©iStock.com
Ο Οκτώβριος βρίσκει την Αθήνα σε πλήρη εικαστική κίνηση. Μουσεία, ιδρύματα, γκαλερί και ανεξάρτητοι εκθεσιακοί χώροι υποδέχονται νέες παρουσιάσεις, από τη σύγχρονη ζωγραφική και τη φωτογραφία έως τη γλυπτική, τις εγκαταστάσεις και τις πιο πειραματικές μορφές τέχνης. Ορισμένες έχουν ήδη ανοίξει τις πρώτες ημέρες του μήνα, ενώ το πρόγραμμα συνεχίζεται με νέες αφίξεις που θα παραμείνουν στην πόλη έως και τις αρχές του 2027.
Όσα μόλις άνοιξαν
Στη Bernier/Eliades, η Elina Belou παρουσιάζει την ατομική έκθεση "Life of a Sunflower" (έως 17/11), εξερευνώντας τις δυνατότητες του πηλού μέσα από έργα που κινούνται ανάμεσα στο οικιακό, το τελετουργικό και τη γλυπτική. Στην Γκαλερί Αργώ, η Κατερίνα Λουκά παρουσιάζει τις "Ρωγμές Φωτός" (έως 24/10), μια σειρά ζωγραφικών έργων εμπνευσμένων από το σύμπαν, τα άστρα και τη γαλαξιακή ύλη.

Την πρώτη μέρα του μήνα, στο The Intermission x Lisson Gallery, ο Tishan Hsu εγκαινίασε τα "Νέα Έργα: 2026", στην πρώτη παρουσίασή του στην Ελλάδα. Στο επίκεντρο βρίσκεται η σχέση ανθρώπου και τεχνολογίας, με έργα που κινούνται ανάμεσα στο οργανικό και το τεχνητό, το φυσικό και το εικονικό. Στη Sianti Gallery, η Γωγώ Ιερομονάχου παρουσιάζει τη "Μετά τη γιορτή" (έως 24/10), επανεξετάζοντας αναφορές από την ευρωπαϊκή ζωγραφική παράδοση μέσα από ένα σύγχρονο εικαστικό ιδίωμα. Παράλληλα, στην Ελένη Κορωναίου Gallery, η Uman παρουσιάζει τη δεύτερη ατομική της έκθεση, "Nice to Meet You, Again" (έως 28/11), με νέα έργα σε καμβά και γεωμετρικές, καλειδοσκοπικές συνθέσεις που συνδέουν προσωπικές εμπειρίες με αναφορές σε υφαντά της Σομαλίας και της Κένυας και στην περσική καλλιγραφία.

Ήδη από το πρώτο διήμερο του μήνα, νέες προτάσεις εμφανίστηκαν και σε μικρότερους ή ανεξάρτητους χώρους. Στην Αίθουσα Τέχνης "αγκάθι – κartάλος", ο Χρήστος Μήτσικας παρουσιάζει την ατομική έκθεση ζωγραφικής "Transitus" (έως 12/10), ενώ στην Crux Galerie, ο Σταύρος Παπαγιάννης παρουσιάζει τη "Convulsive Beauty" (έως 31/10), με μια σειρά δίπτυχων έργων που συνδυάζουν μουσειακές λεζάντες, φωτογραφίες από κινητό, αντικείμενα και χειρονομίες.
Στο Πολιτιστικό Κέντρο "Μελίνα" του Δήμου Αθηναίων, η τρίτη διοργάνωση του θεσμού YOUTHS, με τίτλο "Το Σφυρί χωρίς Αφέντη" (έως 16/10), συγκεντρώνει έργα δώδεκα νέων καλλιτεχνών και καλλιτέχνιδων, σε επιμέλεια Δημήτρη Τρίκα. Στο μεταξύ, η Phoenix Athens παρουσιάζει το "Χρυσό Φθινόπωρο" (έως 24/10), μια ομαδική έκθεση με τη συμμετοχή των Stefanos Leader, Raphaël Gallego, Babysisyphus και Victor Dan ενώ η Ramiken παρουσιάζει την Andra Ursuța στην έκθεση "The Man From the Internet" (1/10–7/11), μια παρουσίαση έργων της Ρουμανοαμερικανίδας καλλιτέχνιδας.

