Στα δεξιά μου, ένας μακρύς τοίχος, με ένα γκράφιτι που τον έκανε να μοιάζει ότι γκρεμίζεται για να αποκαλύψει μια παραλία. Μπροστά, μέσα σε αυτό το γήπεδο ποδοσφαίρου που είχε μετατραπεί σε θεατρική πλατεία με την προσθήκη πλαστικών καρεκλών, δύο σχοινιά κρατούσαν υφάσματα στους τόνους του μπεζ. Και ακόμη πιο πέρα, η διαρκής υπενθύμιση του μέρους όπου βρισκόμουν: οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι στην ταράτσα του απέναντι κτηρίου του καταστήματος κράτησης Κορυδαλλού 1. Εκεί, στον κήπο των φυλακών, το "α” είχε τη μοναδική ευκαιρία, πριν λίγες ημέρες, να παρακολουθήσει ένα ξεχωριστό ανέβασμα των "Περσών” του Αισχύλου. Και ήταν ξεχωριστό διότι, η διανομή, εκτός της Ινώς Μενεγάκη και του Γιώργου Πατεράκη που είναι επαγγελματίες ηθοποιοί, αποτελούνταν από ανθρώπους που δεν πίστευαν ποτέ ότι θα κάνουν θέατρο. Έτσι, εκτός του ρόλου της Άτοσσας και του Αγγελιοφόρου, ο Χορός, ο Ξέρξης και το φάντασμα του Δαρείου ερμηνεύτηκαν από τους είκοσι έξι κρατούμενους της θεατρικής ομάδας του Σωφρονιστικού Καταστήματος Κορυδαλλού 1.
Τη σκηνοθεσία της παράστασης είχε αναλάβει η Αικατερίνη Παπαγεωργίου, νέα καλλιτεχνική διευθύντρια του θεάτρου "Μπέλλος” και ιδρύτρια της ομάδας "The young quill”, με τη συμμετοχή του Στρατή Πανούριου, του εμψυχωτή του θεατρικού εργαστηρίου των φυλακών από το 2016. Το όλο εγχείρημα δεν θα ήταν, ωστόσο, εφικτό, χωρίς τη συμβολή της υπεύθυνης των πολιτιστικών προγραμμάτων και δράσεων του καταστήματος, της κυρίας Γιολάντας Κωνσταντινίδου. Πριν την έναρξη της παράστασης, η κοινωνιολόγος ευχαρίστησε τους προσκεκλημένους -ανάμεσά τους εισαγγελείς, ηθοποιοί, δημοσιογράφοι και η διευθύντρια του Κορυδαλλού κα Μαρία Στέφη– κι έπειτα μίλησε με ένα πλατύ χαμόγελο για τη σημασία της προσπάθειας αυτής στη μελλοντική κοινωνική επανένταξη των κρατουμένων.
Όταν και οι τελευταίες λεπτομέρειες είχαν προβαριστεί (πολύ όμορφη στιγμή όταν η Ινώ Μενεγάκη έδωσε λόγια ενθάρρυνσης σε έναν "συνάδελφό” της, όπως η ίδια αποκάλεσε αργότερα τους συμπρωταγωνιστές της), η παράσταση ξεκίνησε. Έτσι, για σχεδόν δύο ώρες, οι αράδες των συρματοπλεγμάτων "έκαναν τη χάρη” σε εμάς, και, πολύ σημαντικότερα, στους συμμετέχοντες, να υποχωρήσουν νοητά ώστε να επιτρέψουν ένα ταξίδι ως τα περσικά Σούσα.
Εκεί, οι γέροντες της πόλης και η Βασίλισσά τους μαθαίνουν για τη συντριπτική ήττα του Ξέρξη στη Σαλαμίνα. Σε αυτή τη μοναδική σωζόμενη τραγωδία που αφορά αληθινό ιστορικό γεγονός, ο ρόλος του Χορού είναι πολύ εκτενής -μία εύστοχη επιλογή δεδομένου του αριθμού των συντελεστών στο καστ. Και πράγματι, εκπτώσεις στο κείμενο φάνηκε να μην έγιναν, με τον Κορυφαίο του Χορού να αποδίδει πλήρως τους εκτενείς μονολόγους και τους υπόλοιπους να συμμετέχουν κινησιολογικά ή με επαναλήψεις συγκεκριμένων λέξεων ουσίας. Εξίσου σημαντική πτυχή της δραματουργίας του κειμένου ήταν και οι τελετουργικές δράσεις του Χορού. Πιστεύω ότι χάρη σε αυτές οι κρατούμενοι, σε οποιονδήποτε βαθμό, βίωσαν εκείνο που όσ@ έχουν ασχοληθεί με κάποιο τρόπο με το θέατρο γνωρίζουν: τη μαγεία του να είσαι συν-υπεύθυνος με τον άλλον για τη δημιουργία μίας στιγμής.
Το τέλος τους ταξιδιού μας επισφράγισε η ωραία προσθήκη κάποιον εμπνευστικών μότο ("επιτρέπεται να πέσεις, επιβάλλεται να σηκωθείς” κ.ά.) που τα μέλη του χορού απήγγειλαν ένα-ένα με τη σειρά. Αν και μέσω του ανεβάσματος οι συμμετέχοντες μπορούσαν να διοχετεύσουν τα προσωπικά συναισθήματα στα λόγια των χαρακτήρων, εκείνη ήταν η στιγμή που δόθηκε φωνή άμεση στους ίδιους τους κρατούμενους. Και ήταν συγκινητικό να βλέπεις ανθρώπους που έχουν καταδικαστεί για τις πράξεις τους (και που χρειάστηκε να ξεπεράσουν μεγάλα εμπόδια επί οκτώ μήνες για το αποτέλεσμα που παρακολουθήσαμε) να αισθάνονται ότι μπορούν να αντέξουν και ότι υπάρχει ζωή και ελπίδα για αυτούς και μετά τη φυλακή. Αυτό είναι, νομίζω, αυτό που θα ήθελαν κι εκείνοι να εκφράσουν αν μπορούσαν να στείλουν ένα μήνυμα στην έξω κοινωνία, σε όλους και όλες εμάς.
Διαβάστε Επίσης
