Christos Papoulias Archive
Δύο νέες εκθέσεις ανοίγουν το φθινοπωρινό εικαστικό πρόγραμμα του Ιδρύματος Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη, με τα εγκαίνιά τους να πραγματοποιούνται την Τρίτη 6 Οκτωβρίου 2026, στις 20:00. Οι δύο εκθέσεις θα διαρκέσουν έως τις 21 Φεβρουαρίου 2027.
Στον 3ο και 4ο όροφο του Ιδρύματος παρουσιάζεται η έκθεση "Αδύναμα έργα Ι Η αρχιτεκτονική του Χρήστου Παπούλια και οι φίλοι του", σε επιμέλεια του Γιώργου Τζιρτζιλάκη και της αρχιτεκτονικής ομάδας Ασκήσεις Εδάφους (Κώστας Ευσταθίου, Νίκος Λάμπρου, Κωνσταντίνος Τσέλλος). Πρόκειται για μια διαφορετική προσέγγιση στο έργο του αρχιτέκτονα και στοχαστή Χρήστου Παπούλια, μέσα από το προσωπικό του αρχείο και τη συνομιλία του με έργα καλλιτεχνών με τους οποίους συνδέθηκε δημιουργικά.
Την ίδια στιγμή, στον 2ο όροφο, παρουσιάζεται η έκθεση "Υπό νεφελώδη ουρανό" της Kylie Manning, σε επιμέλεια Άκη Κόκκινου. Η ζωγράφος θα βρίσκεται στο Ίδρυμα για τα εγκαίνια της πρώτης θεσμικής ατομικής έκθεσής της στην Ελλάδα. Η έκθεση δημιουργεί ένα σκηνογραφικό περιβάλλον που λειτουργεί ως προσωρινό καταφύγιο μέσα στην πυκνότητα της Αθήνας, φέρνοντας στο επίκεντρο τη σχέση του ανθρώπου με τη γη, τη φύση και το σύμπαν.
"Αδύναμα έργα": Η αρχιτεκτονική του Χρήστου Παπούλια και οι φίλοι του
Τα "Αδύναμα έργα" συγκροτούν ένα μικτό εκθεσιακό εργαστήριο και ένα ανοιχτό πεδίο έρευνας, βασισμένο στο πλούσιο αρχείο του Χρήστου Παπούλια, όπως το διέσωσε και το παρέδωσε ο ίδιος. Σχέδια, προσχέδια, μακέτες, σημειώσεις, επιστολές, φωτογραφίες, βιβλία, περιοδικά και άλλα τεκμήρια φωτίζουν τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσονταν οι ιδέες του, αποτυπώνοντας μια δημιουργική διαδικασία γεμάτη αναζητήσεις, αμφιβολίες, πειραματισμούς και αποκλίσεις.
Ο Χρήστος Παπούλιας (1953–2024) συνέδεσε την αρχιτεκτονική με την τέχνη και τον τόπο, συμμετέχοντας σε σημαντικές διεθνείς διοργανώσεις, όπως η Documenta X στο Κάσελ, η 48η Biennale Τέχνης της Βενετίας και η Documenta 14 στην Αθήνα. Δύο μελέτες του αποκτήθηκαν από το Centre Pompidou στο Παρίσι και εντάχθηκαν στις συλλογές του. Η έννοια των "αδύναμων έργων" αποτελεί κλειδί για την κατανόηση της σκέψης του. Ο Παπούλιας αναζήτησε μια αρχιτεκτονική που θα μπορούσε να λειτουργήσει σαν "ψίθυρος στρατηγικής", αντιπαραθέτοντας στα κυρίαρχα μοντέλα της νεωτερικότητας την ποιητική δύναμη των μικρών, κρυφών και συχνά αθέατων θραυσμάτων ενός τόπου.