Τέλος, στο Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών, η ομαδική έκθεση "Έτσι, απόμακροι, πλησιάζουμε ο ένας τον άλλον. Γεωγραφίες της εγγύτητας" (έως 13/11), φέρνει κοντά έργα Ελλήνων και Ιταλών καλλιτεχνών γύρω από τη μνήμη, το τοπίο, την πολιτιστική κληρονομιά και τη Μεσόγειο ενώ στη Δημοτική Πινακοθήκη Πειραιά, η έκθεση φωτογραφίας "Όταν το όμορφο παρελθόν συναντά το τραγικό παρόν" του Τάσου Δημητριάδη (2–15/10) φέρνει στο προσκήνιο την Αμμόχωστο, μέσα από φωτογραφικά τεκμήρια που καταγράφουν την ιστορία της πόλης.
Οι μεγάλες αφίξεις του Οκτωβρίου
Από τις επόμενες ημέρες, το πρόγραμμα πυκνώνει ακόμη περισσότερο. Στο Ίδρυμα Θεοχαράκη, η έκθεση "Αδύναμα έργα Ι: Η αρχιτεκτονική του Χρήστου Παπούλια και οι φίλοι του" (έως 21/02) φωτίζει το αρχείο και το έργο του αρχιτέκτονα, αλλά και τον διάλογό του με καλλιτέχνες φίλους του. Παράλληλα, η Kylie Manning παρουσιάζει την έκθεση "Υπό νεφελώδη ουρανό", αντιμετωπίζοντας τα τοπία της Αλάσκας και του Μεξικού ως πεδία προσωπικής μνήμης και αυτοβιογραφίας.

Στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, η Marta Biagini παρουσιάζει την έκθεση "Παραστάσεις – Εκδοχές της αναπαράστασης / Αλληγορίες και γεγονότα" (έως 29/10), κινούμενη ανάμεσα στη σκηνογραφία, τον συμβολικό χώρο και τον ανθρώπινο ψυχισμό. Λίγο πιο κάτω, στο Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138, η μεγάλη αναδρομική "Αλέκος Λεβίδης. Ζωγραφική 1961-2026. Διά βίου παιχνίδι" συγκεντρώνει περισσότερα από 500 έργα, καλύπτοντας πάνω από έξι δεκαετίες δημιουργίας ενώ στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, η
Δανάη Στράτου παρουσιάζει τη site-specific εγκατάσταση "Αφάλες", με αναφορές στη βαρύτητα, το νερό και τους σεληνιακούς κύκλους.
Παράλληλα, στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ιλεάνα Τούντα, η ομαδική έκθεση "Sugar Dries on Paper Plates", σε επιμέλεια Γαληνής Λαζάνη, εξετάζει τη μετάβαση από τη γιορτή στη μνήμη και από την παρουσία στην απουσία, ενώ ο Νίκος Κομιώτης παρουσιάζει το "PLEASE BEHAVE". Στις νέες παρουσιάσεις του μήνα προστίθενται ακόμη η δεύτερη ατομική έκθεση της Σωτηρίας Αλεβίζου, "Στην περπατησιά των τόπων", στον Τεχνοχώρο Art Gallery, η έκθεση κεραμικής "Γιατί μας κοιτάζουν τα ζώα του Μπερτόλη;" του Θωμά Μπερτόλη στη Gallery Artshot – Sophia Gaitani, καθώς και οι "Fluctuations" της Θεοδώρας Χάρτμαν στη Γκαλερί Έρση.
Τέλος, το "AMAN AMAN", το αθηναϊκό κεφάλαιο του ομώνυμου διεθνούς πρότζεκτ, εγκαινιάζεται στις 8 Οκτωβρίου στον TAVROS και στις 9 Οκτωβρίου στην Πνευματική Εστία Νίκαιας ενώ στις νέες παρουσιάσεις του μήνα προστίθενται η αναδρομική έκθεση "Α. Τάσσος. Η χαρακτική ως ιστορία" στη Δημοτική Πινακοθήκη "Ντίνος Κατσαφάνας" και το "Sculpture Genetics" (8/10) από τους Δημήτρη Αμελαδιώτη και Φώτη Φλεβοτόμο στον χώρο Mammot.

