Παύλος Παυλίδης: "Είμαστε η κοινωνία της κόπωσης σε όλα τα επίπεδα"

Ο τίτλος του έργου σας είναι "Ο αιών μου". Νιώθετε όντως αυτόν τον αιώνα δικό σας;

Καταρχήν, ο τίτλος αναφέρεται στο βιβλίο του Χίτλερ "Ο αγών μου", πρόκειται δηλαδή για ένα σχόλιο πάνω στις φασίζουσες συμπεριφορές που αναδεικνύονται και αναπαράγονται στον αιώνα μας. Πώς δηλαδή οι προκλήσεις του αιώνα μας επιβάλλονται τόσο γρήγορα που γεννάνε, φαντάζομαι λόγω άγνοιας, κυρίως αμυντικές και επιθετικές συμπεριφορές. Θέλοντας και μη, αυτός ο αιώνας είναι και δικός μου αφού ζω στη διάρκειά του. Δεν είμαι καθόλου σίγουρος όμως ότι με περιλαμβάνει. Κινείται πιο γρήγορα από μένα.΄Ξεκινήσατε το έργο για να "ξεφορτωθείτε την ασφυξία" που σας προκαλεί η εποχή, όπως γράψατε στο σημείωμα της παράστασης.

Τι ήταν αυτό που σας "έπνιξε" πιο πολύ;

Ο φόβος του αιώνα μας, μεταμφιεσμένος σε θυμό και ματαίωση. Έβλεπα γύρω μου περισσότερο φόβο πάρα ελπίδα. Και υπήρχε ένα σημείο που έπρεπε να επιλέξω: Ή θα βυθιστώ κι εγώ στο φόβο ή θα τον καταγράψω για να πάω παρακάτω. Ο "Αιών μου" είναι απλώς η καταγραφή αυτού του φόβου, ένα ντοκουμέντο της εποχής μεταμφιεσμένο σε χαρακτήρες που το φέρουν ποικιλοτρόπως.

Ανήκετε σε μια γενιά που μεγάλωσε με όνειρα και ενηλικιώθηκε με κρίσεις: οικονομική, υγειονομική, τεχνολογική, πολεμική. Νιώθετε ότι η γενιά σας κουβαλά ένα είδος συλλογικής εξάντλησης, ενός burn-out;

Σίγουρα. Είμαστε κοινωνία της κόπωσης σε όλα τα επίπεδα. Είναι πια τέτοια και η πρόσβαση στην πληροφορία που είναι πολύ δύσκολο να αγνοήσουμε τα δεδομένα της ζωής. Είμαστε φτωχοί, αν και γεμάτοι υλικά, απομονωμένοι καταναλωτές, τρέχουμε ασταμάτητα, ενώ το περιβάλλον καταστρέφεται ακριβώς επειδή εμείς ζούμε έτσι. Έχει καταρρεύσει η "κατασκευή" μιας ευτυχισμένης κι επιτυχημένης ζωής όπως την φανταζόμασταν μικρότεροι. Πρέπει να αλλάξουν πολλά πράγματα στη Δυτική νοοτροπία και κοσμοθεωρία για να αρχίσει να βγάζει ξανά κάποιο νόημα.

Άραγε η γενιά σας μπορεί να "σηκώσει" αυτόν τον αιώνα ή προσπαθεί απλώς να επιβιώσει εντός του;

Πρέπει να γίνονται και τα δύο ταυτόχρονα. Δεν πρέπει να απελπιζόμαστε. Ας δουλέψουμε σκληρά, ας στερηθούμε πολλά πράγματα. Όχι όμως για να τα κερδίσουν όλα κάποιοι λίγοι εις βάρος μας. Δυστυχώς, η οικονομική και κοινωνική κατάσταση μοιάζει με ένα είδος "φεουδαρχικής παγκοσμιοποίησης" –ας μου επιτραπεί η δημιουργία αυτού του όρου– που μας προσφέρει μια φαινομενική άνεση στην καθημερινότητα, με πρόσβαση σε ανάγκες που στην πραγματικότητα δεν έχουμε. Είμαστε χρήσιμοι μόνο ως καταναλωτές. Μετατρεπόμαστε σε βουλιμικά όντα, ενώ δίπλα μας "πουλιέται ο βυσσινόκηπος" – ας μου επιτραπεί και η αναφορά. Πρέπει να φυτρώσουν μέσα από μας καινούργια μεγάλα μυαλά, να δείξουν ένα δρόμο που να μας εμπεριέχει ισότιμα, δημιουργικά, όχι σαν να νοικιάζουμε το δικαίωμα στη ζωή όπως σήμερα. Έχει συμβεί ξανά στο παρελθόν και θέλω να πιστεύω ότι θα συμβεί και τώρα.

Το έργο σας είναι γεμάτο θόρυβο, διακοπές, υπερφόρτωση. Ποια εργαλεία χρησιμοποιήσατε για να το κάνετε σκηνικά βιωματικό;

Στην παράσταση, η ιστορία που διατρέχει το έργο διακόπτεται αρκετά συχνά, αλλάζει η σκηνική της ταυτότητα, κολλάει, παθαίνει εμμονές. Σκηνές παίζονται ταυτόχρονα, η πληροφορία είναι καταιγιστική. Και οι συμπεριφορές των χαρακτήρων είναι συνηθισμένες σε όλα αυτά, όπως είμαστε κι εμείς συνηθισμένοι πια στο θόρυβο. Ο σκοπός της παράστασης είναι να μετατρέψει και το θεατή σε κομμάτι αυτής της διάσπασης. Φαινομενικά, η παράσταση διατηρεί μια ρεαλιστική φόρμα, αλλά το κείμενο, η συνθήκη και ενίοτε και οι ηθοποιοί φεύγουν απ’ αυτήν με διάφορους τρόπους και τη διαστρεβλώνουν.

Οι C for Circus έχουν μια σωματική, σχεδόν ακροβατική θεατρικότητα, που συχνά ακροβατεί ανάμεσα στο ρεαλιστικό και το φαντασιακό. Πώς διαμορφώθηκε η συνεργασία αυτή για την τωρινή παράσταση και τι φέρνει η ομάδα στη γλώσσα του έργου;

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η ομάδα μού έδωσε τον χώρο να κάνω μια σκηνική πρόταση καθαρά ατομική. Όπως τη σκέφτηκα, όπως την έγραψα, όπως τη φαντάστηκα. Και τους ευχαριστώ πολύ γι’ αυτό. Δεν πρόκειται δηλαδή για μια δουλειά της ομάδας όπως έχουμε συνηθίσει στο παρελθόν, παρότι είναι συμπαραγωγή της εταιρείας C for circus. Μέσα απ’ αυτήν τη συνθήκη, με χαρά βέβαια συνεργάζομαι και με κάποια ακόμα μέλη της ομάδας, είτε πρόκειται για την Ειρήνη Μακρή ως ηθοποιό είτε για τη Χρύσα Κοτταράκου ως βοηθό σκηνοθεσίας, είτε για τη Βαλέρια Δημητριάδου που ανέλαβε τη μουσική επιμέλεια, αλλά ακόμη και με τους υπόλοιπους συντελεστές κι ηθοποιούς, και θέλω να πιστεύω ότι το αποτέλεσμα θα εμπεριέχει τόσο το δικό μου όραμα όσο και τη δική τους δημιουργικότητα.