Ένα αρχείο που γίνεται "αναρχείο"
Η έκθεση αντιμετωπίζει το αρχείο ως ζωντανό χώρο έρευνας, όπου τάξη και χάος συνυπάρχουν και τα τεκμήρια παραμένουν ανοιχτά σε διαφορετικές αναγνώσεις. Κεντρικό ρόλο έχει ο διάλογος του Παπούλια με καλλιτέχνες και θεωρητικούς, μεταξύ των οποίων ο Γιάννης Κουνέλλης, ο Brice Marden, ο Michelangelo Pistoletto, ο Γιώργος Χατζημιχάλης, ο Γιώργος Λάππας, ο Νίκος Μπάικας, η Mariella Simoni, η Μαρία Παπαδημητρίου, η Βασιλική Τσεκούρα, καθώς και οι Giovanni Battista Piranesi, Richard Long, Mario Merz και Juan Muñoz. Παράλληλα, παρουσιάζονται οι συνομιλίες του με σημαντικούς ιστορικούς και κριτικούς της τέχνης και της αρχιτεκτονικής, όπως ο Ντένης Ζαχαρόπουλος, η Catherine David, ο Harald Szeemann, ο Kenneth Frampton και ο Yehuda Safran.
Μέσα από αυτό το "ραντεβού των φίλων", τα έργα λειτουργούν ως κλειδί για την προσέγγιση του εσωτερικού κόσμου του αρχιτέκτονα. Τα "αδύναμα έργα" δεν είναι έργα ελλιπή ή ανεπαρκή, αλλά έργα "γεμάτα αμφιβολίες και προσωπικές σκέψεις", ανοιχτά στον στοχασμό και το απρόβλεπτο. Με αφορμή την έκθεση θα επανεκδοθεί το εξαντλημένο βιβλίο του Χρήστου Παπούλια "Υπερτόπος. Δύο αρχιτεκτονικές μελέτες", ενώ θα πραγματοποιηθούν παράλληλες εκδηλώσεις και δημόσιες συζητήσεις και θα κυκλοφορήσει συγκεντρωτικός κατάλογος σε μορφή work in progress.
Kylie Manning: "Υπό νεφελώδη ουρανό"
Η έκθεση έχει σχεδιαστεί ως ένα σκηνογραφικό περιβάλλον όπου η ζωγραφική συναντά τη μνήμη, το τοπίο και τις στοιχειακές δυνάμεις της φύσης. Με νέα έργα, αλλά και έργα από την Pace Gallery και ιδιωτικές συλλογές, η Manning δημιουργεί έναν χώρο που απομακρύνει προσωρινά τον επισκέπτη από την ένταση του κέντρου της Αθήνας.
Η ζωγραφική της κινείται ανάμεσα στην παραστατικότητα και την αφαίρεση, με την ανθρώπινη παρουσία να συνδέεται με το τοπίο, το κλίμα και τον φυσικό κόσμο. Μεγαλωμένη ανάμεσα στις ακτές της Αλάσκας και τα τοπία του Μεξικού και έχοντας εργαστεί σε επαγγελματικά αλιευτικά σκάφη, μεταφέρει στη ζωγραφική της εμπειρίες από το φως, τη θάλασσα, τον καιρό και την κίνηση. Η γεωγραφία μετατρέπεται έτσι σε σωματική εμπειρία και η μνήμη του τόπου συναντά το φυσικό φως της Αθήνας.
Υλικό, σώμα και τοπίο
Η υλικότητα βρίσκεται στο επίκεντρο της δουλειάς της. Οξείδιο του σιδήρου, ηφαιστειακή τέφρα, θρυμματισμένη πέτρα και γαλβανισμένο οστό συναντούν το χρώμα, δημιουργώντας επιφάνειες που θυμίζουν αργές γεωλογικές μεταμορφώσεις. Παράλληλα, η σωματική κίνηση αποτυπώνεται στον καμβά μέσα από αργές, πολυεπίπεδες εφαρμογές και γρήγορες χειρονομίες.
Η έκθεση "Υπό νεφελώδη ουρανό" προσεγγίζει την τοπογραφία ως αυτοβιογραφία, με τα τοπία να λειτουργούν ως φορείς μνήμης, εμπειρίας και αίσθησης. Όπως σημειώνει ο επιμελητής Άκης Κόκκινος, μέσα στην πυκνότητα του κέντρου της Αθήνας η έκθεση γίνεται "ένας χώρος απόσυρσης", ένα προσωρινό καταφύγιο για την εξερεύνηση της σχέσης του ανθρώπου με τον τόπο, τη φύση και το σύμπαν.
- Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα–Κυριακή 10:00–18:00, Πέμπτη 10:00–20:00
- Είσοδος: 10€ (κανονικό), 5€ (μειωμένο)
- Στο πλαίσιο της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν ξεναγήσεις από τον επιμελητή την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου στις 18:00 και το Σάββατο 20 Φεβρουαρίου στις 12:00.
Διαβάστε Επίσης