Όσα θα δούμε τις επόμενες εβδομάδες
Από τις αρχές του δεύτερου δεκαημέρου, τη σκυτάλη παίρνει η γλυπτική. Το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο (έως8/11) φιλοξενεί την 9η Έκθεση Γλυπτικής 2026 του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος, με 91 γλυπτά από 85 δημιουργούς. Στη Batagianni Gallery, η Ελένη Λύρα παρουσιάζει την ατομική έκθεση "Άσπα" (έως 12/12), σε επιμέλεια Στρατή Πανταζή. Αφιερωμένη στην εικαστικό Άσπα Στασινοπούλου, η παρουσίαση βασίζεται σε
φωτογράφιση του 2015, η οποία παρουσιάζεται για πρώτη φορά ολοκληρωμένη και έχει υποστεί ψηφιακή επεξεργασία με αναφορές στη μπαρόκ ζωγραφική.
Στο μεταξύ, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, σε συνεργασία με το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών, παρουσιάζει την έκθεση "Διαιρεμένο παρελθόν. Ελληνογερμανικές σχέσεις σε σκοτεινούς καιρούς", εξετάζοντας μια δύσκολη περίοδο στις σχέσεις των δύο χωρών μέσα από τεκμήρια και αντικείμενα που φωτίζουν διαφορετικές όψεις της κοινής ιστορίας. Στο Μουσείο Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού, η έκθεση "Cahiers d’Art 100 χρόνια" είναι αφιερωμένη στον έναν αιώνα ζωής του ιστορικού περιοδικού τέχνης. Από τις 15 Οκτωβρίου, η Roma Gallery φιλοξενεί την ατομική έκθεση της Μαρίας Φραγκουδάκη, "Εσύ — Θυμήσου με. Χωρίς μπλε, δεν υπάρχει πράσινο. Γη — Στάσου ελεύθερη. Έμπνευσε. Φρόντισε.", σε επιμέλεια Άλιας Τσαγκάρη.

Last but not least
Στην Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων, το Βιομηχανικό Μουσείο Φωταερίου παρουσιάζει το Watergas Project, μια ομαδική έκθεση που φέρνει τη σύγχρονη τέχνη σε διάλογο με τη βιομηχανική κληρονομιά του χώρου. Δεκατρείς καλλιτέχνες, ηλικίας 18 έως 35 ετών, παρουσιάζουν ζωγραφική, γλυπτική, εγκαταστάσεις και video art, συνομιλώντας με τα μηχανήματα και την αρχιτεκτονική του Νέου Υδαταερίου.
Στον Πειραιά, η Δημοτική Πινακοθήκη φιλοξενεί την ατομική έκθεση ζωγραφικής του Γιάννη Μίχα "Χνάρια, μορφές κι απόηχοι", προσθέτοντας μία ακόμη στάση στον φθινοπωρινό εκθεσιακό χάρτη. Προς το τέλος του μήνα, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο υποδέχεται τον William Kentridge με την ατομική έκθεση "Μιμήσου τον ύπνο των λίθων" (έως 24/01), σε επιμέλεια Burcu Fikretoğlu. Έργα του Νοτιοαφρικανού καλλιτέχνη συνομιλούν με τις αρχαιότητες του μουσείου, με αφετηρία τον μύθο της καθόδου του Ορφέα στον Κάτω Κόσμο.

Και λίγο πριν ολοκληρωθεί ο μήνας, το Μουσείο Ιδρύματος Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή παρουσιάζει τη "Belle Époque". Με επίκεντρο το Παρίσι, η έκθεση εξετάζει την καλλιτεχνική και κοινωνική ζωή της περιόδου, από την ανάπτυξη της αφίσας έως τη σχέση της τέχνης με το θέαμα, τον Τύπο, τη διαφήμιση και τη βιομηχανική ανάπτυξη. Η παρουσίαση θα διαρκέσει έως τον Φεβρουάριο του 2027.



