"Βικτόρ ή τα παιδιά στην εξουσία": η σουρεαλιστική σάτιρα που δεν αφήνει τίποτα όρθιο ξεκίνησε στο θέατρο Σταθμός

Το "Βικτόρ ή τα παιδιά στην εξουσία" κατέχει ξεχωριστή θέση στο παγκόσμιο ρεπερτόριο, μια που αποτελεί ένα από τα λίγα θεατρικά κείμενα που γέννησε το κίνημα του σουρεαλισμού. Γράφτηκε το 1928 από τον Ροζέ Βιτράκ (1899-1952), έναν από τους αναγνωρισμένους συγγραφείς και ποιητές του κινήματος, και έχει τη μορφή ενός τυπικού αστικού δράματος. Μόνο που ό,τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια των τριών πράξεων, οι οποίες διαδραματίζονται σε ένα μεγαλοαστικό σπίτι, είναι κάθε άλλο παρά συμβατικό. 

Ο Βικτόρ του τίτλου είναι ένα εννιάχρονο παιδί με υπερφυσική διανοητική και σωματική ανάπτυξη, που αποφασίζει να "πυρπολήσει" το πάρτι των γενεθλίων του. Ενώ οι γονείς του -το ζεύγος Πομέλ-, η φίλη του Εστέρ και οι γονείς της -το ζεύγος Μανιό-, έχουν συγκεντρωθεί στο σπίτι των πρώτων, ο Βικτόρ θα "τραβήξει την κουρτίνα" για να εκθέσει την υποκριτική ζωή τους: τις απιστίες, τα ψέματα, τη φαυλότητα και την κρυφή ζωή τους. Στα πρόσωπα, προστίθενται η υπηρέτρια των Πομέλ, ένας αχαλίνωτος στρατηγός και μία μυστηριώδης κυρία με εντερικά προβλήματα, φορτίζοντας ακόμη περισσότερο τη σκηνική ατμόσφαιρα, που κινείται επιτυχημένα μεταξύ κωμωδίας και δράματος, ρεαλισμού και υπερρεαλισμού.

Ο Γάλλος συγγραφέας σαρκάζει ανελέητα τις ενδοοικογενειακές και συζυγικές σχέσεις, τη γονεϊκότητα, την παιδική ηλικία, την εθνική συνείδηση και ταυτότητα, τον πατριωτικό εφησυχασμό, τις κοινωνικές συμβάσεις, την Εκκλησία, το Στρατό, μ' ένα έργο που αποδεικνύεται κωμικοτραγικά διαχρονικό. Οι καταστάσεις όσο κινούνται στα όρια του κωμικού και του απίθανου άλλο τόσο έχουν δραματικές ομοιότητες με την πραγματικότητα, πάντα όμως μέσα από τα ειδικά χαρακτηριστικά του σουρεαλιστικού κινήματος, που προσδίδουν στον "Βικτόρ" τη μοναδική ταυτότητά του: η γλώσσα δεν είναι πάντα συνδεδεμένη με τα νοήματα των λέξεων, χρησιμοποιούνται συνεχώς λεκτικά παιχνίδια, αυτοσχεδιασμοί και αθυροστομία, οι χαρακτήρες είναι τυποποιημένοι σαν καρικατούρες.

Την παράσταση του έργου που απολαμβάνουμε στο θέατρο Σταθμός, πενήντα χρόνια μετά την πρώτη του ελληνική παρουσίαση από τον Κάρολο Κουν, υπογράφει ο Κώστας Παπακωνσταντίνου. Χάρη στην καινούρια, βραβευμένη μετάφραση (στο Eurodram 2025) του Δημήτρη Ντάσκα, αναδεικνύεται στο έπακρο η ιδιάζουσα γλώσσα του Βιτράκ, όπου κυριαρχούν τα στοιχεία του γκροτέσκο, του ονείρου, του παραληρηματικού λόγου και της βωμολοχίας, και τίθεται η βάση για τη σπιντάτη σκηνοθεσία. Ο Κώστας Παπακωνσταντίνου έχει στήσει μια παράσταση που υπακούει στο ρυθμό της σωματικής κωμωδίας, ενώ την ίδια ώρα αναδεικνύει το δραματικό υπόβαθρο του έργου. 

Ο Μάνος Καρατζογιάννης στον ομώνυμο ρόλο επιδεικνύει μεγάλη ερμηνευτική γκάμα, περνώντας από την παιδική άγνοια στην ενήλικη αυτογνωσία και από την αθωότητα στην ενοχή, και δημιουργεί ένα υπέροχο δίδυμο με τη Εστέρ της Ηλέκτρας Φραγκιαδάκη^. οι δυο τους, τα δυο παιδιά της ιστορίας, καθοδηγούν τα γεγονότα μέχρι την τελική, τραγική κατάληξη. Γύρω τους οι υπόλοιποι ηθοποιοί ερμηνεύουν απολαυστικά τους ενήλικες ήρωες: Μαριάννα Ντίρου (Λιλή), Τζίνη Παπαδοπούλου (Εμιλί Πομέλ), Θανάσης Χαλκιάς (Σαρλ Πομέλ), Θανάσης Βλαβιανός (Αντουάν Μανιό), Δημήτρης Φραγκιόγλου (Στρατηγός), Νεκταρία Γιαννούδακη (Τερέζ Μανιό), και η Αγγελική Μαρίνου, που ξεχωρίζει στον άκρως κωμικό ρόλο της Ίντα. 

Η μουσική σύνθεση του Τηλέμαχου Μούσα και η κινησιολογία, που υπογράφει ο Ηλίας Χατζηγεωργίου συμβάλλουν αποφασιστικά στο κωμικό στοχείο, καθώς δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για τη σωματικότητα και τα γκαγκς της παράστασης. Το σκηνικό της Βίκυς Πάντζιου αποτυπώνει με λίγα αλλά χαρακτηριστικά μέσα την πολυτέλεια της γαλλικής μπουρζουαζίας, όπως και τα κοστούμια της Βασιλικής Σύρμα, που αναδεικνύουν επιτυχημένα κάθε πρόσωπο ξεχωριστά. 

Προπώληση μέσω more.com