έργα, αποφάσισα ότι θα με ευχαριστούσε πολύ να ασχοληθώ. Το sunset limited είναι μια ιστορία- τραγική όπως και να το κάνεις- όπου συγκρούονται δύο διαμετρικά αντίθετες προσεγγίσεις για την ανθρώπινη ιδιότητα. Η μία υποστηρίζει μέσω του καθηγητή White ότι εμείς, η ανθρωπότητα, ως είδος γεννημένο απο την πολυπλοκότητα της ζωής σε αυτόν τον πλανήτη, έχουμε τελειώσει.
Ο Θεός που επινοήσαμε είναι αδιάφορος για την οδύνη και τη δυστυχία που βιώνουμε ατομικά και ομαδικά. Ή ίσως, ακόμα και να είναι η ίδια η ενσάρκωση του Κακού. Η άλλη άποψη εκφράζεται από τον κ.Black, ο οποίος πιστεύει ακράδαντα, ειλικρινά, αγνά και αδιαπραγμάτευτα στην καλοσύνη που εκπορεύεται από το Θείο. Η σύγκρουση είναι μετωπική και η πόλωση απόλυτη. Άσπρο-μαύρο. Όπως είναι τα χρώματα του δέρματος των δύο πρωταγωνιστών. Και το διακύβευμα ύψιστης σημασίας: η ζωή του καθηγητή. Όμως η φιλοσοφημένη ιδιοσυγκρασία και η φυσική ευφυΐα του κ.Black, κάνει τη διαμάχη απολαυστική για το θεατή και παρασύρει τον ψυχρό, ορθολογιστή και καταθλιπτικό καθηγητή White σε διαλόγους που λάμπουν από πνευματικότητα και βάθος. Το εγχείρημα έχει αναμενόμενα δυσκολίες. Κατ’ αρχήν μεταφραστικές.
Είναι αδύνατο δυστυχώς να αποδοθεί η προφορικότητα του αφροαμερικάνου Black. Δεν έχουμε κάτι αντίστοιχο στις παραλλαγές της δικής μας γλώσσας. Η διάλεκτος που μιλάει, είναι τα αγγλικά που αναγκάστηκαν να μάθουν οι σκλάβοι πρόγονοι του όταν έφτασαν δια της βίας από την Αφρική στα βαμβακοχώραφα του αμερικανικού Νότου. Επέλεξα μια ελαφρά πιο "λαϊκή" εκφραστικότητα για τον Μαύρο σε αντίθεση με την συγκρατημένα περίτεχνηγλώσσα του Λευκού καθηγητή. Η μεγαλύτερη πρόκληση φυσικά, είναι η "υλοποίηση” ενός απόλυτα διαλογικού θεατρικού κειμένου σε κάτι ελκυστικό στη θεατρική σκηνή. Το Έβερεστ του σκηνοθέτη. Όμως, το υποδόριο χιούμορ και ο σαρκασμός που κυριαρχούν σε όλη σχεδόν τη διάρκεια της αναμέτρησης των δυο χαρακτήρων, τα πειράγματα και η ειρωνεία οδηγούν πιστεύω σε υψηλή απόλαυση. Μέσα στην αμείλικτη σκληρότητα που αποπνέει το θέμα. Και πάντα, η δυσκολότερη αναμέτρηση στη θεατρική πράξη είναι η προσπάθεια που κάνουμε ‘εμείς’ επάνω στη σκηνή, με την ενδόμυχη προσδοκία του θεατή να ‘εξαπατηθεί’ ώστε να πιστέψει- έστω για κλάσματα δευτερολέπτου- ότι σε ένα παράλληλο σύμπαν τα πρόσωπα και οι καταστάσεις που παρακολουθεί είναι όντως ‘πραγματικά’.
Λευκός: "Ο δυτικός πολιτισμός έγινε καπνός στις καμινάδες στο Νταχάου, αλλά ήμουν πολύ κολλημένος για να το δω. Τώρα το βλέπω."
Μαύρος: "Είσαι μεγάλη πρόκληση, Καθηγητά. Το ξέρεις;"
Η ηλεκτρονική προπώληση έχει ξεκινήσει στο more.com με ειδική early bird έως 20 Ιουλίου.
Διαβάστε Επίσης
Περισσότερες πληροφορίες
Άσπρο μαύρο
Το έργο του σπουδαίου Αμερικανού συγγραφέα πραγματεύεται τη σπαρακτική σύγκρουση δύο αντιδιαμετρικών κόσμων — πίστης και απόγνωσης, φωτός και σκότους, με επίκεντρο τη φορτισμένη συνομιλία ανάμεσα σε δύο άνδρες -έναν βαθιά πιστό πρώην κατάδικο και έναν καθηγητή πανεπιστημίου που βρίσκεται στο χείλος της αυτοκτονίας. Με χαρακτηριστικό υποδόριο χιούμορ, πυκνό λόγο και διανοητική ένταση, το έργο ξεδιπλώνει τον υπαρξιακό διάλογο δύο σχολών σκέψης που αναμετρώνται με το απόλυτο.
